Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, chuyên gia từ Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, đã đưa ra lời cảnh báo quan trọng: ngoài yếu tố thời tiết nắng nóng, nhiều thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại có thể trở thành "đòn bẩy" làm gia tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ, đặc biệt trong những ngày hè oi bức.
Những thói quen nguy hiểm cần tránh
Thay đổi nhiệt độ môi trường quá đột ngột
Một trong những nguy cơ phổ biến nhất là việc thay đổi nhiệt độ môi trường quá đột ngột. Nhiều người có thói quen ngồi lâu trong phòng máy lạnh với nhiệt độ chỉ 24-25 độ C rồi bước ra ngoài trời nóng lên đến 36-37 độ C, hoặc đi nắng về liền tắm nước lạnh ngay. Sự chênh lệch nhiệt độ lớn này khiến mạch máu co giãn một cách bất thường, cơ thể không kịp thích nghi, dễ dẫn đến các triệu chứng như choáng váng, tụt huyết áp, và thậm chí là sốc nhiệt nguy hiểm.
Tắm ngay sau khi đi ngoài trời
Ở chiều ngược lại, việc tắm nước quá nóng trong phòng kín sau khi vừa ở ngoài trời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nước nóng làm giãn mạch máu một cách nhanh chóng, khiến huyết áp hạ đột ngột, trong khi không gian thiếu thông thoáng có thể khiến người tắm bị chóng mặt, ngất xỉu ngay trong nhà tắm, tạo ra tình huống cực kỳ nguy hiểm.
Tập thể dục sai thời điểm
Tập thể dục sai thời điểm là một sai lầm khác mà nhiều người mắc phải. Trong những ngày nắng nóng, mặt đường và sân bãi thường giữ nhiệt cao ngay từ sáng sớm. Việc chạy bộ, đạp xe với cường độ lớn trên nền nhiệt này khiến cơ thể vừa sinh nhiệt do vận động mạnh, vừa hấp thụ thêm nhiệt từ môi trường, tạo gánh nặng lớn cho tim và hệ hô hấp. Nguy cơ này tăng cao đáng kể nếu tập luyện vào buổi trưa hoặc đầu giờ chiều, khi nắng gắt nhất trong ngày.
Uống rượu bia giải nhiệt
Không ít người lại chọn rượu bia, cà phê hoặc nước ngọt có gas để "giải nhiệt" trong mùa hè. Theo bác sĩ Hoàng, đây là một hiểu lầm nguy hiểm. Rượu bia không chỉ làm giãn mạch máu mà còn tăng đào thải nước ra khỏi cơ thể, đồng thời làm giảm khả năng nhận biết các dấu hiệu cảnh báo sớm như chóng mặt, mệt lả. Các loại đồ uống chứa caffeine và nhiều đường cũng khiến cơ thể mất nước nhanh hơn, làm tình trạng sức khỏe thêm trầm trọng.
Ăn mặn và thực phẩm không lành mạnh
Chế độ ăn nhiều muối, nhiều mỡ trong mùa nóng cũng góp phần làm tăng nguy cơ đột quỵ. Ăn mặn khiến cơ thể giữ nước, dẫn đến tăng huyết áp, tạo áp lực lớn lên tim và mạch máu não. Trong khi đó, các thực phẩm như thịt đỏ, đồ chiên rán, thức ăn nhanh thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm hẹp lòng mạch, từ đó tăng nguy cơ nhồi máu não và nhồi máu cơ tim, đặc biệt khi kết hợp với tình trạng mất nước và tăng thân nhiệt do nắng nóng.
Đối tượng nguy cơ cao và biện pháp phòng ngừa
Những người có nguy cơ cao như người trên 65 tuổi, mắc các bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, béo phì hoặc từng bị đột quỵ cần đặc biệt thận trọng. Bác sĩ khuyến cáo nhóm này nên thực hiện khám sức khỏe định kỳ, tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị và được người thân hỗ trợ nhắc nhở uống đủ nước, hạn chế ra ngoài vào những lúc nắng gắt.
Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau đầu dữ dội, chóng mặt, nói khó, méo miệng, yếu liệt một bên cơ thể hoặc rối loạn ý thức, cần nghĩ ngay đến khả năng đột quỵ hoặc sốc nhiệt và đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Việc tự ý cạo gió, chích lể, cho uống nước chanh muối hay dùng thuốc hạ sốt không những không giúp cải thiện tình trạng mà còn làm mất "thời gian vàng" quý báu cho điều trị chuyên sâu.
Để phòng ngừa hiệu quả, người dân nên hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian từ 10 đến 16 giờ, khi nắng nóng đạt đỉnh điểm. Nếu buộc phải làm việc ngoài trời, cần chia nhỏ thời gian lao động, nghỉ ngơi xen kẽ ở nơi râm mát, và uống nước đều đặn để bù đắp lượng nước mất đi. Khi ra đường, nên đội mũ rộng vành, đeo kính râm, che kín vùng gáy, mặc quần áo sáng màu, thoáng mát và sử dụng kem chống nắng phù hợp để giảm thiểu tác động tiêu cực của nắng nóng lên cơ thể.
