Bộ Y tế cho biết, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra cảnh báo về tình hình dịch bệnh Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda đang diễn biến ngày càng phức tạp. Tại Congo, ngày 5 tháng 5 vừa qua đã ghi nhận 4 nhân viên y tế tử vong, và sau 10 ngày, vào ngày 15 tháng 5, các bệnh nhân này được xác nhận nhiễm virus Ebola chủng Bundibugyo. Kể từ đó, quốc gia này liên tục ghi nhận thêm nhiều trường hợp mắc bệnh và tử vong.
Bộ Y tế yêu cầu các bệnh viện sẵn sàng thiết lập khu cách ly điều trị khi có ca nghi ngờ hoặc ca bệnh do virus Ebola. Tính đến ngày 22 tháng 5, Congo đã ghi nhận tổng cộng 750 trường hợp nghi nhiễm, trong đó có 177 ca tử vong. Đây là đợt bùng phát dịch Ebola thứ 17 tại quốc gia này kể từ năm 1976.
Tại Uganda, trong hai ngày 15 và 16 tháng 5, đã ghi nhận 2 trường hợp bệnh xâm nhập từ Congo, bao gồm một trường hợp tử vong. Hai trường hợp này chưa xác định được mối liên quan về dịch tễ học, nhưng có các triệu chứng phù hợp với bệnh Ebola.
Vào ngày 17 tháng 5, WHO chính thức tuyên bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Congo và Uganda là một sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế. Đáng chú ý, theo WHO, đợt dịch lần này có một số đặc điểm bất thường, bao gồm các chùm trường hợp bệnh tử vong bất thường trong cộng đồng với các triệu chứng của bệnh Ebola do chủng virus Bundibugyo. Ngoài ra, ghi nhận 4 nhân viên y tế tử vong do nghi ngờ mắc bệnh, gây lo ngại về sự lây truyền liên quan đến chăm sóc sức khỏe, những lỗ hổng trong các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn, và khả năng bùng phát trong các cơ sở y tế.
WHO cũng chưa chắc chắn về số lượng người nhiễm bệnh thực sự, phạm vi lây lan và mối liên quan dịch tễ. Tỷ lệ mẫu bệnh phẩm có kết quả dương tính cao (8/13 trường hợp dương tính thu thập ở nhiều khu vực khác nhau) là một yếu tố đáng lo ngại. Đặc biệt, đã ghi nhận sự lây lan sang các nước có chung đường biên giới.
Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp bệnh Ebola
Tại Việt Nam, tính đến ngày 22 tháng 5, chưa từng ghi nhận trường hợp bệnh Ebola nào. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ WHO về tuyên bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo, Bộ Y tế đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai các biện pháp phòng chống dịch. Cụ thể, Bộ Y tế đã tiến hành rà soát các hướng dẫn phòng chống dịch hiện có, bao gồm hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật về giám sát và phòng chống bệnh do virus Ebola, hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola, cũng như quy định về vệ sinh trong mai táng, hỏa táng người chết do dịch bệnh nguy hiểm như Ebola.
Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát, phòng chống bệnh do virus Ebola tại khu vực cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng; phối hợp với cơ quan xuất nhập cảnh để rà soát hành khách trở về từ hai quốc gia đang có dịch, đồng thời khuyến cáo tự theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày. Dù đánh giá nguy cơ dịch bệnh Ebola xâm nhập vào Việt Nam ở mức thấp, nhưng Bộ Y tế cũng không loại trừ khả năng ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam. Do đó, các biện pháp dự phòng đã được thực hiện theo khuyến cáo của WHO, cơ bản chuẩn bị sẵn sàng các năng lực về giám sát phát hiện, dự phòng và đáp ứng khi có trường hợp bệnh xảy ra.
Phối hợp quốc tế và tăng cường năng lực xét nghiệm
Bộ Y tế cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với WHO, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (US.CDC), Bộ Ngoại giao, Bộ Công an (Cục Xuất nhập cảnh) để đánh giá nguy cơ dịch bệnh, kịp thời đưa ra các biện pháp phòng chống phù hợp. Đồng thời, Bộ Y tế cũng củng cố năng lực xét nghiệm, chẩn đoán virus Ebola tại các cơ sở có phòng xét nghiệm đảm bảo an toàn sinh học cấp III, sẵn sàng tăng khả năng tiếp nhận mẫu bệnh phẩm để chẩn đoán xác định bệnh Ebola khi cần thiết.
Virus Ebola có 6 chủng, trong đó có 3 chủng gây dịch phổ biến nhất gồm: chủng Ebola, chủng Sudan và chủng Bundibugyo. Chủng Bundibugyo được xác định là virus gây nên đợt dịch bệnh hiện tại tại Congo và Uganda.
