Mới đây, Bộ Tài chính cho biết đã rà soát và dự kiến giao 34 chỉ tiêu phát triển cho các địa phương trong giai đoạn 2026 - 2030 và năm 2026. Trước mắt, Bộ sẽ trình Chính phủ phê duyệt các chỉ tiêu đã được xác định rõ phương pháp tính toán, với đa số địa phương đã có dự thảo tính toán cụ thể. Trong số đó, có 27 chỉ tiêu cho giai đoạn 2026 - 2030 và 25 chỉ tiêu cho năm 2026. Một số chỉ tiêu có thể được giao ngay, bao gồm tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân năm, tăng trưởng khu vực nông - lâm - thủy sản, công nghiệp - xây dựng, dịch vụ; tốc độ tăng chỉ số sản xuất công nghiệp; tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng; tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu; tổng vốn đầu tư toàn xã hội trên địa bàn; tốc độ tăng năng suất lao động bình quân năm; số doanh nghiệp hoạt động đến năm 2030; giảm tỷ lệ hộ nghèo và chỉ số phát triển con người (HDI).
Chỉ riêng về chỉ tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026, một số đầu tàu kinh tế đã được xác định cụ thể. Hải Phòng được giao mức tăng trưởng cao nhất với 13 - 13,5% và bình quân giai đoạn 2026 - 2030 là 13 - 14%. Hà Nội được giao mục tiêu GRDP năm 2026 là 10 - 10,5% và mức 10,5 - 11% cho cả giai đoạn. TP.HCM được giao 10% cho năm 2026 và cả giai đoạn. Bắc Ninh lần lượt đạt 12,5 - 13% và 10%; Quảng Ninh là 13% và 11 - 12%; Khánh Hòa là 10,8% và 11 - 12%; Đà Nẵng trên 11%. Một số địa phương như Gia Lai, Sơn La, Đồng Tháp, Cà Mau được giao mục tiêu tăng trưởng dưới mức hai con số.
Trên cơ sở chỉ tiêu tăng trưởng GRDP đã được Quốc hội phê duyệt, các địa phương đang tăng tốc thực hiện. Một số tỉnh thậm chí đã đặt mục tiêu phấn đấu cao hơn, như Gia Lai đề ra chỉ tiêu từ nay đến năm 2030 phải đạt mức tăng trưởng khoảng 10,5 - 11%/năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh đã giao chỉ tiêu cụ thể đến 135 xã, phường, xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm theo hướng cầm tay chỉ việc, gắn với từng lĩnh vực phát triển, từ lựa chọn cây trồng, vật nuôi đến xây dựng các dự án phù hợp với điều kiện từng địa phương. Gần đây, UBND TP.HCM cũng giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị, địa phương để rà soát, đề xuất nội dung kế hoạch tổng thể của Thành ủy nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu hai con số giai đoạn 2026 - 2030. TP.HCM phải hoàn thành việc cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng cho từng ngành, lĩnh vực, địa phương trong quý 2/2026 và thiết lập hệ thống chỉ tiêu điều hành theo tháng, quý.
Tại cuộc họp về giao chỉ tiêu tăng trưởng cho các địa phương và doanh nghiệp nhà nước, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng thống nhất sẽ giao chỉ tiêu sớm nhất có thể. Ông khẳng định Chính phủ tạo mọi điều kiện thuận lợi để các địa phương và doanh nghiệp đạt được mục tiêu ở mức cao nhất. Mục tiêu cao đòi hỏi hành động phải nhanh hơn nhiều lần, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ, không để chậm trễ, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.
PGS-TS Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường ĐH Sài Gòn, nhận định: để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của cả nước trong năm nay, cần có sự đồng bộ thống nhất và hành động quyết liệt của tất cả bộ, ngành, địa phương. Việc giao chỉ tiêu tăng trưởng cho từng địa phương là tất yếu, cần thiết trong bối cảnh cải cách thể chế và trao quyền tự chủ cho địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm. Điều này thể hiện sự thống nhất, ý chí quyết tâm trong toàn bộ hệ thống chính trị để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Mỗi địa phương sẽ có động lực phát triển sau khi có chỉ tiêu và cam kết thực hiện, cần có cách làm mang tính đổi mới sáng tạo. Tùy theo điều kiện cụ thể, mỗi tỉnh, thành phố sẽ phân công nhiệm vụ đến từng sở, ngành, xã để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng.
Thực tế, đây không phải năm đầu tiên Chính phủ giao chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương. Đầu năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết giao chỉ tiêu tăng trưởng cho 12 ngành, lĩnh vực và toàn bộ 63 tỉnh, thành phố thay vì chỉ đưa ra một con số tổng thể cho cả nước. Mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy tăng trưởng GDP cả nước năm 2025 đạt từ 8% trở lên, tạo bệ phóng hướng tới tăng trưởng hai con số cho giai đoạn 2026 - 2030. Dựa vào nhóm động lực, có tới 16 - 18 tỉnh, thành được giao chỉ tiêu tăng trưởng trên 10%, tạo áp lực lớn. Ngay sau khi nhận trọng trách, các địa phương đã khẩn trương xây dựng kịch bản tăng trưởng theo từng tháng, từng quý.
TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng phụ trách Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, nhìn nhận việc Chính phủ giao chỉ tiêu tăng trưởng cụ thể cho từng địa phương là một thay đổi đáng chú ý trong tư duy điều hành kinh tế. Đây không chỉ là giao một con số, mà là giao trách nhiệm phát triển. Trước đây, mục tiêu tăng trưởng thường được xem là mục tiêu chung của cả nước, nhưng khi từng địa phương có chỉ tiêu riêng, trách nhiệm trở nên rõ ràng hơn. Địa phương nào phải tăng bao nhiêu, dựa vào ngành nào, dự án nào, nguồn lực nào, tất cả đều phải được lượng hóa. Với các đầu tàu như TP.HCM, Hà Nội hay Đà Nẵng, cách làm này tạo ra cú hích lớn, buộc các đô thị này phải bung hết năng lực, không thể vận hành theo quán tính cũ.
Trước đó, khi làm việc với lãnh đạo TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nhận định: TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh đều nằm trong top 10 đóng góp GRDP cả nước. Nếu cả ba đều đạt tăng trưởng trên 10%, thì không chỉ đóng góp khoảng 30% mà có thể trên 30% tăng trưởng quốc gia. Thậm chí, khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả nước có thể đạt khoảng 40% nếu ba địa phương này hoàn thành mục tiêu.
TS Trần Việt Anh đánh giá điều này phản ánh chiến lược mới của Chính phủ: thay vì tăng trưởng dàn đều, sẽ hình thành các cực tăng trưởng đủ mạnh để kéo toàn bộ nền kinh tế đi lên. Về phía địa phương, khi nhận trọng trách, toàn bộ bộ máy điều hành sẽ chịu áp lực thay đổi: phải giải ngân nhanh hơn, tháo gỡ dự án mạnh hơn, cải cách thủ tục quyết liệt hơn và chủ động thu hút nguồn lực xã hội tốt hơn. Tăng trưởng không còn là khẩu hiệu, mà trở thành KPI điều hành cụ thể của từng địa phương.
Quốc gia không thể chỉ trông vào một vài đầu tàu, nhưng muốn cả đoàn tàu đi nhanh, từng địa phương phải biết mình kéo phần nào, kéo bằng động lực nào và chịu trách nhiệm đến đâu. Một địa phương tăng trưởng cao nhưng môi trường xuống cấp, nợ công trình tăng, doanh nghiệp khó khăn, người dân không hưởng lợi, thì không thể xem là thành công bền vững. Do đó, Chính phủ cần vừa giao chỉ tiêu, vừa giao quyền: phân cấp mạnh hơn, trao quyền chủ động nhiều hơn cho địa phương nhưng đi kèm giám sát minh bạch và trách nhiệm giải trình rõ ràng.
Ông Trần Việt Anh nhấn mạnh: đợt giao chỉ tiêu năm 2025 là bước đi đột phá, lần đầu tiên áp dụng trong lịch sử quản lý kinh tế ở nước ta. Năm nay, bối cảnh đã khác nhiều sau quá trình sáp nhập tỉnh, thành và tái cấu trúc không gian phát triển. Các địa phương không còn vận hành theo tư duy hành chính cục bộ, mà buộc phải phát triển theo mô hình liên kết vùng, phân vai các cực tăng trưởng và khai thác lợi thế tổng hợp.
TP.HCM là điển hình. Có giai đoạn thành phố bị đánh giá là tăng trưởng chậm do nhiều điểm nghẽn như hạ tầng quá tải, thủ tục kéo dài, dự án treo, giải ngân đầu tư công chậm, nguồn lực đất đai ách tắc. Song từ nửa cuối năm ngoái đến nay, cục diện đã thay đổi rõ rệt. Hàng loạt dự án được tháo gỡ, hạ tầng tăng tốc, dòng vốn tư nhân quay trở lại, nhiều công trình lớn khởi động, không gian phát triển mở rộng mạnh mẽ. Đặc biệt, sau khi sáp nhập thêm Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM không còn chỉ là trung tâm tài chính - dịch vụ, mà đang hình thành một siêu cực tăng trưởng tích hợp gồm công nghiệp, logistics, cảng biển, kinh tế biển, hàng không, đổi mới sáng tạo và dịch vụ tài chính. Đây là lý do Chính phủ đặt kỳ vọng lớn vào TP.HCM trong mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả nước.
Theo PGS-TS Trần Hoàng Ngân, việc phân giao chỉ tiêu tăng trưởng đã được đánh giá, nghiên cứu kỹ dựa trên lịch sử phát triển và tiềm năng của mỗi địa phương. Tỉnh thành có thế mạnh về ngành nghề nào sẽ thúc đẩy phát triển lĩnh vực đó. Chính phủ cũng sẽ xem xét điều chỉnh phù hợp, đi kèm với bài toán phân bổ vốn đầu tư công, đánh giá hiệu quả hấp thụ vốn của nền kinh tế. Việc giao chỉ tiêu tăng trưởng cũng là bài toán đánh giá năng lực cán bộ của các tỉnh, thành sau sắp xếp đơn vị hành chính. Kết quả thực hiện sẽ cho thấy địa phương nào tăng trưởng chậm do vướng mắc ở đâu, do năng lực cán bộ yếu hay chính sách chưa phù hợp, từ đó điều chỉnh phân bổ vốn đầu tư công kịp thời.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, ông Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh Chính phủ phải thúc đẩy các chính sách dài hạn đã được Quốc hội thông qua, tập trung rà soát chính sách, hoàn thiện thể chế để tháo gỡ khó khăn, rào cản trong môi trường kinh doanh, đảm bảo mọi thành phần kinh tế hoạt động bình đẳng. Các giải pháp ngắn hạn cũng cần thực hiện nhanh, quyết liệt, như Nghị quyết 29/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng. Đây là giải pháp nhanh nhất để khơi thông nguồn lực khổng lồ bị bất động nhiều năm.
TS Trần Việt Anh đồng tình rằng khi giao chỉ tiêu cứng, nhất là những con số áp lực từ 8% đến hơn 13%, vừa là động lực mạnh mẽ nhưng nếu không có cơ chế kiểm soát tốt, một số nơi có thể chạy theo con số ngắn hạn bằng cách tăng đầu tư bằng mọi giá, mở rộng dự án thiếu chọn lọc, khai thác tài nguyên quá mức. Tuy nhiên, không vì lo ngại đó mà không giao chỉ tiêu. Vấn đề nằm ở cách thiết kế chỉ tiêu: tăng trưởng GRDP chỉ nên là chỉ tiêu trung tâm, nhưng không thể là duy nhất. Cần đi kèm các tiêu chí về năng suất lao động, chất lượng môi trường đầu tư, tỷ lệ giải ngân, số doanh nghiệp mới, vốn FDI chất lượng cao, đổi mới sáng tạo, môi trường, thu nhập người dân và chất lượng sống đô thị. Nếu làm đúng, cách quản lý này sẽ tạo ra cuộc cạnh tranh phát triển thực chất giữa các địa phương. Điều quan trọng nhất của việc giao KPI lần này không chỉ là áp lực hoàn thành chỉ tiêu, mà là áp lực buộc địa phương phải cải cách mạnh hơn, hành động nhanh hơn và cạnh tranh quyết liệt hơn. Chỉ tiêu tăng trưởng đang trở thành động cơ ép cải cách cho cả bộ máy điều hành địa phương.
