Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ, chiều ngày 6/5 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu chính sách quan trọng tại Hội đồng các vấn đề thế giới của Ấn Độ. Bài phát biểu với chủ đề "Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường Việt Nam - Ấn Độ trong kỷ nguyên mới: Chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược, hợp tác thực chất" đã thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu, chính khách và học giả quốc tế.
Hội đồng các vấn đề thế giới Ấn Độ: Diễn đàn chiến lược hàng đầu
Hội đồng các vấn đề thế giới của Ấn Độ là một trong những cơ quan nghiên cứu chiến lược uy tín nhất, với bề dày hoạt động hơn 80 năm. Cơ quan này đóng vai trò tiên phong trong việc định hình chính sách đối ngoại của Ấn Độ, đồng thời là nơi ghi dấu nhiều sự kiện trọng đại trong quan hệ quốc tế. Năm 1947, tại đây đã diễn ra Hội nghị Quan hệ châu Á lần thứ nhất, đặt nền móng cho sự ra đời của Phong trào Không liên kết. Đây cũng là một trong những diễn đàn đa phương đầu tiên mà nước Việt Nam độc lập tham dự, với thông điệp hòa bình và đoàn kết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Đoàn kết, chúng ta sẽ là một trong những người bảo toàn mạnh nhất của nền hòa bình và dân chủ thế giới".
Những điểm tương đồng trong lịch sử và phát triển
Phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh mối quan hệ gắn bó lâu đời giữa hai dân tộc. Dù không có chung đường biên giới, nhưng từ hàng nghìn năm trước, các giá trị văn hóa, tín ngưỡng và tư tưởng từ Ấn Độ đã lan tỏa và hòa nhập sâu sắc vào đời sống tinh thần của người Việt Nam qua các tuyến đường giao thương biển. Lịch sử đấu tranh giành độc lập và xây dựng đất nước đã tạo nên sự đồng cảm sâu sắc giữa nhân dân hai nước, bắt đầu từ tình cảm kính trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho Lãnh tụ Mahatma Gandhi và tình bạn thân thiết với Thủ tướng Jawaharlal Nehru.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam luôn ghi nhớ sự ủng hộ to lớn và quý báu của nhân dân, chính đảng và Chính phủ Ấn Độ trong những năm kháng chiến bảo vệ độc lập, cũng như sự hỗ trợ thiết thực trong công cuộc tái thiết và phát triển đất nước ngày nay.
Hai nước có nhiều điểm tương đồng trong hành trình phát triển. Cả hai đều từng là nền kinh tế thuộc địa khó khăn, kiệt quệ, với trình độ thấp và cơ cấu mất cân đối. Bằng khát vọng thịnh vượng và mang lại ấm no cho nhân dân, hai nước đã từng bước xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và vững mạnh. Về đối ngoại, cả Việt Nam và Ấn Độ đều chia sẻ quan điểm độc lập, tự chủ, hòa bình, ủng hộ đối thoại và cách tiếp cận chủ động, cân bằng, trách nhiệm đối với các vấn đề khu vực và toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ ấn tượng với triết lý "Thế giới là một gia đình" của Ấn Độ, đề cao tình hữu nghị, tôn trọng, đoàn kết và khát vọng hòa bình - những giá trị mà dân tộc Việt Nam luôn hướng tới. Việt Nam đánh giá cao những đóng góp trách nhiệm của Ấn Độ qua các khuôn khổ hợp tác như Chính sách Hành động Hướng Đông, Sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, cũng như vai trò ngày càng quan trọng của Ấn Độ tại các cơ chế đa phương. Về phía mình, Việt Nam đã đảm nhận thành công nhiều trọng trách quốc tế và cử cán bộ, chiến sĩ tham gia sứ mệnh gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Cả hai nước đều hướng tới những mục tiêu phát triển mới vào dịp kỷ niệm 100 năm độc lập, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội, trong đó khoa học công nghệ đóng vai trò then chốt. Quan hệ hai nước đã không ngừng phát triển: thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972, nâng cấp lên Đối tác Chiến lược năm 2007, Đối tác chiến lược toàn diện năm 2016 và tiếp tục được mở rộng, làm sâu sắc. Hợp tác quốc phòng - an ninh là trụ cột chiến lược với nhiều chương trình hỗ trợ tín dụng và chuyển giao kỹ thuật. Các lĩnh vực giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân cũng phát triển mạnh, với khoảng 80 chuyến bay thẳng mỗi tuần giữa hai nước.
Đối mặt với thách thức toàn cầu và tìm kiếm cơ hội mới
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận định thế giới đang biến đổi nhanh chóng và sâu sắc chưa từng có. Cạnh tranh giữa các trung tâm quyền lực lớn ngày càng gay gắt. Luật pháp quốc tế, Liên hợp quốc và các thể chế đa phương đối mặt với những thách thức lớn. Các nước, trong đó có Việt Nam và Ấn Độ, đứng trước những nghịch lý: nhu cầu hợp tác tăng nhưng niềm tin bị xói mòn; cấu trúc kinh tế kết nối sâu hơn nhưng dễ tổn thương hơn; công nghệ tiến bộ vượt bậc nhưng cũng làm sâu thêm khoảng cách phát triển. Tuy nhiên, biến đổi cũng mở ra cơ hội nếu biết nắm bắt kịp thời, và cơ hội sẽ nhân lên khi có sự kết nối.
Củng cố tin cậy chiến lược và thúc đẩy hợp tác thực chất
Bối cảnh mới đòi hỏi hai bên củng cố, đổi mới và đưa quan hệ Việt Nam - Ấn Độ lên tầm cao mới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam và Ấn Độ đã trở thành những đối tác tự nhiên trong các vấn đề hòa bình, an ninh và phát triển, chia sẻ quan điểm và tầm nhìn về nhiều vấn đề. Những sợi dây kết nối và sự chia sẻ tầm nhìn là nền tảng vững chắc để hai nước đẩy mạnh hợp tác, đóng góp vào sự phát triển của mỗi nước và định hình môi trường khu vực, quốc tế ổn định, bền vững.
Để đưa quan hệ sang giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn hai bên củng cố và làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chiến lược, coi đây là điều kiện duy trì quan hệ ổn định và nền tảng thúc đẩy hợp tác hiệu quả. Cụ thể, hai bên cần tăng cường trao đổi toàn diện ở các kênh Nhà nước, Quốc hội, chính đảng và nhân dân, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược, phối hợp lập trường tại các diễn đàn đa phương.
Hai bên cũng cần mở rộng dư địa kết nối, gia tăng kết nối phát triển, tạo động lực cho liên kết khu vực. Việt Nam sẵn sàng hợp tác về dược phẩm với Ấn Độ, hoan nghênh các hãng dược Ấn Độ đầu tư sản xuất tại Việt Nam cho thị trường Đông Nam Á. Đặc biệt, hai bên nâng tầm và tăng tốc hợp tác khoa học, đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược thành trụ cột trọng yếu. Việt Nam coi trọng hợp tác với Ấn Độ trong các lĩnh vực công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, hai bên tiếp tục mở rộng giao lưu văn hóa, giáo dục, du lịch và kết nối địa phương, đặc biệt giữa thế hệ trẻ, chung tay kiến tạo không gian hòa bình, ổn định.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, với chiều dài lịch sử hàng nghìn năm và hơn 50 năm quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Ấn Độ đã xây dựng một nền tảng vững chắc và quý báu. Ấn Độ luôn là đối tác quan trọng, người bạn gần gũi và tin cậy của Việt Nam. Bước vào kỷ nguyên mới, với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường và phương châm "chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược và hợp tác thực chất", cùng với quyết tâm của Chính phủ và doanh nghiệp hai nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng quan hệ Việt Nam - Ấn Độ sẽ phát triển mạnh mẽ, thực chất hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho mỗi nước và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới.
Trước đó, tại Hội đồng các vấn đề thế giới của Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã tham quan triển lãm ảnh kỷ niệm 10 năm Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ do Thông tấn xã Việt Nam thực hiện. Các bức ảnh thể hiện những dấu mốc tiêu biểu về mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nước, không ngừng được củng cố trên nền tảng tin cậy chính trị và sự tương đồng trên nhiều lĩnh vực.
