Theo Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, say nắng, say nóng hoặc đột quỵ do nóng có thể xảy ra trong điều kiện nắng nóng gay gắt đang diễn ra. Tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, những ngày gần đây, số ca cấp cứu liên quan đến nắng nóng tăng khoảng 20-30%, trong đó ghi nhận nhiều bệnh nhân trẻ nhập viện với biểu hiện say nắng, sốc nhiệt.
Nguyên nhân và biểu hiện
Nguyên nhân chủ yếu là do tiếp xúc quá lâu hoặc làm việc trong môi trường nắng nóng, nhiệt độ cao, hoặc thay đổi nhiệt độ môi trường đột ngột. Biểu hiện của các vấn đề sức khỏe thường gặp trong mùa nắng nóng phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc và mức độ tăng thân nhiệt.
Mức độ nhẹ
Nắng nóng gây mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt, tăng nhịp tim, tăng nhịp thở, hồi hộp đánh trống ngực, chuột rút.
Mức độ nặng
Người bị biến cố sức khỏe do nắng nóng có biểu hiện: đau đầu dữ dội, khó thở tăng dần, buồn nôn hoặc nôn, yếu hoặc liệt nửa người, co giật, ngất xỉu hoặc hôn mê, trụy tim mạch (tim đập nhanh, huyết áp tụt…) và có thể tử vong.
Xử trí khi gặp sự cố sức khỏe do nắng nóng
Chuyên gia của Bộ Y tế hướng dẫn, với trường hợp say nắng, say nóng ở mức độ nhẹ, cần chuyển ngay nạn nhân vào chỗ mát, thoáng gió, nới lỏng quần áo hoặc cởi bỏ bớt quần áo bên ngoài. Lau cơ thể nạn nhân bằng khăn mát hoặc dội nước mát rồi lau khô. Đặt khăn thấm nước mát hoặc nước đá tại vùng nách, bẹn, hai bên cổ để giảm nhiệt độ cơ thể nhanh chóng. Nếu nạn nhân uống được, cho uống từng ngụm nhỏ nước mát, tốt nhất là nước có bổ sung muối và khoáng chất như Oresol pha đúng liều lượng.
Nếu nạn nhân bị chuột rút, xoa bóp nhẹ nhàng vùng cơ bị chuột rút. Không để nhiều người vây quanh. Sau 10-15 phút, các biểu hiện sẽ giảm dần.
Nếu nạn nhân có biểu hiện nặng, gọi ngay cấp cứu 115 hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Trong quá trình vận chuyển, thường xuyên chườm mát cho nạn nhân.
Phòng ngừa và lưu ý
Hạn chế đi ra ngoài trời nắng trong những ngày nắng nóng, đặc biệt từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều. Người đang ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp không nên ra ngoài đột ngột, cần tăng nhiệt độ điều hòa hoặc ngồi nghỉ trong bóng mát trước khi ra ngoài. Mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, thấm mồ hôi. Tăng cường ăn rau xanh và hoa quả, có món canh trong bữa ăn hàng ngày. Uống tối thiểu 1,5-2 lít nước/ngày, uống thành nhiều lần, không uống quá nhiều một lúc.
Nhóm nguy cơ cao
Người già, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai; người mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, đái tháo đường; người làm việc, luyện tập cường độ cao ngoài trời nắng lâu hoặc trong môi trường nóng bức như lao động nông nghiệp, công nhân lò gạch, lò luyện gang thép.
