Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh vừa có báo cáo chi tiết về tình trạng thiếu thuốc tại một số cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn. Qua quá trình rà soát, kiểm tra và xác minh, Sở đã xác định một số nguyên nhân cụ thể dẫn đến tình trạng này.
Nguyên nhân thiếu thuốc
Theo Sở Y tế, tình trạng thiếu thuốc mang tính chất tạm thời do nguồn cung ứng bị gián đoạn. Tuy nhiên, các cơ sở y tế đã có phương án thay thế bằng các loại thuốc khác hoặc sử dụng thuốc thuộc nhóm tiêu chí kỹ thuật khác để đảm bảo nhu cầu điều trị. Bên cạnh đó, một nguyên nhân quan trọng khác là việc chậm trễ trong kết quả lựa chọn nhà thầu mua sắm thuốc, dẫn đến người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) phải tự chi trả chi phí thuốc thuộc phạm vi được hưởng. Ngoài ra, có trường hợp người bệnh được cấp phát thuốc với dạng bào chế khác so với trước đây, hoặc người bệnh yêu cầu bác sĩ kê đơn thuốc biệt dược gốc, thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền.
Thống kê phản ánh từ người dân
Trong quý 1 năm 2026, Sở Y tế ghi nhận 26 trường hợp phản ánh liên quan đến chi phí khám chữa bệnh và thanh toán BHYT, chiếm 4,5% tổng số phản ánh, đứng thứ 8 trong 10 nhóm nội dung. Đáng chú ý, tình trạng chỉ định mua thuốc, vật tư ngoài danh mục BHYT mà không giải thích rõ lý do khiến người bệnh có hoàn cảnh khó khăn phải tự chi trả. Dù tỷ lệ không cao, nhưng lĩnh vực này nhạy cảm và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người bệnh, do đó ngành y tế đặc biệt quan tâm.
Giải pháp bền vững từ Sở Y tế
Để đảm bảo quyền lợi và chất lượng khám chữa bệnh, đặc biệt là quyền lợi thanh toán thuốc cho người bệnh BHYT, Sở Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh thực hiện nhiều biện pháp cụ thể.
Cập nhật hướng dẫn chẩn đoán và điều trị
Các cơ sở y tế cần triển khai, cập nhật và áp dụng các hướng dẫn chẩn đoán và điều trị do Bộ Y tế ban hành; dựa trên mô hình bệnh tật tại đơn vị để xây dựng quy trình chuyên môn và danh mục thuốc phù hợp. Việc thường xuyên rà soát danh mục thuốc, xây dựng danh mục với nhiều nhóm tiêu chí kỹ thuật nhằm đảm bảo nguồn cung, đáp ứng nhu cầu điều trị và khả năng chi trả của quỹ BHYT.
Tập huấn và nâng cao nhận thức
Tổ chức tập huấn, phổ biến các hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cũng như quy định sử dụng thuốc tới người kê đơn, nhằm thống nhất việc sử dụng thuốc và các biện pháp thay thế trong trường hợp chưa cung ứng đủ.
Quản lý tồn kho và kế hoạch mua sắm
Sở Y tế chỉ đạo xây dựng cơ số thuốc tồn kho tối thiểu, thường xuyên theo dõi số lượng tồn kho và lập kế hoạch mua sắm kịp thời trước khi hợp đồng cũ hết hiệu lực, tránh gián đoạn cung ứng. Người kê đơn cần căn cứ tình trạng bệnh và khả năng cung ứng để lựa chọn thuốc phù hợp, đồng thời tư vấn đầy đủ cho người bệnh khi có thay đổi hoặc thay thế thuốc.
Sử dụng thuốc generic và tương đương
Các cơ sở khám chữa bệnh chủ động cung cấp thông tin về thuốc generic và thuốc tương đương điều trị với thuốc biệt dược gốc, theo chủ trương của Bộ Y tế, nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị và sử dụng hợp lý, tiết kiệm quỹ BHYT.
Tư vấn và giám sát
Sở Y tế yêu cầu giải thích, tư vấn rõ ràng cho người bệnh khi thay thế thuốc, hạn chế tâm lý lo ngại về hiệu quả điều trị. Đồng thời, tăng cường vai trò của hội đồng thuốc và điều trị trong việc xây dựng, cập nhật danh mục thuốc, hướng dẫn sử dụng an toàn, hợp lý và giám sát việc tuân thủ các hướng dẫn chẩn đoán và điều trị tại đơn vị.
