Ngày 8/6, Thành ủy TP.HCM đã có buổi làm việc với Sở Y tế về đề án thí điểm tầm soát ung thư tại các xã, phường trên địa bàn. Đây là bước đi chủ động nhằm chăm sóc sức khỏe nhân dân, theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và đảm bảo an sinh xã hội.
Đề xuất dùng AI quét tổn thương, trả kết quả sau 2 phút
Phát biểu tại buổi làm việc, PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, nhấn mạnh thành phố cần song song triển khai tầm soát bệnh lý trong cộng đồng bên cạnh chương trình khám sức khỏe định kỳ. Ông cho biết: "Đề xuất trước mắt là ưu tiên triển khai tầm soát ung thư cổ tử cung cho phụ nữ có nguy cơ, theo hướng nhân văn, dễ tiếp cận và khả thi cao."
Ngành y tế dự kiến đến năm nay sẽ trình UBND và HĐND TP.HCM để triển khai chương trình tầm soát ung thư cổ tử cung toàn thành phố. Tuy nhiên, do thời gian còn dài, Sở Y tế kiến nghị có giải pháp thí điểm sớm. Về chiến lược phòng bệnh, bác sĩ Thượng phân tích: đối với dự phòng cấp một (tiêm vaccine HPV), Bộ Y tế đã đưa vào chương trình tiêm chủng và mở rộng miễn phí; giai đoạn thí điểm này, TP.HCM tập trung vào dự phòng cấp hai là tầm soát, phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư.
Báo cáo tại cuộc họp, PGS.TS Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương, chỉ ra thực trạng phần lớn bệnh nhân khám theo hình thức thụ động, chỉ đến khi có triệu chứng. Nếu triển khai chiến dịch chủ động trong cộng đồng, quy mô tiếp cận sẽ lớn hơn nhiều. Bác sĩ Tuyết đề xuất ưu tiên ung thư cổ tử cung trong giai đoạn thí điểm vì bệnh này có khả năng dự phòng hiệu quả ở cả hai cấp độ.
Đáng chú ý, thay vì các phương pháp truyền thống như Pap smear, xét nghiệm HPV, bà đề xuất sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích hình ảnh tổn thương. Chi phí thực hiện thấp, phù hợp với chiến dịch cộng đồng quy mô lớn. Thời gian trả kết quả gần như ngay lập tức: sau khi dùng camera quét hình ảnh và phân tích bằng AI, chỉ mất 1-2 phút là có kết quả, giúp bác sĩ xử trí kịp thời.
Bài toán kinh phí hàng nghìn tỷ đồng
PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết trong giai đoạn tiếp theo, thành phố sẽ sàng lọc 5 bệnh ung thư ưu tiên: cổ tử cung, vú, đại trực tràng, gan và tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, bài toán lớn nhất là nguồn lực tài chính. Với dân số hơn 10 triệu người, tổng kinh phí có thể lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
"Nếu triển khai đồng loạt, cần tính toán kỹ giữa nguồn lực, khả năng thực hiện và hiệu quả. Nhưng xét lợi ích sức khỏe lâu dài, đây là chương trình không thể trì hoãn. Chúng ta nên làm ngay theo hướng thí điểm rồi từng bước mở rộng", bác sĩ Dũng nhận định.
Chương trình tầm soát ung thư cổ tử cung tập trung vào phụ nữ 25-65 tuổi, quy mô hơn 1,2 triệu người. Tầm soát ung thư vú hướng đến phụ nữ 40-70 tuổi, quy mô hơn 1 triệu người. Tổng kinh phí thí điểm cả hai chương trình ước tính hơn 143 tỷ đồng.
Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Phước Lộc yêu cầu chương trình tập trung chăm lo cho nhóm chính sách, người có công, đối tượng yếu thế và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo. Thí điểm áp dụng tại 14 xã trọng điểm, bao gồm An Long, Phước Thạnh, Long Hòa, Minh Thạnh, Hòa Hội, Hòa Hiệp, Bàu Lâm, Thạnh An, Bình Lợi, Châu Đức, Côn Đảo, Nhuận Đức, Thái Mỹ và một xã thuộc Hóc Môn sẽ chọn sau.
"Thành phố ưu tiên ứng dụng công nghệ số, AI và giải pháp y tế thông minh để nâng cao hiệu quả, giảm chi phí, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng tại địa phương", ông Lộc cho biết.
Ông cũng phân công nhiệm vụ: Bệnh viện Ung Bướu phụ trách huyện Côn Đảo; Bệnh viện Hùng Vương phối hợp Liên đoàn Lao động tầm soát cho 1 triệu nữ công nhân; Bệnh viện Từ Dũ chịu trách nhiệm điều phối địa bàn được phân công.
Phó Bí thư Thành ủy nhấn mạnh việc phát hiện sớm ung thư và bệnh không lây nhiễm có ý nghĩa quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả điều trị, giảm chi phí y tế, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội, đồng thời nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực.
Lãnh đạo thành phố hoan nghênh Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Thành phố đã nhận nhiệm vụ vận động nguồn lực xã hội để đỡ đầu cho trẻ em bệnh hiểm nghèo tại các bệnh viện nhi, Ung Bướu và Huyết học. Sau thí điểm, thành phố sẽ hoàn thiện tờ trình để trình Ban Thường vụ Thành ủy và HĐND ban hành cơ chế chính thức, đưa TP.HCM dẫn đầu cả nước về mô hình tầm soát ung thư cộng đồng bao phủ rộng và đồng bộ.
