Chính phủ ban hành Nghị định 233/2026/NĐ-CP quy định về đánh giá, xếp loại chất lượng đối với đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo đó, nhiều thay đổi quan trọng được áp dụng, bao gồm chuyển từ đánh giá cuối năm sang chấm điểm thường xuyên theo tháng hoặc quý, khống chế tỷ lệ xếp loại 'hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ' và gắn kết quả xếp loại của người đứng đầu với chất lượng hoạt động của đơn vị.
Đánh giá không dồn vào cuối năm
Thay vì đánh giá chủ yếu vào cuối năm, Nghị định yêu cầu theo dõi và chấm điểm định kỳ theo tháng hoặc quý. Người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập phải ban hành quy chế đánh giá nội bộ với các tiêu chí, thang điểm cụ thể. Kết quả chấm điểm định kỳ được tích lũy làm căn cứ xếp loại chất lượng viên chức cuối năm. Cách làm mới này nhằm phản ánh sát quá trình thực hiện nhiệm vụ, hạn chế đánh giá cảm tính hoặc chỉ dựa trên kết quả thời điểm cuối năm.
Việc đánh giá phải dựa trên sản phẩm, công việc cụ thể, kết hợp tiêu chí định tính và định lượng, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Khống chế tỷ lệ 'hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ'
Một điểm mới đáng chú ý là quy định tỷ lệ viên chức được xếp loại 'hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ' thông thường không vượt quá 20% số viên chức được xếp loại 'hoàn thành tốt nhiệm vụ' trong cùng cơ quan, đơn vị. Đối với đơn vị có thành tích nổi trội, được cấp có thẩm quyền công nhận là tập thể xuất sắc, tỷ lệ này có thể nâng lên nhưng không quá 25%.
Quy định này nhằm khắc phục tình trạng 'mưa thành tích', bảo đảm xếp loại thực chất, tạo động lực nâng cao hiệu quả công việc thay vì chạy theo danh hiệu.
Gắn xếp loại người đứng đầu với kết quả đơn vị
Nghị định còn gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả hoạt động của đơn vị. Cụ thể, mức xếp loại của người đứng đầu không được cao hơn mức xếp loại của đơn vị mình quản lý. Nếu đơn vị chỉ hoàn thành tốt hoặc không hoàn thành nhiệm vụ, người đứng đầu không thể được xếp loại xuất sắc.
Quy trình đánh giá công khai, ưu tiên môi trường số
Đối với viên chức quản lý, quy trình đánh giá gồm: tự đánh giá; họp lấy ý kiến nhận xét tại đơn vị; lấy ý kiến cấp ủy Đảng; cơ quan tham mưu về tổ chức cán bộ tổng hợp, đề xuất mức xếp loại để người có thẩm quyền quyết định. Với viên chức không giữ chức vụ quản lý, sau tự đánh giá và tập thể góp ý, cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định mức xếp loại.
Kết quả đánh giá phải thông báo bằng văn bản đến viên chức và công khai trong cơ quan, đơn vị. Nghị định khuyến khích ưu tiên công khai trên môi trường điện tử để tăng tính minh bạch. Nếu phát hiện viên chức có khuyết điểm, vi phạm hoặc kê khai không trung thực dẫn đến kết quả không chính xác, cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định xếp loại mới thay thế.
Đảm bảo công bằng với các trường hợp đặc thù
Nghị định quy định rõ cách đánh giá cho các trường hợp đặc biệt. Viên chức chuyển công tác trong năm được đánh giá tại đơn vị mới; đơn vị cũ bàn giao kết quả theo dõi, chấm điểm để tính điểm trung bình cả năm. Viên chức nghỉ ốm, nghỉ thai sản hoặc vắng mặt vì lý do chính đáng được xếp loại căn cứ vào thời gian thực tế tham gia công tác.
Riêng viên chức ngành giáo dục, do năm học không trùng năm dương lịch, thời điểm đánh giá thực hiện theo hướng dẫn riêng của Bộ GD-ĐT.
Kết quả đánh giá là căn cứ để thực hiện chế độ tiền lương, tiền thưởng và các chính sách khác, đồng thời tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý, sử dụng và đánh giá viên chức.
