Oman đề xuất thu phí tự nguyện tại eo biển Hormuz
Theo New York Times ngày 30/6, Iran và Oman đang xúc tiến kế hoạch thu phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Một quan chức Iran và bốn nhà ngoại giao am hiểu vấn đề cho biết Oman gần đây đã gửi đề xuất chính thức tới Mỹ và các đồng minh phương Tây, nêu kế hoạch để các công ty vận tải biển trả phí dịch vụ khi sử dụng tuyến đường thủy chiến lược này.
Mỹ có quan ngại về đề xuất
Một người am hiểu lập trường của Mỹ cho biết các nhà đàm phán Mỹ đã nhận được đề xuất của Oman và có những quan ngại mà họ dự định sẽ trao đổi với các quan chức Oman. Đề xuất đề cập đến các khoản đóng góp tự nguyện, thay vì khoản phí bắt buộc, theo nguồn tin khu vực.
Mô hình dựa trên eo biển Malacca và Singapore
Một nhà ngoại giao khu vực cho biết đề xuất của Oman được xây dựng một phần dựa trên mô hình áp dụng tại eo biển Malacca và eo biển Singapore, nơi một quỹ tư nhân tiếp nhận các khoản đóng góp tự nguyện để bảo đảm an toàn hàng hải. Nhà ngoại giao này nhấn mạnh mọi khoản phí tại eo biển Hormuz sẽ mang tính tự nguyện, nhưng quan chức Iran khẳng định các khoản thanh toán đó sẽ là bắt buộc.
Iran sẵn sàng hành động đơn phương
Ngày 29/6, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết ưu tiên của Tehran là đạt được thỏa thuận với Oman. Tuy nhiên, nếu Oman không sẵn sàng thiết lập cơ chế chung để quản lý tuyến đường thủy, Iran sẽ tự mình triển khai kế hoạch, theo đài Press TV.
Phản ứng của Mỹ và thỏa thuận khung hòa bình
Trước đó, hồi tháng 5, sau khi xuất hiện thông tin Oman thảo luận với Iran về hợp tác thu phí, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa ném bom Oman nếu nước này không hành xử như các nước khác. Tuần trước, ông Trump tuyên bố việc thu phí tại eo biển Hormuz là không thể chấp nhận được.
Thỏa thuận khung hòa bình giữa Mỹ và Iran ký kết trong tháng này quy định các tàu thương mại được đi lại an toàn qua eo biển Hormuz và không phải trả bất kỳ khoản phí nào. Tuy nhiên, quy định này chỉ có hiệu lực trong 60 ngày, trong khi các bên tiếp tục đàm phán chi tiết. Thỏa thuận cũng quy định Iran và Oman sẽ bắt đầu một cuộc đối thoại nhằm xác định cơ chế quản lý tuyến hàng hải sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc.
Quan hệ Mỹ - Oman
Người am hiểu lập trường của Mỹ cho biết nhóm đàm phán Mỹ coi trọng quan hệ đối tác với Oman và tin tưởng rằng hai bên có thể giải quyết những khác biệt liên quan đến đề xuất của Oman ở cấp độ kỹ thuật.
