Thói quen ăn uống vô tội vạ: Mối nguy tiềm ẩn cho dạ dày giới trẻ
Bỏ bữa sáng, trưa ăn vội đồ đặt ngoài, tối lại ăn khuya với nước ép hoặc đồ ăn nhanh - đây là thực đơn quen thuộc của không ít người trẻ hiện nay. Nhiều người khởi đầu ngày mới chỉ với cà phê, buổi trưa uống nước lạnh, và kết thúc bằng những bữa ăn thiếu lành mạnh. Những thói quen tưởng chừng vô hại này đang âm thầm khiến dạ dày trở nên 'mong manh' hơn bao giờ hết, giải thích vì sao từ khóa 'ung thư dạ dày' ngày càng phổ biến trên các công cụ tìm kiếm.
Hai ca bệnh, hai số phận trái ngược
Trường hợp đáng tiếc: Một phụ nữ ngoài 20 tuổi đến khám tại Bệnh viện Nhân dân Đông Hoản (Quảng Đông, Trung Quốc) vì phát hiện khối u ở cổ trái trong khoảng một tuần. Cô cảm thấy vùng cổ đau nhẹ và sờ thấy khối cứng kích thước gần bằng quả trứng gà, ấn vào đau nhưng không đỏ, không sưng. Đáng chú ý, cô không có triệu chứng tiêu hóa rõ ràng như đau bụng, đầy hơi hay sốt, ăn uống và đại tiện vẫn bình thường.
Sau khi nhập viện kiểm tra toàn diện, bác sĩ tiến hành nội soi dạ dày và sinh thiết hạch cổ. Kết quả giải phẫu bệnh cho thấy bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa, trong đó có thành phần ung thư tế bào nhẫn - một dạng ung thư dạ dày ác tính cao. Chụp CT phát hiện khối u đã di căn toàn thân, không còn chỉ định phẫu thuật. Các bác sĩ chỉ có thể đề nghị điều trị bằng hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch để kiểm soát bệnh.
Trường hợp may mắn: Trái ngược hoàn toàn, một phụ nữ hơn 50 tuổi đến khám cũng tại bệnh viện này vào tháng 12/2025 vì bị đau âm ỉ vùng thượng vị trong khoảng một năm. Cơn đau xuất hiện từng đợt, không theo quy luật, đôi khi kèm theo ợ chua và ợ hơi, nhưng bệnh nhân không buồn nôn, không nôn, không đi ngoài phân đen và cũng không sụt cân.
Khi nội soi dạ dày, bác sĩ phát hiện tổn thương dạng gồ ở vùng hang vị. Nội soi chi tiết bằng thiết bị độ phân giải cao và nhuộm màu điện tử cho thấy cấu trúc vi mạch và vi bề mặt bất thường, nghi ngờ ung thư dạ dày giai đoạn sớm. Bệnh nhân được điều trị bằng phẫu thuật bóc tách niêm mạc qua nội soi. Kết quả giải phẫu bệnh xác nhận tổn thương là loạn sản mức độ cao, khối u chỉ khu trú ở lớp niêm mạc, chưa xâm lấn mạch máu hay thần kinh. Nhờ phát hiện sớm và điều trị kịp thời, tiên lượng của bệnh nhân rất tốt, chỉ cần tái khám nội soi sau một năm.
Ung thư dạ dày: Kẻ ngụy trang tài tình
Các chuyên gia cảnh báo ung thư dạ dày giai đoạn đầu thường không có triệu chứng điển hình. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy:
- Đầy bụng
- Ợ chua, ợ hơi
- Khó tiêu nhẹ
Những biểu hiện này rất giống với bệnh dạ dày thông thường, khiến nhiều người chủ quan bỏ qua. Tuy nhiên, sự khác biệt về tiên lượng lại cực kỳ lớn: tỷ lệ sống sau 5 năm của ung thư dạ dày giai đoạn sớm có thể trên 90%, trong khi giai đoạn muộn chỉ dưới 30%.
Yếu tố nguy cơ và giải pháp phòng ngừa
Một số yếu tố được xem là nguy cơ cao gồm:
- Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP)
- Viêm dạ dày teo mạn tính
- Polyp dạ dày
- Chế độ ăn nhiều muối, đồ muối chua
- Tiền sử gia đình có người mắc ung thư dạ dày
Theo các bác sĩ, phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện ung thư dạ dày sớm là nội soi dạ dày. Phương pháp này cho phép quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày, sinh thiết tổn thương nghi ngờ, phát hiện ung thư sớm với tỷ lệ hơn 95%. Nếu phát hiện polyp hoặc tổn thương tiền ung thư, bác sĩ có thể cắt bỏ ngay trong lúc nội soi, giúp ngăn chặn nguy cơ tiến triển thành ung thư.
Ai nên nội soi dạ dày?
Những người từ 45 tuổi trở lên và có ít nhất một yếu tố nguy cơ sau đây nên đặc biệt chú ý:
- Nhiễm vi khuẩn HP
- Viêm dạ dày teo, loét dạ dày hoặc polyp dạ dày
- Có người thân bậc một mắc ung thư dạ dày
- Thường xuyên ăn mặn, đồ muối chua, hút thuốc hoặc uống rượu nhiều
- Đau vùng thượng vị kéo dài, nhanh no, sụt cân, thiếu máu hoặc đi ngoài phân đen trên 2 tuần
Người bình thường nên đánh giá nguy cơ từ 40 tuổi và nội soi lần đầu ở tuổi 45. Nhóm nguy cơ cao cần nội soi mỗi 1-2 năm, trong khi người có tổn thương tiền ung thư nên kiểm tra lại sau 6-12 tháng.
Đừng để bệnh dạ dày nhỏ trở thành ung thư
Ung thư dạ dày không hình thành trong một sớm một chiều mà thường phát triển qua nhiều giai đoạn: từ viêm dạ dày → tổn thương niêm mạc → tiền ung thư → ung thư. Vì vậy, việc chú ý các triệu chứng nhỏ, thay đổi lối sống và kiểm tra định kỳ có thể giúp ngăn chặn nguy cơ từ sớm.
Các chuyên gia nhấn mạnh: phòng ngừa luôn là phương pháp điều trị tốt nhất. Đừng đợi đến khi bệnh dạ dày trở nên nghiêm trọng mới đi khám, khi đó có thể đã bỏ lỡ 'thời điểm vàng' để điều trị. Hai trường hợp trên minh chứng rõ ràng: ung thư dạ dày nếu phát hiện sớm hoàn toàn có thể chữa khỏi, nhưng nếu phát hiện muộn, cơ hội điều trị sẽ giảm đáng kể.
