Ngày 16.6, tại Hội nghị giao ban báo chí nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21.6.1925 - 21.6.2026), Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Phan Văn Tâm đã có bài phát biểu quan trọng về định hướng phát triển báo chí trong giai đoạn mới. Báo Thanh Niên trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết.
Báo chí trước sự dịch chuyển căn bản
Thứ trưởng Phan Văn Tâm nhấn mạnh môi trường thông tin đang thay đổi nhanh chóng với công nghệ số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo. Lượng thông tin gia tăng nhưng niềm tin vào thông tin trở nên khó khăn hơn. Áp lực đối với báo chí không chỉ là sản xuất thông tin nhanh, nhiều mà còn phải đảm bảo độ tin cậy, giá trị và trách nhiệm xã hội. Người đọc ngày nay có nhiều lựa chọn, đòi hỏi báo chí chuyên nghiệp phải khẳng định sự khác biệt so với các nguồn tin thiếu kiểm chứng.
Giá trị cốt lõi mà công nghệ không thể thay thế
Trong bối cảnh nhiễu loạn thông tin, xã hội cần những giá trị mà chỉ báo chí chuyên nghiệp mới mang lại: khả năng kiểm chứng sự thật qua con người, tinh thần trách nhiệm nghề nghiệp, đạo đức báo chí, bản lĩnh chính trị và sự dấn thân vì lợi ích đất nước. Đây là lợi thế cạnh tranh bền vững của báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên số.
Hoàn thiện thể chế: Hai Nghị định hướng dẫn Luật Báo chí
Bộ VH-TT-DL đã trình Chính phủ hai Nghị định hướng dẫn Luật Báo chí số 126/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1.7.2026. Các điểm mới tích cực bao gồm:
- Quyền tác nghiệp: Cơ quan báo chí được đăng tải vấn đề nếu cơ quan, tổ chức im lặng quá thời hạn trả lời (30 ngày đối với giải quyết vấn đề, 15 ngày làm việc đối với kiến nghị, phản ánh).
- Thẻ nhà báo: Nhà báo chuyển cơ quan được đổi thẻ ngay, không phải xin cấp lại từ đầu; trường hợp hết hợp đồng, nếu trong 12 tháng được tiếp nhận với hợp đồng từ 1 năm trở lên, vẫn được xét đổi thẻ.
- Kinh tế báo chí: Cơ quan báo chí điện tử được tích hợp hợp pháp các dịch vụ thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế, nội dung theo yêu cầu.
- Công nghệ: Nhà nước khuyến khích ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thu thập, sản xuất, phân tích và phân phối nội dung.
Nội dung cần chuẩn bị
- Kênh mạng xã hội: Thông báo với cơ quan quản lý trong 10 ngày làm việc kể từ khi mở kênh; khi chấm dứt hoạt động, thông báo trước ít nhất 10 ngày làm việc.
- Lưu trữ nội dung: Báo điện tử lưu trữ 3 tháng, phát thanh và truyền hình lưu trữ 30 ngày.
- Kết nối hệ thống lưu chiểu điện tử quốc gia: Có hiệu lực từ ngày 1.1.2028, cần chuẩn bị kỹ thuật ngay trong năm 2026.
Hướng tới chiến lược phát triển báo chí kiến tạo
Bộ VH-TT-DL đang xây dựng Chiến lược quản lý và phát triển báo chí theo tư tưởng mới của Đảng, tập trung vào phát triển nguồn lực, năng lực công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao, mô hình kinh tế báo chí số, năng lực cạnh tranh quốc tế và hệ sinh thái báo chí số bền vững. Thứ trưởng Phan Văn Tâm khẳng định cơ quan quản lý nhà nước không chỉ xây dựng thể chế mà còn tạo môi trường thuận lợi để báo chí phát huy giá trị cốt lõi.
Nhân kỷ niệm 101 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam, Thứ trưởng gửi lời chúc mừng và tri ân đến các nhà báo, phóng viên, đồng thời kêu gọi mỗi cơ quan báo chí, mỗi nhà báo đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, trách nhiệm và niềm tin.
