Trong bối cảnh Mỹ đưa ra các tuyên bố đột ngột về việc rút quân và tài sản quân sự khỏi châu Âu, Pháp đã chính thức lên tiếng yêu cầu Washington thực hiện việc giảm hiện diện quân sự một cách có trật tự, phối hợp và hiệu quả.
Pháp kêu gọi sự thay đổi có trật tự
“Chúng tôi muốn sự thay đổi của Mỹ diễn ra một cách có trật tự, phối hợp và hiệu quả để tránh tạo ra những khó khăn cho người châu Âu”, Thứ trưởng Quốc phòng Pháp Alice Rufo nói với Politico EU sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Brussels tuần này.
“Với mức độ bất ổn hiện tại của quan hệ xuyên Đại Tây Dương, chúng ta phải tránh cả thái độ bi quan cực đoan lẫn sự phủ nhận thực tế”, vị quan chức Pháp nói thêm.
Những tuyên bố bất ngờ từ Mỹ
Theo Politico EU, Mỹ đã khiến các đồng minh châu Âu bất ngờ với những tuyên bố gần đây. Đầu tháng này, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã khởi động một cuộc xem xét kéo dài 6 tháng về sự hiện diện quân sự của Mỹ ở châu Âu, ám chỉ rằng các quốc gia không hỗ trợ cuộc chiến của Washington chống lại Iran sẽ bị trừng phạt.
Thông báo này được đưa ra sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ rút một số binh sĩ khỏi Đức trong một động thái giận dữ vì Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã chỉ trích cách Washington xử lý cuộc xung đột với Iran.
Sau đó, Mỹ bất ngờ hủy bỏ kế hoạch triển khai quân đến Ba Lan, nhưng chỉ vài ngày sau lại thay đổi quyết định. Giờ đây, các quan chức Ba Lan cho rằng họ có thể sắp đạt được thỏa thuận về việc thiết lập một căn cứ thường trực của Mỹ tại quốc gia Đông Âu này.
Mỹ cũng thông báo với các đồng minh rằng họ sẽ dần dần giảm số lượng máy bay ném bom chiến lược, máy bay chiến đấu, máy bay không người lái, tàu ngầm và tàu chiến dành cho liên minh theo hệ thống mô hình lực lượng của NATO, trong đó các đồng minh định kỳ xác định binh lính và thiết bị mà họ sẽ cung cấp trong trường hợp xảy ra chiến tranh.
Tác động đến NATO và châu Âu
Trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh các nhà lãnh đạo NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) vào ngày 7-8/7, bà Rufo đã có mặt tại Brussels để gặp ông Rutte và hội đàm với các Đại sứ NATO. Một trong những chủ đề nóng sẽ được thảo luận ở Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng tới là sự chuyển giao gánh nặng, nghĩa là các nước châu Âu được kỳ vọng đóng vai trò lớn hơn trong việc răn đe và phòng thủ của lục địa khi Mỹ chuyển hướng sang các ưu tiên khác.
Các đồng minh NATO đã cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035. Mặc dù vậy, khoảng trống về năng lực hoạt động vẫn là thách thức lớn nhất.
Pháp và khả năng thích ứng
Pháp – một trong 3 cường quốc hạt nhân của NATO – không có sự hiện diện quân sự của Mỹ trên lãnh thổ kể từ những năm 1960, và tư thế phòng thủ quốc gia không bị ảnh hưởng bởi việc Mỹ rút bớt quân hoặc tài sản quân sự. Tuy nhiên, Paris đầu tư rất nhiều vào các kế hoạch phòng thủ khu vực của NATO và dự kiến sẽ phân bổ thêm tài sản cho liên minh để bù đắp cho bất kỳ sự cắt giảm nào của Mỹ.
Bà Rufo cho biết bà dự đoán sự hiện diện của quân đội Mỹ ở châu Âu sẽ giảm về mức trước năm 2022, trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine. “Thách thức mà người châu Âu sẽ phải đặc biệt đối mặt là tìm cách bù đắp cho các yếu tố hỗ trợ chiến lược”, Thứ trưởng Pháp nói, đề cập đến các năng lực quan trọng và phần lớn do Mỹ cung cấp như vận tải hàng không và đường biển, tiếp nhiên liệu trên không, tình báo và tài sản không gian.
Đồng thời, bà cũng khẳng định việc thay thế hoàn toàn năng lực của Mỹ là không hợp lý. Thay vì sao chép mô hình Mỹ, châu Âu nên tập trung vào các cách tiếp cận linh hoạt và bền vững hơn. “Người châu Âu không tiến hành chiến tranh theo cách giống như người Mỹ”, bà nói.
