TP.HCM: Bệnh tay chân miệng bùng phát mạnh, EV71 chiếm 56% ca nhiễm
Trong tuần 14 (từ ngày 30/3 đến 5/4), Thành phố Hồ Chí Minh đã ghi nhận 1.347 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, con số này tăng tới 64,0% so với mức trung bình của 4 tuần trước đó. Tổng số ca tích lũy từ đầu năm 2026 đến hết tuần 14 đã lên đến 10.496 ca, cho thấy sự gia tăng đáng lo ngại của dịch bệnh này.
Số ca nhập viện tăng vọt, kịch bản chống dịch sẵn sàng
Tại các bệnh viện nhi tuyến cuối của thành phố, số lượng bệnh nhi nhập viện liên tục tăng vọt trong thời gian qua. Các kịch bản chống dịch ở mức cao đã được chuẩn bị sẵn sàng để ứng phó kịp thời. Riêng tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, trong tuần 14, cơ sở này đã tiếp nhận hơn 400 trẻ đến khám vì bệnh tay chân miệng, tăng gần gấp 3 lần so với tuần đầu của tháng trước.
Đáng chú ý, nhiều trẻ đến khám khi bệnh đã chuyển biến nặng, dù trước đó các biểu hiện không rõ ràng. BS.CK2 Đỗ Châu Việt, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cho biết, khoa vừa kịp thời cứu sống 2 trường hợp bệnh nhi nguy kịch do mắc tay chân miệng. Cả hai ca bệnh này đều liên quan đến chủng virus EV71, một chủng nguy hiểm có thể gây biến chứng nghiêm trọng.
Hai ca bệnh nguy kịch được cứu sống
Trường hợp đầu tiên là nam bệnh nhi P.Đ.K. (sinh năm 2025, ngụ tại TP.HCM). Bé được đưa đến bệnh viện cấp cứu trong tình trạng vã mồ hôi khu trú vùng đầu, khó thở và suy hô hấp. Trước đó 2 ngày, bé có sốt và được chẩn đoán viêm họng tại phòng khám gần nhà, nhưng uống thuốc không thuyên giảm. Sau đó, bệnh nhi bắt đầu xuất hiện các vết hồng ban kín đáo.
Tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, bác sĩ chẩn đoán bé mắc tay chân miệng độ 4 và khẩn trương tiến hành thở máy, lọc máu cùng sử dụng thuốc trợ tim. Sau hơn 3 ngày điều trị tích cực, bé K. đã qua cơn nguy kịch, được cai máy thở và thở CPAP, sinh hiệu tạm ổn, tiếp tục theo dõi di chứng thần kinh.
Trường hợp thứ hai là bệnh nhi Đ.H.T. (sinh năm 2023, ngụ tỉnh Khánh Hoà). Theo người nhà, bé có sốt và xuất hiện hồng ban, nên được đưa đến bệnh viện địa phương điều trị. Ban đầu, bé đáp ứng với thuốc hạ sốt, nhưng sau đó có dấu hiệu giật mình và đi đứng loạng choạng.
Sau khi được truyền thuốc IVIg và theo dõi sát 12 giờ tại phòng Hồi sức, bệnh nhi tiếp tục sốt cao 39 độ, thở mệt, miệng trào bọt hồng lẫn máu, phù phổi, nhịp tim nhanh gấp đôi so với trẻ bình thường, huyết áp tăng rồi giảm đột ngột. Tiên lượng bệnh nặng, bé được chuyển đến Bệnh viện Nhi Đồng 2.
Khi nhập viện, SPO2 của bé chỉ còn 75%, với tình trạng suy hô hấp và suy tim. Bệnh nhi được chỉ định lọc máu, thở máy và dùng thuốc vận mạch. Sau 3 ngày điều trị, bé đã được ngưng lọc máu và thuốc vận mạch, tiếp tục theo dõi di chứng thần kinh.
Chủng EV71 nguy hiểm và dấu hiệu cảnh báo
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), trong các mẫu bệnh phẩm từ đầu năm 2026, chủng EV71 hiện chiếm tới 56%. Virus này lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh.
BS.CK2 Đỗ Châu Việt giải thích: “Dấu hiệu của chủng EV71 thường nổi ban rất ít hoặc kín đáo. Nhiều trường hợp trẻ vào viện trong tình trạng nguy kịch, suy hô hấp, sốc tim mà không hề có hồng ban hay loét miệng rõ rệt. Thậm chí có tổn thương não cấp tính, do virus tấn công thẳng vào hệ thống thần kinh trung ương, gây tổn thương nghiêm trọng các cơ quan và tử vong nhanh chóng chỉ trong vòng 12-24 giờ.”
Chủng EV71 có độc lực cao, dễ gây biến chứng nặng cho trẻ. So với các chủng khác, EV71 có khả năng tấn công vào hệ thần kinh trung ương và tim mạch mạnh hơn. Khi bệnh bắt đầu ảnh hưởng đến hệ thần kinh, mỗi phút giây chậm trễ đều có thể đe dọa tính mạng của trẻ.
BS Dư Tuấn Quy, Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 nhấn mạnh: “Những dấu hiệu cảnh báo trở nặng cần đặc biệt lưu ý gồm: sốt cao liên tục không hạ, ngủ giật mình, quấy khóc bất thường hoặc thay đổi tri giác. Khi xuất hiện các dấu hiệu này, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức, kể cả trong đêm, để được can thiệp kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm.”
Biện pháp phòng ngừa và khuyến cáo
Hiện nay, chưa có vắc xin phòng bệnh đặc hiệu đối với chủng EV71, vì vậy biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống. Các biện pháp cụ thể bao gồm:
- Rửa tay, rửa chân thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
- Làm sạch kỹ các vật dụng cá nhân như quần áo, tã lót, khăn, chén, muỗng, ly… của trẻ mắc bệnh bằng xà phòng, sau đó khử khuẩn bằng nước sôi hoặc dung dịch chứa cloramin B.
- Bệnh tay chân miệng có thể lây truyền gián tiếp qua đồ dùng sinh hoạt hằng ngày như đồ chơi, quần áo, dụng cụ ăn uống.
- Khi nghi ngờ trẻ mắc bệnh, cần cho trẻ nghỉ học, hạn chế đến nơi đông người và tránh tiếp xúc với trẻ khác để ngăn ngừa lây lan trong cộng đồng.
Với sự gia tăng đáng kể của bệnh tay chân miệng tại TP.HCM, các chuyên gia y tế kêu gọi phụ huynh và cộng đồng cần nâng cao cảnh giác, thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa và đưa trẻ đi khám kịp thời khi có dấu hiệu nghi ngờ.
