Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3/7/2026 quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông, áp dụng cho học sinh trên toàn quốc từ năm học 2029-2030. Chính sách này được thực hiện theo mô hình mượn - trả, nhằm tái sử dụng sách giáo khoa nhiều lần, giảm áp lực ngân sách và bảo vệ môi trường.
Đối tượng và phạm vi áp dụng
Nghị định áp dụng cho học sinh phổ thông và người học tại các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, bao gồm: Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông, cùng Chương trình xóa mù chữ. Sách giáo khoa được miễn phí thuộc danh mục thống nhất toàn quốc do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định, bao gồm cả sách chuyển đổi hoặc học liệu thay thế cho học sinh khuyết tật.
Mô hình mượn - trả và quyền lợi học sinh
Đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 01 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học tương ứng với chương trình học. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ. Trường hợp học sinh chuyển trường, phải hoàn trả sách đã mượn cho cơ sở giáo dục nơi chuyển đi trước khi hoàn tất thủ tục; cơ sở giáo dục nơi tiếp nhận có trách nhiệm bố trí sách cho học sinh mượn bổ sung ngay từ ngày nhập học, bảo đảm không gián đoạn việc học.
Quản lý, điều chuyển và thu hồi sách giáo khoa
Quy trình quản lý sách tại thư viện phải tuân thủ tiêu chuẩn do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Trước ngày 15 tháng 6 hằng năm, các cơ sở giáo dục hoàn thành tiếp nhận, nhập kho, kiểm kê sách, bảo đảm đủ định mức cho năm học mới; cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý thư viện, dán nhãn, mã hóa và phân loại sách. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo điều chuyển sách giữa các thư viện cùng cấp trên địa bàn, ưu tiên sách còn đủ chất lượng. Không điều chuyển nếu chi phí vận chuyển, bảo quản lớn hơn mua sắm bổ sung.
Việc cho mượn sách thực hiện chậm nhất 15 ngày trước khai giảng; bàn giao được ghi chép vào sổ hoặc phần mềm quản lý, xác nhận số lượng và tình trạng vật lý. Trong 15 ngày làm việc sau kết thúc năm học hoặc khi chuyển trường, học sinh hoàn trả sách, trừ trường hợp cần ôn tập, kiểm tra lại. Cơ sở giáo dục kiểm tra, phân loại sách: tiếp tục sử dụng, bảo quản, sửa chữa hoặc thanh lý theo quy định tài sản công.
Trách nhiệm của cơ sở giáo dục tư thục
Cơ sở giáo dục tư thục quản lý, sử dụng sách được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước đúng mục đích, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả. Khi không còn nhu cầu, phải bàn giao lại sách cho cơ quan quản lý để điều chuyển cho cơ sở khác.
Hình thức thực hiện và khuyến khích sách điện tử
Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục, tổ chức cho học sinh mượn và trả có thời hạn. Sách được thu hồi, kiểm kê, bảo quản để sử dụng cho các năm tiếp theo. Quản lý qua hệ thống số đăng ký hoặc phần mềm thư viện, kiểm kê hằng năm. Nhà nước khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và tài liệu học tập số, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục.
Lộ trình thực hiện
Từ năm học 2029-2030, chính sách miễn phí sách giáo khoa được áp dụng cho tất cả học sinh trên toàn quốc. Các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc xã hội hóa được khuyến khích thực hiện sớm hơn, ưu tiên vùng biên giới, hải đảo, dân tộc thiểu số, miền núi và vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Thời điểm miễn phí sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ.
