Phát hiện U lympho Hodgkin ở bệnh nhân trẻ qua dấu hiệu khối vùng cổ và đau bụng
Một bệnh nhân nữ 25 tuổi, được xác định là N.A.N, đã đến Phòng khám đa khoa Medlatec Tây Hồ để thăm khám do xuất hiện các triệu chứng bất thường. Cụ thể, chị N. sờ thấy một khối ở vùng thượng đòn trái và cảm thấy đau ở vùng thượng vị. Sau quá trình kiểm tra kỹ lưỡng, các bác sĩ đã chẩn đoán chị mắc U lympho Hodgkin, một dạng ung thư ác tính thuộc hệ bạch huyết, cùng với tình trạng viêm dạ dày.
Dấu hiệu ban đầu và quá trình chẩn đoán
Khai thác bệnh sử cho thấy, trong khoảng một tháng gần đây, chị N. bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như đau bụng ở vùng thượng vị, ợ hơi, và tự phát hiện một khối không đau ở vùng thượng đòn trái. Chị cũng cảm thấy người mệt mỏi và đôi khi hụt hơi khi di chuyển lên xuống cầu thang. Tại Medlatec, qua khám lâm sàng, bác sĩ ghi nhận khối ở hố thượng đòn trái có kích thước khoảng 3x2 cm, với bề mặt nhẵn, mật độ chắc, ranh giới tương đối rõ, di động kém và ấn hơi tức, trong khi da trên bề mặt khối không bị loét.
Các xét nghiệm chuyên sâu đã được thực hiện để đánh giá tình trạng. Siêu âm vú cho thấy hình ảnh nhân tuyến vú trái được phân loại BIRADS 3 và nang tuyến vú trái BIRADS 2, cùng với hạch hố nách hai bên cần theo dõi. Siêu âm tuyến giáp phát hiện vài hạch giảm âm ở hố thượng phải và hố thượng đòn trái, trong đó hạch lớn nhất ở vùng này có kích thước 35x15 mm và không rõ cấu trúc rốn hạch.
Phiến đồ tế bào học cho thấy sự tăng sinh mạnh của các tế bào lympho kích thước trung bình đến lớn, với nhân kiềm tính, chất nhiễm sắc thô và màng nhân méo mó không đều. Chụp CT lồng ngực có tiêm cản quang đã phát hiện nhiều tổn thương, bao gồm tổn thương trung thất trên lan vào rốn phổi trái, làm hẹp lòng các nhánh động mạch và tĩnh mạch phổi, cùng với nhiều hạch bất thường ở vùng nền cổ, hố thượng đòn hai bên và trong trung thất.
Để xác định bản chất của tổn thương, bệnh nhân đã được chỉ định chọc tế bào kim nhỏ và sinh thiết hạch thượng đòn trái. Kết quả chọc tế bào hướng tới u lympho ác tính, trong khi mô bệnh học sinh thiết chưa loại trừ U lympho Hodgkin. Nhuộm hóa mô miễn dịch với 5 dấu ấn cho kết quả dương tính với CD15, CD30 và PAX5, từ đó khẳng định chẩn đoán U lympho Hodgkin. Bệnh nhân sau đó đã được tư vấn và hướng dẫn chuyển đến bệnh viện chuyên khoa phù hợp để tiếp tục điều trị.
Thông tin về U lympho Hodgkin từ chuyên gia
Theo bác sĩ chuyên khoa I Đoàn Như Hoa, thuộc Chuyên khoa Nội, U lympho Hodgkin là một trong hai nhóm bệnh ác tính của tế bào lympho, chiếm khoảng 20-30% các trường hợp, trong khi u lympho không Hodgkin chiếm khoảng 70-80%. Tại Việt Nam, bệnh này xếp thứ 14 trong số các loại ung thư phổ biến. Báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy, trong năm 2022, ước tính có 82.469 ca mắc Lympho Hodgkin trên toàn cầu, với 22.733 ca tử vong, tương đương 27,5%.
Bệnh thường gặp ở nam giới nhiều hơn nữ giới và phân bố chủ yếu ở hai nhóm tuổi: thanh thiếu niên, người trẻ khoảng 20 tuổi và người cao tuổi khoảng 60 tuổi. Nguyên nhân chính xác của ung thư hạch Hodgkin vẫn chưa được xác định, nhưng nhiều yếu tố nguy cơ có thể góp phần khởi phát bệnh, bao gồm nhiễm virus Epstein-Barr (EBV) hoặc Cytomegalovirus (CMV), suy giảm miễn dịch sau ghép tạng hoặc nhiễm HIV/AIDS, các bệnh lý tự miễn và tiền sử gia đình có người mắc ung thư hạch bạch huyết.
Biểu hiện lâm sàng và nguy cơ nhầm lẫn
Các chuyên gia ung bướu cảnh báo rằng U lympho Hodgkin có biểu hiện lâm sàng rất đa dạng và dễ gây nhầm lẫn với các tình trạng nhiễm trùng thông thường. Triệu chứng phổ biến nhất là hạch to bất thường, chiếm khoảng 70% trường hợp, thường xuất hiện ở cổ, nách hoặc bẹn, với đặc điểm là mật độ chắc, số lượng nhiều nhưng không đau. Khối u trung thất, vị trí tổn thương phổ biến thứ hai, có thể diễn tiến âm thầm hoặc gây ra các triệu chứng hô hấp không đặc hiệu như đau tức sau xương ức, ho kéo dài, khó thở hoặc tràn dịch màng phổi.
Triệu chứng toàn thân bao gồm ngứa, mệt mỏi, và tam chứng B với sốt, ra mồ hôi đêm và sút cân trên 10% trọng lượng cơ thể trong vòng 6 tháng mà không rõ nguyên nhân. Một số hội chứng cận u hiếm gặp có thể xảy ra, chẳng hạn như đau do rượu, tổn thương da hoặc hội chứng thận hư. Bệnh thường tiến triển theo hướng lan tràn có trật tự, bắt đầu từ một nhóm hạch khu trú sang các hạch lân cận, và có thể xâm lấn đến các cơ quan ngoài hạch như lách và tủy xương.
Biến chứng và tầm quan trọng của chẩn đoán sớm
Khi khối u phát triển lớn và không được kiểm soát, bệnh có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng do thâm nhiễm và chèn ép. Ví dụ, hội chứng chèn ép tĩnh mạch chủ trên có thể dẫn đến phù áo khoác, với biểu hiện phù mặt, cổ và tay, cùng với tĩnh mạch cổ nổi to do máu không lưu thông được về tim. Biến chứng hô hấp có thể bao gồm tràn dịch màng phổi diện rộng hoặc chèn ép khí quản gây suy hô hấp cấp, trong khi suy kiệt hệ thống có thể dẫn đến thiếu máu nặng, xuất huyết do giảm tiểu cầu và nhiễm trùng cơ hội.
Để chẩn đoán chính xác U lympho Hodgkin và xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả, cần có sự phối hợp của đa chuyên khoa, bao gồm lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm và giải phẫu bệnh. Bác sĩ Hoa nhấn mạnh rằng, khả năng điều trị thành công phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giai đoạn tiến triển của bệnh, tình trạng sức khỏe của người bệnh và khả năng đáp ứng với điều trị. Nếu được phát hiện và chữa trị trong giai đoạn đầu, khả năng kéo dài sự sống thêm ít nhất 5 năm là khá cao. Tuy nhiên, nếu bệnh đã tiến triển sang giai đoạn muộn, tỷ lệ thành công thường giảm sút đáng kể.
Do đó, bác sĩ Hoa khuyến cáo người dân nên chủ động đến các cơ sở y tế uy tín, có đầy đủ năng lực chuyên môn khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, để được thăm khám và điều trị kịp thời, nhằm tăng cơ hội phục hồi và giảm thiểu nguy cơ biến chứng.
