Chính Phủ Siết Chặt Quy Định Xử Phạt Trong Lĩnh Vực Hiến, Ghép Mô Và Bộ Phận Cơ Thể
Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 90/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, với trọng tâm là các hoạt động liên quan đến hiến, lấy, ghép mô và bộ phận cơ thể người. Nghị định này nhằm hoàn thiện khung pháp lý, đồng thời thúc đẩy các hoạt động nhân đạo một cách minh bạch và an toàn.
Mức Phạt Chi Tiết Cho Từng Hành Vi Vi Phạm
Theo quy định tại Điều 44 của Nghị định, các hành vi vi phạm trong lĩnh vực này sẽ bị xử phạt với mức tiền cụ thể, tùy theo mức độ nghiêm trọng.
- Phạt từ 1-2 triệu đồng: Áp dụng cho các hành vi như không trực tiếp gặp người hiến để tư vấn khi nhận thông báo từ Trung tâm điều phối quốc gia, không hướng dẫn đăng ký hiến theo mẫu, hoặc không kiểm tra sức khỏe trước khi lấy mô.
- Phạt từ 5-10 triệu đồng: Dành cho hành vi thu tiền đối với việc chăm sóc, phục hồi sức khỏe ngay sau khi hiến bộ phận cơ thể và khám sức khỏe định kỳ cho người hiến.
- Phạt từ 10-20 triệu đồng: Áp dụng khi không bảo đảm điều kiện hoạt động sau khi đã được cấp giấy phép hoạt động ngân hàng mô.
- Phạt từ 20-30 triệu đồng: Dành cho trường hợp ngân hàng mô hoạt động khi chưa được cấp phép.
Các Hành Vi Nghiêm Trọng Và Mức Phạt Cao
Nghị định cũng quy định mức phạt nặng hơn cho những hành vi vi phạm nghiêm trọng, có thể gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và quyền lợi của người hiến và người được ghép.
- Phạt từ 30-40 triệu đồng: Áp dụng cho các hành vi như tiết lộ thông tin, bí mật của người hiến và người được ghép (trừ trường hợp được đồng ý bằng văn bản), lấy bộ phận cơ thể không tái sinh khi chưa có ý kiến bằng văn bản của hội đồng tư vấn, hoặc lưu giữ mô, bộ phận cơ thể vì mục đích thương mại.
- Phạt từ 60-80 triệu đồng: Dành cho hành vi lấy, ghép, sử dụng mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích thương mại hoặc thực hiện tại cơ sở không đủ điều kiện theo quy định.
Mức Phạt Cao Nhất Lên Đến 100 Triệu Đồng
Đáng chú ý, Nghị định quy định mức phạt cao nhất từ 80-100 triệu đồng cho các hành vi đặc biệt nghiêm trọng, bao gồm:
- Ép buộc người khác phải cho mô, bộ phận cơ thể người hoặc lấy mô, bộ phận cơ thể của người không tự nguyện hiến mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống dưới 18 tuổi mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Ghép mô, bộ phận cơ thể từ người mắc bệnh thuộc danh mục do cơ quan có thẩm quyền quy định.
Hình Thức Xử Phạt Bổ Sung Và Biện Pháp Khắc Phục Hậu Quả
Ngoài xử phạt tiền, Nghị định còn quy định các hình thức xử phạt bổ sung nhằm tăng cường hiệu quả răn đe, bao gồm:
- Tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động ngân hàng mô từ 3-6 tháng.
- Đình chỉ một phần hoạt động của cơ sở khám chữa bệnh từ 1-3 tháng.
- Tước giấy phép hoạt động khám, chữa bệnh từ 3-6 tháng.
Đồng thời, Nghị định quy định rõ các biện pháp khắc phục hậu quả, như buộc hoàn trả số tiền đã thu không đúng quy định của pháp luật, buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho cá nhân bị thiệt hại. Trường hợp không hoàn trả được cho đối tượng thì số tiền này sẽ được nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.
Với những quy định chi tiết và mức phạt nghiêm khắc, Nghị định 90/2026 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, bảo vệ quyền lợi của người hiến và người được ghép, đồng thời thúc đẩy hoạt động hiến, ghép bộ phận cơ thể người một cách an toàn và hiệu quả hơn trong thời gian tới.
