Cuộc chiến tại Iran đã phơi bày những giới hạn của chiến lược không kích Mỹ, buộc Washington phải chuyển sang mô hình chiến tranh tiêu hao dài hạn. Dự đoán về một cuộc chiến chớp nhoáng của Tổng thống Donald Trump đã không thành hiện thực, thay vào đó là xung đột kéo dài và phức tạp.
Thách thức chiến tranh kiểu mới
Washington cần tích lũy thêm vũ khí và đạn dược, đồng thời tăng cường phòng thủ trước các loại vũ khí công nghệ mới. Cụ thể, Mỹ phải củng cố khả năng chống chịu cho các căn cứ quân sự và cơ sở hậu cần trước các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV).
Dù sở hữu lực lượng quân sự hiện đại nhất thế giới, Mỹ đang bộc lộ hạn chế khi theo đuổi những mục tiêu chiến lược rộng lớn. Các chiến dịch như đột kích vào Caracas hay tấn công cơ sở hạt nhân Iran cho thấy sức mạnh vượt trội, nhưng chỉ phù hợp với mục tiêu cụ thể, không phải chiến tranh toàn diện.
Kho dự trữ đạn dược cạn kiệt
Iran đã cho thấy khả năng duy trì cuộc chiến kéo dài nhờ kho tên lửa và UAV quy mô lớn. Sự xuất hiện của drone giá rẻ giúp các quốc gia có nền tảng quốc phòng yếu hơn có thể sản xuất và sử dụng hiệu quả vũ khí trên không. Iran đã triển khai drone Shahed làm quá tải hệ thống phòng không Mỹ và tấn công chính xác các mục tiêu trong căn cứ.
Quân đội Mỹ phụ thuộc nhiều vào tài sản cố định quy mô lớn như căn cứ, cảng biển, sân bay, nhưng chưa đầu tư tương xứng cho phòng thủ. Hệ quả là Washington mất nhiều máy bay tiếp dầu và máy bay chỉ huy - kiểm soát đắt tiền trong cuộc chiến với Iran.
Chưa sẵn sàng cho chiến tranh tiêu hao
Mỹ cần cân nhắc lại chiến lược tác chiến, vốn chủ yếu dựa vào giành ưu thế trên không. Dù không kích gây thiệt hại cho Iran, Mỹ và Israel vẫn không thể khiến giới lãnh đạo Iran nhanh chóng nhượng bộ. Khả năng sản xuất vũ khí giá rẻ số lượng lớn của Tehran giúp nước này chống đỡ các cuộc không kích và bắn hạ một số máy bay Mỹ.
Cuộc chiến chuyển từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang chiến tranh tiêu hao. Mỹ phải tìm cách bào mòn Iran bằng cách phá hủy kho tên lửa và bệ phóng, trong khi Iran tấn công các cơ sở quân sự Mỹ, cơ sở hạ tầng đồng minh và làm gián đoạn thương mại qua eo biển Hormuz.
Trong chiến tranh tiêu hao, yếu tố quyết định là số lượng đạn dược và vũ khí trong kho cùng tốc độ sản xuất. Washington đã tiêu hao lượng lớn UAV và tên lửa đánh chặn trong thời gian ngắn. Theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Mỹ đã sử dụng gần một nửa kho tên lửa tấn công chính xác và ít nhất một nửa kho tên lửa đánh chặn THAAD.
Quân đội Mỹ sẽ phải chạy marathon
Tình trạng thiếu đạn dược không phải bất ngờ. Các nhà quan sát từ lâu đã cảnh báo Washington thường mua sắm vũ khí kiểu nhỏ giọt. Trước chiến tranh, chính quyền ông Trump đã ký hợp đồng mua sắm vũ khí số lượng lớn với các tập đoàn quốc phòng, nhằm khuyến khích gia tăng sản lượng. Tuy nhiên, nguồn vốn cần thiết để mở rộng và hiện đại hóa năng lực sản xuất vẫn chưa được giải ngân.
Để đảm nhận vai trò cường quốc quân sự, Mỹ cần chuẩn bị cho những cuộc chiến tiêu hao kéo dài và hợp tác hiệu quả hơn với đồng minh. Cuộc chiến tại Iran cho thấy Mỹ không thể thực hiện chiến dịch nếu thiếu hỗ trợ từ các đồng minh vùng Vịnh, Israel và NATO. Thế giới đang quan sát và phân tích cuộc chiến này để rút ra bài học cho chiến tranh hiện đại.
