Ung thư đại trực tràng gia tăng ở người trẻ: Hơn 16.800 ca mắc mới mỗi năm tại Việt Nam
Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 16.800 ca mắc mới ung thư đại trực tràng và trên 8.400 ca tử vong do căn bệnh này. Ung thư đại trực tràng hiện đứng thứ 4 về số ca mắc và thứ 5 về số ca tử vong trong các loại ung thư phổ biến tại nước ta.
Xu hướng trẻ hóa đáng báo động
Đáng chú ý, khoảng 45% bệnh nhân được phát hiện bệnh khi chưa đến 50 tuổi. Con số này được đánh giá là tăng bất thường so với trước đây. Báo cáo từ Bệnh viện K Trung ương cho thấy so với năm 1995, tỷ lệ này đã tăng gần 45%.
Thực tế ghi nhận tại nhiều cơ sở y tế cũng cho thấy xu hướng ung thư đại trực tràng ngày càng trẻ hóa rõ rệt. Theo thông tin từ Daily Mail, nhiều nghiên cứu quốc tế gần đây chỉ ra số ca mắc ở người dưới 50 tuổi đang có xu hướng gia tăng trên toàn cầu.
Một số giả thuyết cho rằng sự thay đổi này có thể liên quan đến các yếu tố như:
- Tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến
- Ô nhiễm vi nhựa trong môi trường
- Sự gia tăng của các bệnh viêm ruột
Biện pháp phòng ngừa ung thư đại trực tràng
Theo Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương Quốc Anh, hơn một nửa số ca mắc ung thư đại trực tràng có thể phòng ngừa được nếu thay đổi lối sống và tầm soát sớm.
Bác sĩ tiêu hóa Angad Dhillon cho biết có nhiều biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả đã được các nghiên cứu khoa học chứng minh có thể giúp giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. Ông đã đưa ra 11 điều nên làm như sau:
- Duy trì chế độ ăn giàu chất xơ từ rau củ quả
- Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ và thịt chế biến sẵn
- Tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày
- Duy trì cân nặng hợp lý, tránh béo phì
- Hạn chế uống rượu bia và không hút thuốc lá
- Thực hiện tầm soát định kỳ từ tuổi 45
- Tiêm phòng HPV nếu có chỉ định
- Quản lý tốt các bệnh viêm ruột mạn tính
- Bổ sung đủ canxi và vitamin D
- Giảm căng thẳng, ngủ đủ giấc
- Theo dõi tiền sử gia đình về ung thư
Phát hiện sớm giúp tăng cơ hội điều trị
Theo bác sĩ Angad Dhillon, ung thư đại trực tràng nếu được phát hiện ở giai đoạn đầu thường có khả năng chữa khỏi cao hơn, việc điều trị cũng ít phức tạp và tiên lượng lâu dài tốt hơn so với khi bệnh đã tiến triển. Vì vậy, chú ý đến các dấu hiệu bất thường và đi khám sớm là yếu tố quan trọng giúp phát hiện bệnh kịp thời.
Một số dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý gồm:
- Có máu trong phân hoặc phân sẫm màu bất thường
- Thay đổi kéo dài trong thói quen đại tiện như tiêu chảy hoặc táo bón
- Đau bụng hoặc khó chịu vùng bụng kéo dài
- Mệt mỏi, suy nhược không rõ nguyên nhân
- Sụt cân bất thường dù không ăn kiêng
- Cảm giác đi ngoài không hết, muốn đi nhiều lần
Bác sĩ Angad Dhillon cũng cảnh báo, nhiều trường hợp mắc ung thư đại trực tràng bắt đầu từ polyp. Đây là những khối u lành tính hình thành trên niêm mạc ruột. Nếu được phát hiện sớm, polyp có thể được cắt bỏ trong quá trình nội soi, qua đó giúp ngăn chặn nguy cơ tiến triển thành ung thư.
Do đó, tầm soát định kỳ được xem là chìa khóa quan trọng giúp phát hiện sớm polyp và ngăn chặn ung thư đại trực tràng ngay từ giai đoạn đầu. Việc nâng cao nhận thức và hành động kịp thời có thể cứu sống nhiều người, đặc biệt trong bối cảnh bệnh đang có xu hướng trẻ hóa như hiện nay.
