Bộ Y tế vừa chính thức ban hành Thông tư 16/2026/TT-BYT, quy định chi tiết về việc thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nhằm điều trị cho người bệnh. Văn bản này sẽ có hiệu lực từ ngày 10 tháng 7 năm 2026 và không áp dụng đối với các loại thuốc thuộc nguồn viện trợ không hoàn lại nằm trong nguồn thu ngân sách nhà nước.
Nguyên tắc thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí
Theo nội dung Thông tư, chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được triển khai dựa trên văn bản thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Việc thực hiện chương trình hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng hỗ trợ của cơ sở kinh doanh dược, không phải là nghĩa vụ bảo đảm cung cấp đầy đủ toàn bộ thuốc điều trị cho người bệnh. Tuy nhiên, các cơ sở phải cam kết không thu tiền hoặc kèm theo bất kỳ điều kiện thương mại nào ràng buộc người bệnh. Đồng thời, chương trình không được tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị, chỉ định sử dụng thuốc một cách hợp lý, an toàn và hiệu quả cho người bệnh.
Đối tượng ưu tiên trong chương trình
Thông tư khuyến khích các cơ sở ưu tiên hỗ trợ cho người nghèo, người có thẻ bảo hiểm y tế nhưng vẫn còn gánh nặng chi phí điều trị lớn. Các nhóm đối tượng được khuyến khích hỗ trợ bao gồm: người có công với cách mạng, người bệnh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em, học sinh, sinh viên, người hưởng trợ cấp xã hội, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế nhưng còn gánh nặng chi phí lớn. Những nội dung này phải được ghi nhận cụ thể trong văn bản thỏa thuận giữa hai cơ sở.
Điều kiện về thuốc và cơ sở tham gia
Thuốc trong chương trình phải được lưu hành hợp pháp tại Việt Nam. Việc chỉ định và kê đơn phải phù hợp với tờ hướng dẫn sử dụng thuốc đã được Bộ Y tế phê duyệt, hướng dẫn chẩn đoán điều trị của Bộ Y tế, hướng dẫn điều trị của bệnh viện hoặc Dược thư Quốc gia. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tham gia phải có phạm vi hoạt động chuyên môn phù hợp với chỉ định sử dụng thuốc trong chương trình. Người bệnh được hỗ trợ phải đã được chẩn đoán xác định bệnh, được chỉ định và kê đơn sử dụng thuốc phù hợp với chỉ định của thuốc thuộc chương trình và tự nguyện tham gia.
Quy định về bảo hiểm y tế
Quỹ Bảo hiểm y tế sẽ không thanh toán đối với số lượng thuốc hỗ trợ miễn phí đã sử dụng cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế.
Minh bạch thông tin và quy trình nội bộ
Thông tư 16/2026/TT-BYT yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tham gia chương trình phải công khai thông tin về chương trình trên trang thông tin điện tử của đơn vị (nếu có) hoặc niêm yết công khai trực tiếp tại cơ sở để người bệnh biết và tiếp cận. Đồng thời, cơ sở phải ban hành quy trình nội bộ triển khai chương trình nhằm bảo đảm sử dụng thuốc hiệu quả, an toàn, tránh lạm dụng, lãng phí. Cơ sở cũng phải cung cấp, tư vấn đầy đủ, kịp thời thông tin về phác đồ điều trị, hiệu quả điều trị, tác dụng không mong muốn của thuốc, chi phí thuốc, thông tin so sánh với các thuốc và phác đồ khác, quyền lợi của người bệnh khi tham gia chương trình. Dựa trên số lượng thuốc được hỗ trợ, cơ sở xây dựng kế hoạch cấp phát thuốc cụ thể, phù hợp với số lượng người bệnh thực tế, bảo đảm công bằng, hợp lý, minh bạch và hiệu quả. Hằng năm, cơ sở phải tổng hợp kết quả thực hiện chương trình trong báo cáo tổng kết năm của đơn vị.
Trách nhiệm của cơ sở kinh doanh dược
Cơ sở kinh doanh dược có trách nhiệm bảo đảm nguồn gốc hợp pháp và chất lượng của thuốc cung cấp cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Đặc biệt, Thông tư nghiêm cấm cơ sở kinh doanh dược sử dụng chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí để quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc người bệnh. Các doanh nghiệp dược không được lợi dụng việc thực hiện hỗ trợ thuốc để tạo lợi thế cạnh tranh trong cung ứng thuốc trái quy định của pháp luật.
Quản lý và tiêu hủy thuốc
Thuốc trong chương trình phải được sử dụng đúng chỉ định, đúng đối tượng. Chỉ định sử dụng thuốc trong bệnh án hoặc đơn thuốc phải ghi rõ thuốc được cấp từ chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí. Thuốc phải được bảo quản, lưu trữ riêng và có ký hiệu nhận biết là thuốc trong chương trình. Việc tiêu hủy thuốc hết hạn, thuốc không bảo đảm chất lượng, thuốc bị hỏng, vỡ hoặc do người bệnh trả lại phải thực hiện theo quy định pháp luật về dược.
Theo Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí sẽ giúp người bệnh giảm gánh nặng chi phí điều trị, đặc biệt đối với các loại thuốc điều trị bệnh hiểm nghèo có chi phí lớn như ung thư.
