Thiếu niên rụng tóc từng mảng do stress kéo dài
Trong khoảng 3 tháng gần đây, bệnh nhân T. (thiếu niên) thường xuyên thức khuya học bài, rơi vào tình trạng căng thẳng, mệt mỏi và mất ngủ triền miên. Mỗi ngày, em chỉ ngủ được khoảng 5 tiếng với giấc ngủ chập chờn, không sâu và dễ bị giật mình. Điều đáng lo ngại là mái tóc vốn dày của T. bắt đầu thưa dần một cách rõ rệt.
Ban đầu, T. và gia đình nghĩ rằng hiện tượng này có thể do thay đổi nội tiết tố ở tuổi dậy thì nên chỉ tập trung bổ sung vitamin và sử dụng các loại thuốc mọc tóc thông thường. Tuy nhiên, sau vài tuần áp dụng, tình hình không những không cải thiện mà còn trở nên nghiêm trọng hơn. Tóc của T. mỏng đi hẳn, đặc biệt xuất hiện 4 vùng da đầu trống trơn với kích thước lớn, trong đó vùng chỏm phía bên phải có đường kính lên đến khoảng 6 cm.
Chẩn đoán bệnh rụng tóc từng mảng do rối loạn miễn dịch
Dù đã từng đi khám và sử dụng nhiều loại thuốc uống, thuốc bôi khác nhau nhưng tóc vẫn không mọc lại. Các vùng rụng tóc nhẵn bóng khiến T. vô cùng lo lắng, tự ti và ngại giao tiếp với mọi người xung quanh. Cuối cùng, người nhà đã đưa T. đến thăm khám tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM.
Tại đây, tiến sĩ - bác sĩ chuyên khoa Đặng Thị Ngọc Bích, Trưởng chuyên khoa Da liễu - Thẩm mỹ Da, đã tiến hành thăm khám và chẩn đoán T. mắc bệnh rụng tóc từng mảng. Theo bác sĩ Bích, nguyên nhân phổ biến nhất của tình trạng này là do cơ chế tự miễn, xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể bị nhầm lẫn, tấn công chính các nang tóc khiến tóc rụng đột ngột và thành từng mảng.
Bác sĩ đã chỉ định tiêm hoạt chất triamcinolone trực tiếp vào vùng da đầu bị rụng tóc của T. để điều trị.
Stress và mất ngủ làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh
Bác sĩ Bích giải thích, ở lứa tuổi thanh thiếu niên, bệnh rụng tóc từng mảng thường chỉ gây ra một vùng rụng nhỏ và có giới hạn. Tuy nhiên, trường hợp của T. xuất hiện đồng thời 4 vùng rụng cho thấy hệ miễn dịch đã bị rối loạn nghiêm trọng, tấn công nhiều nang tóc cùng lúc và phạm vi tổn thương rộng hơn bình thường.
Khi tình trạng căng thẳng và mất ngủ kéo dài, cơ thể sẽ giải phóng một lượng lớn hormone cùng các chất trung gian, làm mất cân bằng quá trình điều hòa miễn dịch. Điều này khiến nhiều nang tóc bị tấn công đồng thời, dẫn đến hiện tượng rụng tóc nhanh chóng trên nhiều vị trí da đầu chỉ trong thời gian ngắn.
Cảnh báo sai lầm phổ biến về nguyên nhân rụng tóc
Theo bác sĩ Bích, nhiều người thường lầm tưởng rằng rụng tóc ở tuổi teen chủ yếu là do thiếu chất dinh dưỡng hay rối loạn nội tiết tố. Tuy nhiên, rụng tóc từng mảng lại có cơ chế hoàn toàn khác, chủ yếu liên quan đến sự rối loạn trong điều hòa miễn dịch của cơ thể.
Khi cơ thể phải chịu áp lực kéo dài, các phản ứng viêm sẽ gia tăng, tạo điều kiện thuận lợi để hệ miễn dịch tác động một cách bất thường lên các nang tóc. Hậu quả là tóc ngừng phát triển và rụng nhanh trong thời gian ngắn. Trong khi đó, độ tuổi thường gặp hiện tượng rụng tóc, hói đầu nhiều hơn là ở người trung niên và cao tuổi, phần lớn nguyên nhân do yếu tố di truyền và quá trình lão hóa tự nhiên.
Bác sĩ Bích cho biết thêm, rụng tóc bất thường và hói đầu do bệnh tự miễn thường gặp ở những người dưới 40 tuổi, phổ biến nhất là nhóm từ 30 đến 35 tuổi. Trường hợp mắc bệnh ở lứa tuổi thiếu niên với mức độ nghiêm trọng như T. là không nhiều. Ngoài yếu tố tâm lý, rụng tóc từng mảng còn có thể liên quan đến di truyền, nhiễm trùng, bệnh tuyến giáp và các bệnh tự miễn khác. Việc phát hiện sớm bệnh sẽ giúp kiểm soát tốt tiến triển và tăng khả năng mọc tóc trở lại.
Tiến triển tích cực sau khi điều trị đúng phác đồ
Với trường hợp cụ thể của T., bác sĩ đã chỉ định tiêm hoạt chất triamcinolone nội tổn thương theo liệu trình từ 4 đến 6 lần, mỗi lần cách nhau khoảng 1 tháng. Phác đồ điều trị này được kết hợp với việc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch tại chỗ hoặc hoạt chất minoxidil để kích thích mọc tóc.
May mắn là T. đáp ứng thuốc khá tốt. Chỉ sau lần tiêm đầu tiên, vùng da đầu trước đây trơn nhẵn đã bắt đầu xuất hiện nhiều sợi tóc con - đây là dấu hiệu tích cực cho thấy các nang tóc đang dần phục hồi.
Tuân thủ liệu trình và điều chỉnh lối sống là chìa khóa
Bác sĩ Bích nhấn mạnh, rụng tóc từng mảng nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ hoàn toàn có thể cải thiện tốt. Tuy nhiên, người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ đủ liệu trình điều trị được chỉ định. Đồng thời, việc điều chỉnh lối sống, ngủ đủ giấc và giảm thiểu căng thẳng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ tái phát bệnh.
Khi gặp phải tình trạng tóc rụng bất thường với số lượng từ vài chục đến vài trăm sợi mỗi ngày, đặc biệt là rụng thành từng mảng và da đầu trở nên trơn láng, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc kích mọc tóc hoặc chỉ bổ sung vitamin. Thay vào đó, việc thăm khám sớm tại các bệnh viện có chuyên khoa phù hợp sẽ giúp bác sĩ xác định đúng nguyên nhân và lên phác đồ điều trị kịp thời, hiệu quả.
