Tay chân miệng bùng phát tại Đà Nẵng: Áp lực âm thầm đè nặng tuyến y tế cuối
Trong nửa tháng qua, khu khám bệnh của Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng luôn trong tình trạng quá tải. Tiếng trẻ con khóc, tiếng dỗ dành của phụ huynh và tiếng gọi tên bệnh nhân vang lên liên tục, tạo nên một không khí căng thẳng. Tại các góc hành lang, nhiều người ôm con sốt cao, mắt đỏ hoe vì lo lắng, phản ánh sự gia tăng đáng báo động của bệnh tay chân miệng.
Những dấu hiệu ban đầu dễ gây nhầm lẫn
Chị Lê Thị Hà, phường Liên Chiểu, Đà Nẵng, chia sẻ: "Ban đầu cứ tưởng mọc răng thôi…". Chị đưa con trai 2 tuổi nhập viện sau ba ngày sốt liên tục, với suy nghĩ ban đầu rằng bé chỉ sốt do mọc răng kèm biếng ăn và quấy khóc. Chị cho biết: "Thấy con sốt, mình cho uống thuốc hạ sốt. Bé cũng đỡ chút rồi lại sốt lại. Đến khi bé giật mình liên tục, người cứ run run, tôi mới hoảng quá đưa đi viện". Khi nhập viện, bác sĩ chẩn đoán bé bị tay chân miệng với dấu hiệu chuyển độ nặng, cần theo dõi sát sao.
Không chỉ riêng chị Hà, nhiều phụ huynh khác cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Các biểu hiện ban đầu như sốt nhẹ, biếng ăn và nổi vài nốt đỏ ở tay chân thường bị nhầm lẫn với các bệnh thông thường ở trẻ nhỏ. Anh Nguyễn Văn Dũng, phường Hải Châu, cho hay con gái anh sốt hai ngày mà không ho hay chảy mũi. Anh nói: "Tôi cứ nghĩ sốt siêu vi, cho uống thuốc là ổn. Ai ngờ bác sĩ nói đã có dấu hiệu liên quan thần kinh", giọng vẫn còn đầy lo âu.
Số ca tăng nhanh và nguy cơ biến chứng nghiêm trọng
Bác sĩ Nguyễn Hải Thịnh, Trưởng Khoa Y học nhiệt đới Nhi – Hồi sức tích cực và bệnh lý, thông tin: "Chỉ trong hai tuần gần đây, lượng bệnh nhân tăng gấp 3 đến 5 lần so với những tuần trước. Trung bình mỗi ngày có khoảng 50 đến 100 trẻ đến khám, trong đó khoảng 20 trường hợp phải nhập viện". Ông nhấn mạnh rằng, mặc dù phần lớn ca bệnh ở mức độ nhẹ và tự khỏi, một tỷ lệ nhỏ có thể diễn biến nhanh, gây biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm thân não, ảnh hưởng đến hô hấp và tuần hoàn, thậm chí dẫn đến tử vong nếu không phát hiện kịp thời.
Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm sốt cao liên tục không hạ, trẻ giật mình, run tay chân, nôn ói hoặc lừ đừ. Những triệu chứng này có thể xuất hiện và tiến triển chỉ trong vài giờ đến một ngày, gây khó khăn cho việc phân biệt sớm giữa bệnh nhẹ và bệnh có nguy cơ biến chứng. Đặc biệt, một số chủng virus như EV71 có nguy cơ gây biến chứng nặng cao hơn, nhưng việc nhận diện chủng virus trên lâm sàng thường không kịp thời để can thiệp sớm.
Lây lan âm thầm từ những sai lầm phổ biến
Ông Nguyễn Đại Vĩnh, Giám đốc CDC Đà Nẵng, chia sẻ: "Bệnh này thường bùng phát theo chu kỳ, cao điểm vào các tháng 3 đến 5 và 9 đến 10 hằng năm. Trẻ dưới 5 tuổi là nhóm có nguy cơ cao nhất". Tay chân miệng lây qua đường tiêu hóa, thông qua nước bọt, dịch tiết mũi họng hoặc phân của trẻ bệnh, khiến môi trường như trường mầm non và khu vui chơi dễ trở thành nơi phát tán dịch.
Ông Vĩnh nhận định: "Nhiều phụ huynh không nhận ra dấu hiệu sớm, vẫn cho trẻ đến lớp hoặc đi chơi. Khi phát hiện bệnh thì đã lây cho nhiều trẻ khác". Đây là sai lầm phổ biến, cùng với việc chủ quan với các dấu hiệu bất thường, khiến thời điểm "vàng" để can thiệp bị bỏ lỡ. Ông cho biết thêm: "Có những trường hợp trẻ đã có dấu hiệu giật mình, run tay chân nhưng gia đình nghĩ bình thường. Đến khi đưa vào viện thì đã muộn hơn".
Biện pháp phòng bệnh là "lá chắn" quan trọng
Bác sĩ Thịnh khuyến cáo thực hiện nguyên tắc "3 sạch": ăn sạch, ở sạch, bàn tay sạch. Các biện pháp then chốt bao gồm rửa tay thường xuyên, vệ sinh đồ chơi và bề mặt tiếp xúc, cũng như cách ly trẻ bệnh từ 7 đến 10 ngày. Ông nhấn mạnh: "Khi chưa có vaccine phổ biến trong chương trình tiêm chủng, các biện pháp phòng bệnh vẫn là 'lá chắn' quan trọng nhất". Ngoài ra, trẻ có thể mắc lại nếu nhiễm chủng virus khác, nhưng nguy cơ sẽ giảm dần sau 5 tuổi.
Tình hình hiện tại đặt ra áp lực lớn lên hệ thống y tế tuyến cuối, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cộng đồng để phát hiện sớm và ngăn chặn sự lây lan của bệnh tay chân miệng.
