Trẻ 11 tuổi qua đời vì viêm màng não mô cầu thể tối cấp tại TP.HCM
Một bệnh nhi 11 tuổi tại Thành phố Hồ Chí Minh đã không qua khỏi do viêm màng não mô cầu thể tối cấp chỉ sau thời gian ngắn khởi phát bệnh, dù được điều trị tích cực tại bệnh viện. Sự việc đau lòng này được Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) báo cáo trong tuần 14 (từ ngày 30/3 đến 5/4), ghi nhận tại phường Hòa Hưng.
Diễn biến nhanh và nguy hiểm của bệnh
Bệnh nhi nhập viện trong tình trạng nặng sau một ngày khởi phát bệnh, được chẩn đoán viêm màng não mô cầu thể tối cấp. Kết quả cấy dịch não tủy xác định dương tính với vi khuẩn Neisseria meningitidis, nhóm huyết thanh B. Đây là thể bệnh nguy hiểm nhất, diễn tiến cực nhanh, thường không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng và có thể xảy ra ở bất kỳ ai, kể cả người khỏe mạnh.
Theo bác sĩ Đinh Văn Thới từ Viện Pasteur TP.HCM, bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính với 13 nhóm huyết thanh, trong đó các nhóm A, B, C, Y, W-135 chiếm hơn 90% ca mắc toàn cầu. Dù đã có kháng sinh và vaccine, bệnh vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm màng não và nhiễm trùng nặng, dẫn đến tử vong nhanh chóng.
Tình hình dịch bệnh tại Việt Nam
Trong 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 24 ca mắc não mô cầu, với 4 ca không qua khỏi, tăng so với cùng kỳ năm trước. Các ca bệnh xuất hiện rải rác trong cộng đồng, tập trung nhiều tại khu vực Đông Nam Bộ. Bệnh lưu hành quanh năm nhưng có nguy cơ bùng phát thành dịch khi thời tiết lạnh.
Trên thế giới, trẻ dưới 1 tuổi và thanh thiếu niên 10-20 tuổi là nhóm chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Tại khu vực phía Nam Việt Nam, nhóm thanh thiếu niên hiện chiếm tỷ lệ mắc cao. Các khu vực có nguy cơ cao bao gồm nơi đông dân cư, chật chội, điều kiện vệ sinh kém hoặc có sự luân chuyển dân cư thường xuyên.
Đường lây truyền và triệu chứng
Bệnh não mô cầu lây truyền qua đường hô hấp, chủ yếu qua giọt bắn khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, họng của người bệnh hoặc người lành mang trùng. Bệnh thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng như:
- Sốt cao
- Đau đầu dữ dội
- Nôn mửa
- Cứng gáy
- Mệt lả, có thể kèm phát ban xuất huyết
- Rối loạn ý thức hoặc sốc
Biểu hiện lâm sàng đa dạng, gồm viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim. Người bệnh có thể đối mặt với di chứng nặng nề như điếc, liệt, chậm phát triển trí tuệ hoặc tử vong.
Khuyến cáo phòng ngừa từ chuyên gia
Bác sĩ Thới khuyến cáo người dân cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:
- Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng.
- Súc miệng bằng dung dịch sát khuẩn.
- Giữ ấm cơ thể và đảm bảo nơi ở thông thoáng.
- Che miệng khi ho, hắt hơi và đeo khẩu trang khi có dấu hiệu viêm đường hô hấp.
- Hạn chế tụ tập nơi đông người và tránh tiếp xúc với người nghi mắc bệnh.
- Đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ như sốt cao, đau đầu, nôn, cứng cổ.
Tình hình các dịch bệnh khác tại TP.HCM
Theo HCDC, tuần 14 TP.HCM ghi nhận 547 ca sốt xuất huyết, giảm 5,8% so với trung bình 4 tuần trước. Lũy kế 13.860 ca, tăng hơn 80% so với cùng kỳ 2025, nhưng xu hướng chung đang giảm và duy trì dưới ngưỡng cảnh báo từ tuần 6. Thành phố ghi nhận 1 ca sốt xuất huyết không qua khỏi, giảm so với cùng kỳ.
Cùng thời gian, số ca tay chân miệng tăng mạnh với 1.347 ca trong tuần 14 (tăng 64%), lũy kế 10.496 ca, cao hơn 182,4% so với cùng kỳ và vượt ngưỡng cảnh báo. Ngành y tế khuyến cáo tăng cường giám sát, xử lý ổ dịch và truyền thông phòng bệnh, đặc biệt tại trường mầm non; đã ghi nhận 4 ca tay chân miệng không qua khỏi từ đầu năm.
Giới chuyên môn cảnh báo, thời gian tới có thể tiếp tục ghi nhận thêm ca bệnh não mô cầu nếu không triển khai quyết liệt các biện pháp kiểm soát dịch từ sớm, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát hiện và điều trị kịp thời để giảm thiểu nguy cơ tử vong.
