Bác sĩ tiết lộ 'thủ phạm' trên mâm cỗ Tết gây mỡ máu cao
Mâm cỗ Tết truyền thống, với những món ăn giàu đạm, chất béo và rượu bia, thường trở thành "bãi mìn" nguy hiểm đối với người có mỡ máu cao. Thống kê từ các bệnh viện cho thấy số ca nhập viện vì biến cố tim mạch và tiêu hóa thường tăng vọt từ 20% đến 30% mỗi dịp Tết. Bác sĩ Phạm Xuân Thành, khoa Cấp cứu tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, nhấn mạnh rằng sự chủ quan trong ăn uống và sinh hoạt chính là "sát thủ" thầm lặng phá hỏng niềm vui sum vầy gia đình.
Trường hợp bệnh nhân 58 tuổi và hậu quả nghiêm trọng
Bác sĩ Thành chia sẻ về một trường hợp bệnh nhân nam 58 tuổi, có tiền sử đái tháo đường, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu suốt 12 năm. Với tâm lý "Tết cả năm có một lần", ông đã buông lỏng chế độ ăn uống, tham gia tiệc tùng triền miên với rượu mạnh, bánh chưng và đồ nội tạng. Đáng chú ý, bệnh nhân còn tự ý ngưng thuốc mỡ máu 5 ngày trước Tết do quan niệm sai lầm "đầu năm kiêng uống thuốc để tránh cái dớp ốm đau cả năm".
Hậu quả là một cơn đau thắt ngực trái dữ dội ập đến, buộc ông phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Kết quả chụp mạch vành cho thấy mảng xơ vữa không ổn định đã vỡ ra, hình thành cục máu đông gây hẹp khít động mạch nuôi tim, và bệnh nhân phải đặt stent để điều trị.
Nguyên nhân từ chất béo xấu và rượu bia
Bác sĩ giải thích rằng chất béo xấu, bao gồm cholesterol và chất béo bão hòa, có nhiều trong các món như thịt đông, giò thủ và nội tạng động vật. Khi nạp quá nhiều, chúng sẽ bám vào thành mạch máu, làm dày thêm các mảng xơ vữa và có nguy cơ gây bít tắc. Đồng thời, rượu bia và nước ngọt kích thích chỉ số Triglyceride tăng vọt. Triglyceride cao làm tăng độ nhớt của máu, dễ hình thành cục máu đông dẫn đến đột quỵ tim hoặc đột quỵ não. Nguy hiểm hơn, Triglyceride tăng quá cao (trên 5,6 mmol/l) còn có thể gây viêm tụy cấp – một cấp cứu ngoại khoa rất đau đớn và có tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt trong dịp Tết.
Nguyên tắc '3 Có - 1 Không' để bảo vệ sức khỏe
Để tránh những rủi ro đáng tiếc, bác sĩ khuyến cáo người bệnh mỡ máu cao cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc "3 Có - 1 Không" như sau:
- Có kiểm soát chế độ ăn: Áp dụng quy tắc "rau đi trước", bắt đầu bữa ăn bằng một bát canh rau hoặc salad. Chất xơ giúp tạo cảm giác no sớm và cản bớt hấp thu chất béo. Hạn chế tối đa nước hầm xương, da gà hay phủ tạng động vật – những món chứa hàm lượng cholesterol cao. Ưu tiên các món hấp, luộc, nướng thay vì chiên, xào. Chia nhỏ khẩu phần ăn, ăn chậm, nhai kỹ. Đặc biệt, nói không với rượu bia và nước ngọt, thay thế bằng nước lọc, trà thảo mộc không đường hoặc nước ép trái cây tươi nguyên chất.
- Có duy trì vận động: Ngay cả trong những ngày Tết, việc duy trì vận động là rất quan trọng. Chỉ cần 30 phút đi bộ chúc Tết, dạo quanh công viên hay thực hiện các bài tập nhẹ nhàng tại nhà cũng giúp đốt cháy năng lượng dư thừa, cải thiện chuyển hóa lipid và tăng cường sức khỏe tim mạch.
- Có uống thuốc đúng giờ: Đây là nguyên tắc sống còn bởi "sức khỏe không nghỉ Tết". Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc mỡ máu hoặc các loại thuốc điều trị bệnh mạn tính khác. Việc gián đoạn đột ngột kết hợp ăn uống thả ga là hành động cực kỳ rủi ro. Hãy đặt báo thức hoặc nhờ người thân nhắc nhở uống thuốc đúng giờ.
- Không chủ quan với dấu hiệu bất thường: Hãy lắng nghe cơ thể mình. Nếu cảm thấy đau ngực, khó thở, chóng mặt, buồn nôn hay đau bụng dữ dội sau bữa ăn thịnh soạn, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất. Không trì hoãn vì các dấu hiệu này có thể là triệu chứng của biến cố tim mạch cấp tính hoặc viêm tụy cấp, cần được cấp cứu kịp thời.
Bác sĩ nhấn mạnh rằng chủ quan hay trì hoãn trong việc chăm sóc sức khỏe có thể dẫn đến hậu quả khôn lường, đặc biệt trong dịp Tết khi mọi người thường có xu hướng ăn uống thoải mái hơn.
