Ngày 23/06/2026, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) phát đi cảnh báo về 30 kịch bản lừa đảo trực tuyến phổ biến tại Việt Nam, trong đó nổi lên các thủ đoạn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ Deepfake ngày càng tinh vi. Bộ Công an cũng đã triển khai đồng bộ bốn nhóm giải pháp nhằm bảo vệ người dân trên không gian mạng.
ACB cảnh báo 30 kịch bản lừa đảo trực tuyến
ACB liên tục cập nhật và cảnh báo 30 kịch bản lừa đảo trực tuyến phổ biến, phối hợp với Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an và NAPAS để tăng cường các lớp bảo vệ cho khách hàng giao dịch trong môi trường tài chính số. Các thủ đoạn lừa đảo đang nổi lên bao gồm lợi dụng AI, Deepfake để tạo dựng niềm tin giả. Các đối tượng thực hiện cuộc gọi video Deepfake, giọng nói DeepVoice giả danh người thân cần chuyển tiền khẩn cấp, giả mạo Cơ quan Nhà nước, ngân hàng để phát tán SMS Brandname giả, tạo lập website, ứng dụng giả mạo, gửi đường dẫn phishing đánh cắp thông tin, làm giả biên lai chuyển khoản hoặc chiếm quyền tài khoản mạng xã hội để nhắn tin vay mượn tiền.
Một số thủ đoạn mới xuất hiện như các cuộc gọi "không nói gì" nhằm thu thập mẫu giọng nói, tạo video giả danh giáo viên, nhân viên y tế thông báo người thân đang cấp cứu, hoặc phát tán cuộc gọi, tin nhắn với nội dung khóa SIM, hoàn tiền học phí, tuyển cộng tác viên online nhằm chiếm đoạt tài sản.
Dấu hiệu nhận biết lừa đảo Deepfake
Với các kịch bản sử dụng Deepfake và DeepVoice, hình ảnh và giọng nói có thể giống thật, khiến nạn nhân mất cảnh giác. Một số dấu hiệu nhận biết bao gồm thời lượng cuộc gọi ngắn, biểu cảm khuôn mặt thiếu tự nhiên, âm thanh không đồng bộ với hình ảnh hoặc chất lượng cuộc gọi chập chờn. Các đối tượng thường viện lý do mất sóng, tín hiệu yếu và nhanh chóng yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản lạ.
Công nghệ bảo vệ của ACB
Nhằm giúp khách hàng nhận diện rủi ro ngay trong quá trình giao dịch, ACB liên tục cập nhật các kịch bản lừa đảo mới trên nền tảng ngân hàng số ACB ONE và ACB ONE BIZ. Về mặt công nghệ, ACB là một trong những ngân hàng đầu tiên triển khai cơ chế cảnh báo tài khoản nhận tiền có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, dựa trên việc đối chiếu dữ liệu đa nguồn từ SIMO (Ngân hàng Nhà nước), Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an và Công ty cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS), kết hợp với hệ thống giám sát, phân tích rủi ro độc lập do ACB xây dựng và vận hành.
Ngân hàng tiếp tục mở rộng và làm giàu nguồn dữ liệu, nâng cao độ chính xác cũng như khả năng phát hiện rủi ro theo thời gian thực. Tùy theo mức độ rủi ro, hệ thống đưa ra các cấp độ cảnh báo: mức độ 1 (cảnh báo rủi ro), mức độ 2 (cảnh báo rủi ro cao), khách hàng vẫn quyền chủ động quyết định tiếp tục giao dịch; mức độ 3 (tài khoản nhận không an toàn), giao dịch sẽ tự động bị chặn để bảo vệ khách hàng.
Bộ Công an nêu 4 giải pháp phòng chống lừa đảo AI và Deepfake
Trước sự gia tăng của các hình thức lừa đảo sử dụng AI và Deepfake, Bộ Công an cho biết đang triển khai đồng bộ bốn nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật để xử lý các hành vi mới trên không gian số, đặc biệt hành vi lợi dụng AI và công nghệ mới để lừa đảo, phát tán thông tin sai sự thật hoặc sử dụng dữ liệu trái pháp luật.
Thứ hai, tăng cường các giải pháp quản trị trí tuệ nhân tạo, tập trung vào kiểm soát thuật toán, gắn nhãn nội dung AI, triển khai xác định định danh người dùng trên mạng xã hội, xây dựng không gian mạng an toàn lành mạnh.
Thứ ba, đẩy mạnh đấu tranh, xử lý quyết liệt tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao, xử lý nghiêm hành vi mua bán dữ liệu cá nhân, làm lộ lọt thông tin.
Cuối cùng, Bộ Công an tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng, phòng chống tội phạm mạng và bảo vệ dữ liệu, thúc đẩy phê chuẩn Công ước Hà Nội về tội phạm mạng nhằm tăng cường phối hợp giữa các quốc gia.
Bên cạnh các giải pháp từ cơ quan quản lý và hệ thống ngân hàng, việc nâng cao cảnh giác và chủ động xác minh thông tin trước khi chuyển tiền vẫn là yếu tố quan trọng giúp người dân hạn chế rủi ro, bảo vệ tài sản và giao dịch an toàn hơn trong môi trường số.
