Vụ nổ súng tại tiệc thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng tối 25/4 đã làm dấy lên nhiều câu hỏi về công tác bảo vệ Tổng thống Donald Trump. Dù được xử lý kịp thời và không gây thương vong, sự cố này cho thấy những lỗ hổng an ninh nghiêm trọng, từ vành đai bảo vệ hẹp, sự lơ là của mật vụ, cho đến hoạt động sơ tán thiếu đồng bộ.
Vành đai an ninh hẹp và sự lơ là của mật vụ
Theo các cựu mật vụ chia sẻ với Reuters, bài học lớn nhất từ vụ việc là cần mở rộng phạm vi bảo vệ quanh Tổng thống tại các sự kiện lớn. Tại khách sạn Washington Hilton, vành đai an ninh được thiết lập quá hẹp. Khách mời chỉ cần qua cổng dò kim loại trước khi vào phòng tiệc, nhưng về cơ bản, chỉ cần có vé là có thể vào bên trong khách sạn. Một số người thậm chí đã sử dụng lại vé của năm trước để tìm cách vào dự.
Nghi phạm Cole Tomas Allen đã đi tàu từ California đến Washington, tránh được quy trình kiểm tra an ninh nghiêm ngặt tại sân bay. Anh ta nhận phòng tại khách sạn từ vài ngày trước sự kiện, né được bước kiểm tra cơ bản ngoài cửa. Mật vụ có kiểm tra danh sách khách lưu trú và đối chiếu với cơ sở dữ liệu tội phạm, nhưng Allen không có tiền án, không nằm trong danh sách cảnh báo. Các khẩu súng anh ta mua vào năm 2023 và 2025 đều hợp pháp.
Video an ninh cho thấy Allen chạy qua nhóm mật vụ đang trong trạng thái lơi lỏng, khi sự kiện đã bắt đầu. Anh ta mang theo súng shotgun, súng ngắn và dao, vượt qua hàng rào an ninh rồi di chuyển nhanh tới khu sảnh phía trên phòng tiệc, nơi Tổng thống cùng khoảng 2.600 khách mời đang tham dự. Một mật vụ liên bang thừa nhận: “Điều đó không nên xảy ra. Đáng ra người này phải bị chặn lại trước khi vào đến khu sảnh”.
Ông Bill Gage, cựu mật vụ từng phục vụ trong Đội phản ứng tấn công của Mật vụ Mỹ, cho rằng các cổng dò kim loại đáng lẽ phải được đặt xa phòng tiệc hơn để mở rộng vành đai an ninh. Vấn đề này từng là thách thức trong vụ ám sát hụt đầu tiên nhằm vào ông Trump tại Butler, Pennsylvania, tháng 7/2024, khi lực lượng chức năng bị chỉ trích vì không thiết lập được vành đai hiệu quả.
Hoạt động sơ tán không đồng bộ
Cựu mật vụ Bill Gage cũng chỉ ra bài học về cải thiện phối hợp sơ tán các quan chức cấp cao. Khi vụ nổ súng xảy ra, nhiều lực lượng như Cơ quan Cảnh sát Tư pháp Mỹ, Cơ quan An ninh Ngoại giao cùng đưa khách VIP rời hiện trường, dẫn đến phản ứng thiếu đồng bộ. Theo Reuters, ông Trump được đưa rời sân khấu trong 30 giây sau loạt đạn cuối cùng, nhưng Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. mất ít nhất 100 giây, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth mất tới 150 giây để rời khán phòng.
Đã có các cuộc thảo luận nội bộ về việc có nên để nhiều quan chức cấp cao cùng tham dự một sự kiện hay không. Phó Tổng thống JD Vance ban đầu không định tham dự, nhưng kế hoạch sau đó đã thay đổi.
Phản ứng và bài học
Dù có những lỗ hổng, giới chức Mỹ đánh giá cao phản ứng kịp thời của lực lượng thực thi pháp luật. Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche gọi vụ việc phản ánh cả “mặt tồi tệ nhất và tốt đẹp nhất” của nước Mỹ, đồng thời ca ngợi phản ứng an ninh là “một câu chuyện thành công lớn”.
Tổng thống Trump có cách nhìn lạc quan, cho rằng vụ nổ súng là minh chứng cho tầm ảnh hưởng của ông. “Khi bạn có tầm ảnh hưởng, người ta sẽ nhắm vào bạn. Khi bạn không có tầm ảnh hưởng, họ sẽ để bạn yên”, ông nói trong cuộc họp báo đêm 25/4. Ông còn tự xếp mình vào nhóm những Tổng thống xuất sắc, sánh với Abraham Lincoln.
Một quan chức Nhà Trắng nhận định: “Không ai biết cách biến nguy nan thành tài sản chính trị tốt hơn ông Trump”. Trong khi lực lượng mật vụ phải cải thiện nhiều vấn đề, riêng ông Trump lại có thêm câu chuyện đáng nhớ về “nghề Tổng thống” nguy hiểm.
