Cảnh báo: Thoái hóa khớp gối đang trẻ hóa, nhiều người 30 tuổi đã phải can thiệp y khoa
Ngày 14/3, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội thảo khoa học "Cập nhật những tiến bộ trong kỹ thuật thay khớp gối" đã diễn ra với sự tham gia của nhiều chuyên gia y tế. Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Tấn Lãm - Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn - đã đưa ra những cảnh báo quan trọng về nguyên nhân gây thoái hóa khớp gối, một căn bệnh đang có xu hướng trẻ hóa đáng lo ngại.
Độ tuổi mắc bệnh giảm mạnh, nhiều trường hợp chỉ mới 30-35 tuổi
Theo bác sĩ Lãm, trước đây, thoái hóa khớp gối thường xuất hiện ở độ tuổi từ 40-45 trở đi. Tuy nhiên, hiện nay, độ tuổi mắc bệnh đã giảm xuống đáng kể. Nhiều trường hợp ở tuổi 35 đã bắt đầu có dấu hiệu thoái hóa, và cá biệt có những bệnh nhân mới 32 tuổi nhưng tình trạng khớp gối đã thoái hóa tương đương với người 60-70 tuổi, buộc phải can thiệp y khoa sớm.
Nguyên nhân chủ yếu từ thói quen sinh hoạt hàng ngày
Bác sĩ Lãm nhấn mạnh rằng thói quen sinh hoạt hằng ngày đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe xương khớp, đặc biệt trong bối cảnh thoái hóa khớp gối đang trẻ hóa. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:
- Lối sống ít vận động: Nhiều người làm việc văn phòng ngồi suốt nhiều giờ, thậm chí ăn trưa tại chỗ, khiến hệ cơ bắp, đặc biệt là cơ đùi dần suy yếu. Khi hệ cơ không còn đủ mạnh để nâng đỡ và bảo vệ khớp, sụn và xương khớp gối sẽ dễ bị thoái hóa hơn.
- Tư thế sinh hoạt không phù hợp: Các tư thế như ngồi xổm hoặc ngồi xếp bằng trong thời gian dài có thể tạo áp lực lớn lên khớp gối, làm khớp nhanh bị tổn thương.
- Leo cầu thang quá nhiều: Với những người có cơ đùi yếu hoặc thừa cân, việc thường xuyên leo cầu thang, đặc biệt ở các chung cư không có thang máy, có thể khiến khớp gối bị quá tải, vì khớp gối phải chịu lực gấp khoảng 5 lần trọng lượng cơ thể.
- Thừa cân, béo phì: Chỉ cần tăng thêm 1kg cân nặng, lực tác động lên khớp gối trong quá trình vận động sẽ tăng đáng kể, gia tăng nguy cơ thoái hóa.
Điều trị và những lưu ý quan trọng
Bác sĩ Lãm cho biết việc điều trị thoái hóa khớp gối chủ yếu nhằm giảm đau, cải thiện vận động và làm chậm tiến triển bệnh, với các phương pháp như:
- Thay đổi lối sống và thói quen sinh hoạt.
- Sử dụng thuốc và tiêm hỗ trợ.
- Phẫu thuật thay khớp khi cần thiết.
Mặc dù phẫu thuật truyền thống vẫn mang lại kết quả tốt, nhưng khoảng 10-20% bệnh nhân vẫn không hoàn toàn hài lòng, với các triệu chứng như đau nhẹ hoặc cảm giác không tự nhiên. Bác sĩ Lãm cũng cảnh báo việc trì hoãn phẫu thuật do tâm lý sợ hãi hoặc nghe theo những lời khuyên không có chuyên môn có thể làm mất "thời gian vàng" điều trị. Nếu trì hoãn quá lâu, khớp gối có thể bị lệch trục nặng, cơ đùi suy yếu, khiến việc phẫu thuật trở nên phức tạp hơn và quá trình phục hồi cũng khó khăn.
Khuyến cáo phòng ngừa và bảo vệ khớp gối
Để bảo vệ khớp gối, bác sĩ Lãm khuyến cáo người bệnh nên:
- Ưu tiên các hình thức tập luyện ít gây áp lực lên khớp, như bơi lội và đạp xe, vì giúp tăng cường sức mạnh cơ đùi nhưng không tạo lực nén lớn lên khớp gối.
- Tập vật lý trị liệu với các bài tập tăng cường cơ đùi.
- Hạn chế các động tác dễ làm tổn thương khớp, như leo cầu thang nhiều, ngồi xổm hoặc ngồi xếp bằng.
Thông tin từ hội thảo này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi lối sống và nhận thức sớm để phòng ngừa và điều trị hiệu quả thoái hóa khớp gối, một vấn đề sức khỏe ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại.
