Những tồn tại trong phân cấp quản lý
Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh, huyện) theo Nghị quyết số 18-NQ/TW, nhiều địa phương đã ghi nhận những khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành. Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, đến nay đã có 63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hoàn thành việc sắp xếp tổ chức bộ máy, nhưng việc phân cấp, phân quyền giữa cấp tỉnh và cấp huyện vẫn còn nhiều bất cập.
Ông Nguyễn Văn A, chuyên gia hành chính công, nhận định: “Sau một năm, rõ ràng nhất là sự chồng chéo trong thẩm quyền giữa các sở, ngành cấp tỉnh và phòng, ban cấp huyện. Nhiều lĩnh vực như đất đai, đầu tư, xây dựng vẫn chưa được phân cấp rõ ràng, dẫn đến tình trạng đùn đẩy trách nhiệm.”
Khó khăn về nguồn lực và nhân sự
Một trong những điểm nghẽn lớn khác là nguồn lực tài chính và nhân sự. Theo khảo sát của Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, có tới 70% số huyện cho biết gặp khó khăn về biên chế cán bộ, đặc biệt là đội ngũ chuyên môn có trình độ cao. Nhiều huyện miền núi, vùng sâu vùng xa thiếu trầm trọng cán bộ làm công tác quy hoạch, thẩm định dự án.
Bà Trần Thị B, Chủ tịch UBND huyện C, chia sẻ: “Chúng tôi được giao thêm nhiều nhiệm vụ nhưng không được tăng biên chế tương ứng. Cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều việc, ảnh hưởng đến chất lượng công vụ.”
Thủ tục hành chính còn rườm rà
Mặc dù mục tiêu của chính quyền hai cấp là giảm đầu mối, đơn giản hóa thủ tục, nhưng thực tế cho thấy nhiều thủ tục vẫn còn rườm rà. Theo thống kê của Văn phòng Chính phủ, thời gian giải quyết thủ tục hành chính tại cấp huyện trung bình tăng 15% so với trước khi thực hiện mô hình mới, do phải phối hợp nhiều hơn với cấp tỉnh.
Ông Lê Văn D, Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh X, cho biết: “Nguyên nhân chính là hệ thống văn bản pháp luật chưa được điều chỉnh kịp thời, dẫn đến cách hiểu khác nhau giữa các cấp. Chúng tôi đang kiến nghị Trung ương sớm ban hành các thông tư hướng dẫn cụ thể.”
Giải pháp tháo gỡ
Trước những tồn tại trên, Bộ Nội vụ đã đề xuất Chính phủ sớm sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan đến phân cấp quản lý kinh tế - xã hội. Đồng thời, các địa phương cần chủ động rà soát, ban hành quy chế phối hợp giữa các cấp, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính.
Theo kế hoạch, trong năm 2025, Chính phủ sẽ tổ chức hội nghị tổng kết một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, từ đó đưa ra các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương.
