Một nhà ngoại giao cấp cao của chính phủ Mỹ cho biết phái đoàn đàm phán của Iran vẫn có mặt tại Thụy Sĩ và đang tham gia đàm phán với phía Mỹ nhằm kết thúc cuộc chiến tại Trung Đông. Hai bên được dự kiến sẽ tổ chức đàm phán xuyên đêm.
Nội dung đàm phán xoay quanh eo biển Hormuz
Nhà ngoại giao này cho biết cuộc đàm phán sẽ xoay quanh việc làm rõ một số thông điệp từ Iran về eo biển Hormuz và đề ra các phương pháp tránh va chạm để đảm bảo eo biển này mở cửa hoàn toàn.
Trong khi phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu gặp phái đoàn Iran nhằm tổ chức cuộc đàm phán đầu tiên dựa trên thỏa thuận bước đầu, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng sẽ tái khởi động cuộc chiến nhằm vào Iran với lý do chính phủ Iran hậu thuẫn tổ chức Hezbollah. Diễn biến này đã khiến phái đoàn Iran rời khỏi bàn đàm phán để phản đối ý kiến của ông Trump.
Vòng thương lượng 60 ngày giải quyết bất đồng
Vòng thương lượng lần này được tổ chức như bước đầu trong giai đoạn 60 ngày giúp chính phủ hai nước giải quyết những vấn đề sâu rộng từng ảnh hưởng tiêu cực tới quan hệ Mỹ-Iran trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, những bất đồng về các vấn đề nan giải nhất cùng với việc chiến sự tại Liban nóng lên đã tạo áp lực lớn lên vòng đàm phán, với Washington và Tehran thay nhau đặt ra thách thức mới.
Ông Trump cho biết quân đội Mỹ sẽ không kích Iran nếu chính phủ nước này không ngay lập tức ngăn cản các phe ủy quyền mà họ hậu thuẫn khỏi gây rắc rối tại Liban. Ngược lại, chính phủ Iran đáp trả, khẳng định lực lượng vũ trang sẵn sàng phản hồi bằng nhiều biện pháp khác nhau.
Iran đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz
Chính phủ Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz với lý do Mỹ vi phạm cam kết chấm dứt chiến sự tại Liban. Phản ứng, trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump tuyên bố nếu Iran đóng cửa eo biển, họ sẽ không còn một quốc gia, và đe dọa chiếm đoạt quyền kiểm soát eo biển.
Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố binh lính Israel sẽ tiếp tục hoạt động tại miền Nam Liban chừng nào còn cần thiết, và cam kết không cho phép Iran có được vũ khí hạt nhân.
Vòng đàm phán đầu tiên kéo dài 80 phút
Trong Chủ Nhật, cơ quan truyền thông quốc gia Iran cho biết vòng đàm phán đầu tiên kéo dài 80 phút đã không đề cập tới chương trình hạt nhân. Thay vào đó, vòng đàm phán tập trung vào thỏa thuận bước đầu giữa Tehran và Washington, cùng tình hình tại Liban. Cùng với các nhà thương lượng Jared Kushner và Steve Witkoff, ông Vance gọi vòng đàm phán là một cuộc gặp mang tính lịch sử.
Mặc cho những đe dọa từ ông Trump, ông Vance có phát biểu tích cực hơn về quan hệ Mỹ-Iran: Câu hỏi quan trọng nhất là hai phía có thể hợp tác đi xa tới đâu. Liệu hai phía có cải thiện được mối quan hệ này không? Chúng tôi có thể thay đổi quan hệ tại Trung Đông lâu dài không? Hay chúng tôi sẽ trở lại mối quan hệ như trước đây, một lựa chọn không mong muốn nhưng hoàn toàn có thể xảy ra?
Thỏa thuận bước đầu và chiến sự tại Liban
Thỏa thuận bước đầu giữa Washington và Tehran ký kết trong tuần qua bao gồm điều khoản yêu cầu chấm dứt chiến sự giữa Israel và Hezbollah tại Liban. Tuy nhiên, Hezbollah và quân đội Israel liên tục xô xát tại Liban kể từ khi thỏa thuận được ký, khiến Iran đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz.
Vào tối Chủ Nhật ngày 21/6, không có báo cáo về không kích hay xô xát giữa Israel và Hezbollah, và một số người dân tại miền Nam Liban đã trở về quê hương. Hiện chưa có tín hiệu đàm phán đề cập tới việc Iran hậu thuẫn các tổ chức ủy quyền trong khu vực, yếu tố từ lâu khiến Mỹ và Israel bất bình.
Tổng thống Iran khẳng định quyền làm giàu uranium
Trong bài phát biểu ngày 21/6, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran không từ bỏ quyền làm giàu uranium, nhưng tái khẳng định không có ý định sản xuất vũ khí hạt nhân. Ông nói: Chúng tôi có thể ký thỏa thuận khẳng định không có ý định sản xuất bom hạt nhân.
Chiến sự giữa Israel và Hezbollah tại miền Nam Liban được châm ngòi bởi cuộc tấn công của Hezbollah nhằm vào Israel để ủng hộ Iran trong cuộc chiến tại Trung Đông, liên tục đe dọa phá vỡ nỗ lực hòa bình Mỹ-Iran. Trong thứ Sáu ngày 19/6, các cuộc đàm phán dự kiến đã bị tạm hoãn sau khi Israel không kích Liban đáp trả việc 4 quân nhân Israel thiệt mạng trong xô xát. Con số thương vong tại Liban đã vượt 4.100 người, theo bộ y tế Liban.
