Cảnh báo nguy hiểm từ việc tự ý kéo giãn cột sống cổ tại nhà
Thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Duy Luân, công tác tại Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai ở Hà Nội, đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc về việc tự ý sử dụng các dụng cụ hoặc đai treo cổ để kéo giãn cột sống tại nhà mà không có chỉ định và giám sát của bác sĩ chuyên khoa. Ông nhấn mạnh rằng hành động này cực kỳ nguy hiểm, bởi vùng cổ tập trung nhiều dây thần kinh, mạch máu quan trọng và các đốt sống nhạy cảm. Chỉ một sai sót nhỏ trong quá trình thực hiện cũng có thể dẫn đến những hậu quả không thể khắc phục được, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng.
Các tai biến và biến chứng có thể xảy ra
Bác sĩ Hoàng Duy Luân chỉ ra rằng nguy cơ nghiêm trọng nhất khi tự sử dụng các dụng cụ kéo giãn cột sống tại nhà là các tai biến về mạch máu và thần kinh, cùng với tổn thương cấu trúc cột sống. Cụ thể, các tai biến về mạch máu và thần kinh bao gồm:
- Bóc tách động mạch đốt sống: Lực kéo không đúng cách hoặc quá mạnh có thể gây tổn thương thành mạch máu, dẫn đến hình thành cục máu đông. Điều này có thể gây đột quỵ não hoặc tử vong đột ngột, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.
- Liệt vĩnh viễn: Nếu người dùng đang bị thoát vị đĩa đệm nặng hoặc có các tổn thương tủy sống tiềm ẩn, lực kéo có thể làm khối thoát vị chèn ép tủy cấp tính. Hậu quả là gây liệt chi hoặc mất kiểm soát đại tiểu tiện, còn được gọi là hội chứng đuôi ngựa, ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống.
Về tổn thương cấu trúc cột sống, các nguy cơ bao gồm:
- Nguy cơ gãy hoặc trượt đốt sống: Đối với những người có xương yếu do loãng xương hoặc đang bị viêm nhiễm như lao cột sống, lực treo có thể làm gãy đốt sống hoặc gây trượt đốt sống cổ, dẫn đến đau đớn kéo dài và khó khăn trong vận động.
- Tổn thương dây chằng và cơ: Kéo quá mức khiến các nhóm cơ và dây chằng quanh cổ bị giãn quá đà, gây đau đớn dữ dội, viêm nhiễm cục bộ và làm cột sống mất đi sự ổn định tự nhiên, từ đó làm trầm trọng thêm các vấn đề về cột sống.
Ngoài ra, còn có các biến chứng cấp tính khác như:
- Ngất xỉu và chóng mặt: Áp lực lên các xoang cảnh ở cổ có thể gây hạ huyết áp đột ngột hoặc thiếu máu cục bộ tạm thời, khiến người bệnh ngất ngay khi đang treo, dẫn đến ngã nhào và chấn thương nghiêm trọng.
- Tăng huyết áp kịch phát: Sự lo lắng và đau đớn trong quá trình tự thực hiện có thể khiến huyết áp tăng vọt, đe dọa những người có tiền sử bệnh tim mạch, làm tăng nguy cơ đột quỵ hoặc suy tim.
Chống chỉ định và khuyến cáo từ chuyên gia
Bác sĩ Hoàng Duy Luân lưu ý rằng, căn cứ vào hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, phương pháp kéo giãn cột sống chỉ được chỉ định với các trường hợp cụ thể như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm giai đoạn đầu, vừa và nhẹ; hội chứng đau lưng và thắt lưng do nguyên nhân ngoại vi như cơ và dây chằng; vẹo cột sống do tư thế. Việc thăm khám và đánh giá tình trạng bệnh để chỉ định kéo giãn cột sống phải được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa, đảm bảo an toàn và hiệu quả.
Chống chỉ định kéo giãn cột sống cổ khi bị tổn thương thực thể cột sống, bao gồm các trường hợp như ung thư, lao, viêm tấy áp xe vùng lưng; chấn thương cột sống có gãy xương biến dạng; bệnh lý tủy sống và ống sống; thoái hóa cột sống có các cầu xương nối các đốt sống; viêm cột sống dính khớp; loãng xương nặng; người bệnh già, suy kiệt; trẻ em; cao huyết áp, các bệnh tim nặng; phụ nữ có thai hoặc đang có kinh nguyệt. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ chỉ định y tế để tránh các rủi ro không đáng có.
Tình hình thực tế và cảnh báo từ quốc tế
Vào tháng 5 năm 2024, một trường hợp đáng tiếc đã xảy ra khi ông Yang Xu, 57 tuổi, ở Trùng Khánh, Trung Quốc, tử vong do ngạt thở khi tự thực hiện kéo giãn cột sống cổ bằng dây đai treo. Sự việc này làm nổi bật mức độ nguy hiểm của việc tự ý thực hiện các phương pháp điều trị mà không có sự giám sát chuyên môn.
Theo Sách trắng về sức khỏe cột sống cổ Trung Quốc năm 2024, hơn 200 triệu người ở quốc gia này mắc các chứng rối loạn cột sống cổ, trong số đó hơn 40% bệnh nhân dưới 30 tuổi. Điều này cho thấy nhu cầu điều trị các vấn đề về cột sống ngày càng tăng, nhưng cũng đồng thời cảnh báo về sự thiếu hiểu biết trong việc lựa chọn phương pháp an toàn.
Gần đây, trào lưu treo người trên cây trong công viên để giảm đau cổ đã lan rộng trong giới trẻ Trung Quốc, như được báo South China Morning Post đưa tin vào ngày 7 tháng 4. Các chuyên gia cảnh báo rằng kéo giãn cột sống cổ đúng cách phải được thực hiện dưới sự giám sát y tế với sự kiểm soát chính xác về góc độ, trọng lượng, thời gian, và bác sĩ sẽ đưa ra các điều chỉnh dựa trên tình trạng cụ thể của mỗi cá nhân.
Shen Ya, chuyên gia trị liệu cao cấp thuộc Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Không quân của Bộ Tư lệnh chiến khu phía đông Trung Quốc, đã nhấn mạnh trên báo Litchi News rằng: "Thực hiện treo người trong tình trạng không kiểm soát dễ kích thích mạch máu và dây thần kinh. Trong trường hợp nhẹ, có thể gây chóng mặt và buồn nôn. Trong trường hợp nặng, có thể dẫn đến tổn thương tủy sống hoặc thậm chí liệt." Lời cảnh báo này một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy trình y tế chuyên nghiệp để bảo vệ sức khỏe và tính mạng.
