Bộ GD-ĐT Ban Hành Quy Định Mới Về Tiêu Chuẩn Lãnh Đạo Các Trường Đại Học
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa chính thức ban hành Thông tư số 17/2026/TT-BGDĐT, quy định cụ thể tiêu chuẩn đối với người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu tại các cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp, thường được gọi chung là hiệu trưởng và phó hiệu trưởng. Quy định mới này nhằm nâng cao chất lượng quản lý và lãnh đạo trong hệ thống giáo dục đại học, đảm bảo sự phát triển bền vững và hiệu quả.
Tiêu Chuẩn Chung Và Yêu Cầu Cụ Thể Đối Với Hiệu Trưởng
Theo Thông tư, tiêu chuẩn chung đối với hiệu trưởng và phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học bao gồm: phẩm chất đạo đức tốt, sức khỏe đảm bảo để thường xuyên và trực tiếp quản lý, điều hành công việc, tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược, cùng năng lực xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược phát triển của cơ sở giáo dục.
Đối với hiệu trưởng, quy định yêu cầu cụ thể hơn: phải có trình độ tiến sĩ và uy tín trong lĩnh vực chuyên môn của cơ sở giáo dục. Ngoài ra, hiệu trưởng cần có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu phù hợp với trình độ đào tạo, cùng với ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên. Điều này cho thấy sự khắt khe hơn so với các quy định trước đây.
Trước đó, Luật Giáo dục Đại học năm 2012 chỉ yêu cầu hiệu trưởng có trình độ tiến sĩ và ít nhất 5 năm tham gia quản lý cấp khoa, phòng, mà không đề cập đến kinh nghiệm giảng dạy. Trong khi đó, Luật Giáo dục Đại học sửa đổi năm 2018 lại chỉ nêu chung chung về kinh nghiệm quản lý mà không quy định cụ thể số năm. Do đó, Thông tư mới được đánh giá là chi tiết và nghiêm ngặt hơn, nhấn mạnh cả kinh nghiệm giảng dạy và quản lý.
Quy Định Về Trình Độ Thạc Sĩ Cho Phó Hiệu Trưởng
Một điểm đáng chú ý trong Thông tư là quy định về trình độ của phó hiệu trưởng. Theo đó, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học cũng phải có trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp. Tuy nhiên, có một ngoại lệ quan trọng: đối với các trường đào tạo ngành đặc thù, như nghệ thuật, ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, hoặc thể dục thể thao, nếu quy mô đào tạo các ngành này chiếm ít nhất 70% tổng quy mô toàn trường, thì phó hiệu trưởng chỉ cần có trình độ thạc sĩ trở lên.
Ngoài ra, phó hiệu trưởng cần có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý từ cấp phó trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương, cùng năng lực quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của cơ sở giáo dục. Quy định này thu hẹp hơn so với trước đây, khi Điều lệ trường Đại học năm 2014 cho phép bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ trong trường hợp thiếu tiến sĩ, nhưng với điều kiện không giao phụ trách hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ.
Thực tế, tại nhiều trường đại học không thuộc nhóm ngành đặc thù, vẫn có một số phó hiệu trưởng đang ở trình độ thạc sĩ. Do đó, trong thời gian tới, các phó hiệu trưởng này sẽ phải nâng cao trình độ lên tiến sĩ để đáp ứng yêu cầu mới, nhằm đảm bảo tính nhất quán và chất lượng trong công tác quản lý.
Cơ Chế Bổ Nhiệm Hiệu Trưởng Và Phó Hiệu Trưởng
Về cơ chế bổ nhiệm, Luật Giáo dục Đại học 2025 quy định rõ ràng: Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động giám đốc Đại học quốc gia. Đối với các cơ sở giáo dục đại học công lập, cơ quan quản lý trực tiếp sẽ thực hiện việc bổ nhiệm, miễn nhiệm hiệu trưởng và phó hiệu trưởng.
Trong khi đó, đối với các cơ sở giáo dục đại học tư thục, Hội đồng trường sẽ đảm nhận vai trò này. Quyết nghị của Hội đồng trường về nhân sự cán bộ quản lý chỉ có giá trị khi có sự đồng thuận của các nhà đầu tư đại diện ít nhất 75% tổng số vốn, đảm bảo tính minh bạch và sự tham gia của các bên liên quan.
Nhìn chung, Thông tư số 17/2026/TT-BGDĐT không chỉ cụ thể hóa các tiêu chuẩn về trình độ và kinh nghiệm mà còn tạo ra khuôn khổ pháp lý chặt chẽ hơn cho công tác quản lý giáo dục đại học. Điều này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ thống giáo dục đại học Việt Nam trong thời gian tới.
