Nhà Trắng hôm thứ Tư đã lên tiếng bác bỏ các báo cáo của truyền thông nhà nước Iran về bản dự thảo Bản ghi nhớ hòa bình sơ bộ, gọi văn kiện này là một sự bịa đặt hoàn toàn.
Phản ứng từ Nhà Trắng
Tài khoản Phản ứng Nhanh của Nhà Trắng trên mạng xã hội X đăng tải tuyên bố: 'Báo cáo từ truyền thông do Iran kiểm soát là không đúng sự thật và bản MoU mà họ công bố là một sự bịa đặt hoàn toàn. Không ai nên tin vào những gì truyền thông nhà nước Iran đang đưa ra. SỰ THẬT LUÔN QUAN TRỌNG'.
Thông tin từ truyền thông Iran
Trước đó, Đài truyền hình quốc gia Iran IRIB ngày 27-5 đưa tin về văn kiện sơ bộ cho một Bản ghi nhớ hòa bình tiềm năng với Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần ba tháng qua. Theo nguồn tin này, bộ khung thỏa thuận hướng tới một tiến trình hòa bình nhiều giai đoạn nhằm dỡ bỏ thế bế tắc quân sự và khơi thông các tuyến hải trình thương mại cốt lõi trong khu vực.
Cụ thể, Mỹ sẽ cam kết dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân đang áp đặt lên các cảng biển của Iran, đồng thời rút các lực lượng quân sự ra khỏi khu vực lân cận nước này. Phía Iran cam kết khôi phục hoạt động vận tải thương mại tự do qua Eo biển Hormuz trở lại mức bình thường như thời điểm trước chiến tranh trong vòng 30 ngày.
Chi tiết kỹ thuật còn mơ hồ
Hãng thông tấn Mizan của Iran sau đó đã công bố thêm một số chi tiết kỹ thuật, cho thấy bộ khung thỏa thuận vẫn tồn tại những ranh giới mơ hồ cần làm rõ. Cụ thể, điều khoản Mỹ rút quân khỏi khu vực lân cận Iran mới chỉ là sự đồng ý về mặt chủ trương. Các bên vẫn chưa thống nhất được phạm vi rút quân: Liệu quy định này chỉ áp dụng cho những lực lượng mới được Washington tăng cường đến Trung Đông khi chiến sự nổ ra, hay phải bao gồm cả những binh sĩ đang đồn trú cố định tại các căn cứ quân sự lâu năm của Mỹ trong khu vực. Đây sẽ là nút thắt cốt lõi bắt buộc phải giải quyết trong các vòng đàm phán tiếp theo.
Lập trường của Iran
Báo cáo từ Tehran đặc biệt lưu ý khuôn khổ hiện tại vẫn chưa phải là phương án cuối cùng. Ban lãnh đạo Iran khẳng định sẽ không thực hiện bất kỳ bước đi đơn phương nào nếu thiếu sự xác minh thực chất mang tính thực địa từ phía Mỹ. Nếu hai bên có thể thu hẹp bất đồng và đạt được một thỏa thuận hòa bình chính thức trong thời hạn 60 ngày theo quy định của lộ trình sơ bộ, văn kiện cuối cùng sẽ được đưa lên phê chuẩn dưới hình thức một nghị quyết có tính chất ràng buộc pháp lý cao nhất của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Bất đồng về hạt nhân và trừng phạt
Theo các quan chức Mỹ, việc hoàn tất thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran đang bị đình trệ do những bất đồng về mặt câu chữ liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Một nguồn tin cho biết, Iran đã thúc ép các bên đưa vào những cam kết về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt và gỡ bỏ phong tỏa tài sản, trong khi Mỹ quả quyết rằng các khoản tài chính này sẽ không được thực hiện cho đến khi hai bên đạt được tiến trình giải quyết vấn đề hạt nhân.
Theo Bộ Chiến tranh Mỹ, nước này đã áp đặt các lệnh trừng phạt lên Iran kể từ năm 1979 sau vụ Đại sứ quán Mỹ tại Tehran bị chiếm giữ sau cuộc Cách mạng Iran.
