Nam bệnh nhân Hải Phòng nguy kịch vì xuất huyết tiêu hóa sau hơn 20 năm nghiện rượu nặng
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa thông tin về một trường hợp nguy kịch do lạm dụng rượu kéo dài, được tiếp nhận tại Khoa Cấp cứu vào trưa ngày 23/2, tức mồng 7 Tết Nguyên đán. Bệnh nhân là nam giới N.C.C, 50 tuổi, đến từ Hải Phòng, nhập viện trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa ồ ạt và sốc mất máu nặng, trên nền bệnh xơ gan do nghiện rượu suốt hơn 20 năm.
Thói quen uống rượu từ sáng đến tối trong dịp Tết
Theo người nhà bệnh nhân, ông C.C có thói quen uống rượu ngay từ khi thức dậy mỗi ngày. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, người này đã sử dụng rượu liên tục từ sáng đến tối, hầu như ngày nào cũng trong tình trạng say kéo dài, không có dấu hiệu dừng lại. Bác sĩ Bùi Xuân Bắc, công tác tại khoa Cấp cứu của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân có tiền sử lạm dụng rượu nghiêm trọng với lượng tiêu thụ trên 1 lít mỗi ngày trong nhiều năm.
Khoảng 5 năm trở lại đây, sau khi nghỉ làm, mức độ sử dụng rượu của bệnh nhân gia tăng rõ rệt, gần như uống cả ngày không ngừng nghỉ. Bệnh nhân từng nhiều lần được chẩn đoán xơ gan do rượu và giãn tĩnh mạch thực quản, nhưng không ghi nhận viêm gan virus B, C hay các nguyên nhân gây bệnh gan khác.
Diễn biến nguy kịch với xuất huyết tiêu hóa ồ ạt
Bệnh khởi phát đột ngột khi bệnh nhân nôn ra máu với số lượng lớn, sau đó tiếp tục nôn nhiều lần, tổng lượng máu ước tính khoảng 1 lít trước khi được đưa tới bệnh viện. Thời điểm nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng kích thích, vật vã, tay chân lạnh, mạch nhanh nhỏ khó bắt, và huyết áp tụt sâu chỉ còn khoảng 40 mmHg, biểu hiện rõ ràng của sốc mất máu đe dọa tính mạng.
Ngay lập tức, các bác sĩ đã tiến hành đặt catheter tĩnh mạch trung tâm dưới hướng dẫn siêu âm để hồi sức tích cực, truyền máu tối cấp cùng các chế phẩm máu nhằm ổn định tuần hoàn và kiểm soát chảy máu. Trong chưa đầy 24 giờ, bệnh nhân đã phải truyền gần 2,5–3 lít chế phẩm máu để duy trì sự sống.
Chẩn đoán và can thiệp khẩn cấp
Sau khi huyết áp tạm ổn định, nội soi tiêu hóa khẩn cấp được thực hiện và ghi nhận giãn tĩnh mạch thực quản độ III đã vỡ, một biến chứng nguy hiểm thường gặp ở bệnh nhân xơ gan do tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Ê-kíp từ Trung tâm Nội soi và Thăm dò chức năng đã tiến hành thắt nhiều vòng cao su để cầm máu, nhưng nguy cơ tái phát vẫn rất cao do rối loạn đông máu nặng trên nền suy gan mạn tính.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng gan của bệnh nhân suy giảm nghiêm trọng: tiểu cầu giảm sâu khiến máu khó đông, thời gian prothrombin chỉ còn khoảng 30%, men gan tăng cao, nồng độ amoniac trong máu tăng mạnh. Những dấu hiệu này cho thấy gan đã mất khả năng thải độc, làm gia tăng nguy cơ hôn mê gan và suy đa cơ quan. Bên cạnh đó, tình trạng giảm bạch cầu cũng phản ánh hệ miễn dịch suy yếu do xơ gan tiến triển.
Cảnh báo từ chuyên gia y tế
Trước tình trạng rối loạn đông máu nặng và nguy cơ chảy máu không kiểm soát, các bác sĩ đã hội chẩn liên chuyên khoa để cân nhắc can thiệp ngoại khoa. Tuy nhiên, nguy cơ tử vong trong phẫu thuật rất cao, bởi chỉ một can thiệp nhỏ cũng có thể dẫn đến xuất huyết ồ ạt không cầm được. Hiện tại, bệnh nhân vẫn đang được hồi sức tích cực và theo dõi sát sao tại bệnh viện.
Bác sĩ Bùi Xuân Bắc cảnh báo rằng xơ gan do rượu là hậu quả của quá trình tổn thương gan kéo dài vì lạm dụng rượu bia. Khi bệnh đã tiến triển, chỉ một đợt uống rượu nhiều, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết, cũng có thể kích hoạt biến chứng xuất huyết tiêu hóa nguy kịch, đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Việc tiếp tục sử dụng rượu sau khi đã được chẩn đoán xơ gan sẽ khiến tiên lượng bệnh xấu đi rất nhanh chóng.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân không nên lạm dụng rượu bia và tuyệt đối ngừng uống rượu khi đã có bệnh lý về gan. Khi xuất hiện các dấu hiệu như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, mệt lả, vàng da hoặc rối loạn ý thức, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức, bởi xuất huyết tiêu hóa do xơ gan có thể dẫn tới tử vong trong thời gian rất ngắn nếu không được cấp cứu kịp thời.
