Người gầy vẫn tích mỡ bụng: Nguyên nhân từ di truyền đến lối sống
Không phải chỉ những người thừa cân mới phải đối mặt với vấn đề mỡ bụng. Nhiều người có thân hình ốm nhưng vẫn tích tụ mỡ ở vùng bụng, đặc biệt là mỡ nội tạng nguy hiểm. Tình trạng này thường bắt nguồn từ những yếu tố phức tạp, từ di truyền đến thói quen sinh hoạt hàng ngày.
Di truyền quyết định vị trí tích mỡ
Yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng trong việc xác định cơ thể sẽ tích mỡ ở đâu, chẳng hạn như vùng đùi, mông hay bụng. Một số người có xu hướng tích mỡ nội tạng nhiều hơn dù tổng lượng mỡ không cao, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health của Mỹ. Nghiên cứu đăng trên chuyên san Nature Reviews Endocrinology cho thấy yếu tố gien ảnh hưởng rõ rệt đến phân bố mỡ trong cơ thể, đặc biệt ở người châu Á. Nhóm này có nguy cơ tích mỡ nội tạng cao hơn ngay cả khi chỉ số BMI bình thường.
Điều này giải thích tại sao có những người ăn uống và sinh hoạt không quá khác biệt nhưng vẫn dễ bị bụng mỡ. Tuy nhiên, di truyền không phải là yếu tố quyết định hoàn toàn. Lối sống vẫn có thể làm giảm hoặc khuếch đại thêm tình trạng này.
Khối cơ thấp và tác động đến quá trình đốt calo
Một người có cân nặng bình thường chưa chắc đã sở hữu cơ thể khỏe mạnh. Điều quan trọng hơn là tỷ lệ giữa cơ và mỡ. Khi khối cơ bắp thấp, cơ thể đốt calo kém hiệu quả hơn, khiến phần calo dư thừa dễ tích tụ thành mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng. Việc thiếu cơ bắp không chỉ làm giảm khả năng trao đổi chất mà còn tăng nguy cơ tích mỡ ở vùng bụng.
Lối sống ít vận động và tập luyện sai cách
Không phải cứ tập thể dục là đủ để thâm hụt calo và giảm mỡ bụng. Nếu cường độ tập quá nhẹ hoặc không đủ kích thích cơ bắp, cơ thể sẽ không tiêu hao nhiều calo và mỡ nội tạng vẫn tiếp tục tích tụ. Ngoài ra, lối sống ít vận động làm giảm khả năng sử dụng đường glucose của cơ bắp, khiến lượng đường glucose dư thừa dễ chuyển thành mỡ.
Những người ngồi nhiều, ít hoạt động trong ngày dù thân hình ốm nhưng nguy cơ tích mỡ bụng cao vẫn cao hơn so với người vận động đều đặn. Việc kết hợp các bài tập cường độ cao và rèn luyện sức mạnh có thể giúp cải thiện tình hình.
Căng thẳng kéo dài làm tăng hoóc môn cortisol
Căng thẳng kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn tác động mạnh mẽ đến hệ nội tiết. Khi cơ thể bị căng thẳng liên tục, hoóc môn cortisol được tiết ra nhiều hơn. Chúng làm tăng đường huyết và thay đổi cách cơ thể sử dụng calo.
Hệ quả là phần calo dư thừa dễ chuyển thành mỡ và tích tụ ở vùng bụng. Đây là lý do nhiều người dù ăn ở chế độ bình thường nhưng vẫn tăng mỡ bụng. Quản lý căng thẳng thông qua thiền, yoga hoặc các hoạt động thư giãn có thể giúp giảm thiểu tác động này.
Chế độ ăn tưởng lành mạnh nhưng lại dư đường
Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần ăn ít hoặc tránh đồ béo là đủ để ngăn ngừa mỡ bụng. Tuy nhiên, nếu khẩu phần ăn vẫn chứa nhiều đường hoặc tinh bột trắng thì khả năng tích mỡ nội tạng vẫn cao. Vấn đề là nhiều người ăn các món này nhưng không nhận thức rõ, chẳng hạn như bánh mì, bánh bao, hủ tiếu, phở hay cà phê sữa.
Chúng dễ làm tăng đường huyết, kéo theo sự tăng tiết hoóc môn insulin. Về lâu dài, điều này còn dẫn đến kháng insulin và làm tăng nguy cơ tiểu đường loại 2, theo Verywell Health. Để hạn chế, nên chọn thực phẩm giàu chất xơ và protein, đồng thời giảm tiêu thụ đường tinh luyện.
