Một người đàn ông Nhật Bản tên Takashi, nhân viên kinh doanh, suýt tử vong vì sốc nhiệt dù uống rất nhiều cà phê đá trong ngày hè. Anh nhập viện trong tình trạng hôn mê sâu, mất nước và rối loạn điện giải nghiêm trọng, thân nhiệt ở mức nguy hiểm. Bác sĩ điều trị chỉ nói một câu: “Cực độc”.
Thói quen tưởng giải nhiệt hóa ra “rút cạn” nước trong cơ thể
Takashi thường xuyên uống cà phê đá để tỉnh táo và giải nhiệt khi lái xe gặp khách hàng. Anh cho rằng uống nhiều nước mát sẽ phòng say nắng. Tuy nhiên, trong ca làm việc, anh đột nhiên đau đầu dữ dội, buồn nôn, tay chân bủn rủn rồi ngất xỉu. Được đưa vào bệnh viện cấp cứu, các bác sĩ phải truyền dịch tĩnh mạch, bù khoáng và hạ nhiệt tích cực. Phải mất hơn 2 ngày điều trị tích cực, các chỉ số mới ổn định. Sau khi tỉnh, bác sĩ trưởng khoa giải thích rằng caffeine trong cà phê có tính lợi tiểu mạnh, khiến cơ thể bài tiết nhiều nước hơn lượng nước nạp vào, dẫn đến mất nước ròng.
Caffeine làm tăng nguy cơ sốc nhiệt dù ngồi điều hòa
Theo nghiên cứu y khoa, cứ 100mg caffeine (tương đương một ly cà phê vừa) làm cơ thể thâm hụt thêm nước tiểu. Với người uống trên 3 cốc mỗi ngày như Takashi, việc mất nước trầm trọng là tất yếu. Bác sĩ cảnh báo sốc nhiệt không chỉ xảy ra khi tiếp xúc trực tiếp với nắng; nó là sự sụp đổ của hệ thống điều tiết nhiệt do thiếu nước và điện giải. Khi cơ thể mất nước sâu, dù ở phòng máy lạnh, cơ chế làm mát tự nhiên vẫn tê liệt. Caffeine còn kích thích thần kinh giao cảm, tăng nhịp tim và trao đổi chất, sinh thêm nhiệt nội tại, tạo thành “lò thiêu” bên trong.
Dấu hiệu cảnh báo sốc nhiệt dễ bị bỏ qua
Trước khi ngất, Takashi có các triệu chứng: miệng khô, đau đầu dữ dội, chuột rút, nước tiểu vàng đậm. Nhiều người lầm tưởng đây là áp lực công việc. Bác sĩ khuyên khi gặp các dấu hiệu này, cần uống nước lọc hoặc nước điện giải ngay, tuyệt đối không uống thêm cà phê.
Cách uống nước đúng để phòng sốc nhiệt
- Không dùng cà phê, trà đặc, nước ngọt thay nước lọc: Chỉ giải khát tạm thời nhưng gây mất nước nhanh hơn.
- Bù nước song hành: Nếu uống cà phê, cần uống thêm lượng nước lọc tương đương để bù đắp.
- Uống nước chủ động, không đợi khát: Khát là dấu hiệu cơ thể đã thiếu nước nghiêm trọng. Duy trì 2-3 lít nước lọc mỗi ngày, uống từng ngụm nhỏ.
- Bổ sung điện giải: Khi di chuyển ngoài trời, nên uống nước khoáng hoặc nước muối loãng, chanh muối.
- Điều chỉnh nhiệt độ điều hòa: Giữ ở mức 26-28 độ C để tránh sốc nhiệt khi ra ngoài.
Câu chuyện của Takashi được chia sẻ trên chương trình truyền hình Nhật Bản, gây bão mạng xã hội vì cảnh báo thói quen nguy hiểm phổ biến.
