Từ ngày 1/7/2026, Luật Quản lý thuế năm 2025 (Luật số 108/2025/QH15) chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều điểm mới đáng chú ý. Lần đầu tiên, 10 hành vi bị xác định là trốn thuế được quy định trực tiếp trong luật, thay vì chủ yếu được hướng dẫn tại các nghị định như trước đây.
Danh sách 10 hành vi trốn thuế theo Luật mới
Theo quy định, 10 hành vi bị xác định là trốn thuế bao gồm:
- Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày kể từ thời hạn quy định hoặc hết thời hạn gia hạn, dẫn đến thiếu số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn.
- Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.
- Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị thanh toán thực tế nhằm giảm số thuế phải nộp.
- Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ đầu vào, làm giảm số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, khấu trừ, hoàn.
- Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số thuế phải nộp hoặc số thuế được miễn, giảm, hoàn.
- Khai sai thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà không tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số thuế theo quy định.
- Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
- Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế.
- Sử dụng hàng hóa thuộc diện không chịu thuế, miễn thuế hoặc được xét miễn thuế không đúng mục đích nhưng không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan quản lý thuế.
- Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng hoặc tạm ngừng hoạt động nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế.
Điểm mới so với Luật Quản lý thuế 2019
So với Luật Quản lý thuế năm 2019, điểm mới đáng chú ý là các hành vi trốn thuế đã được luật hóa. Trước đây, Luật Quản lý thuế năm 2019 chủ yếu quy định nguyên tắc xử lý đối với hành vi trốn thuế, còn việc xác định cụ thể từng hành vi chủ yếu được quy định tại các nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế. Việc luật hóa này giúp tăng tính răn đe và minh bạch trong quản lý thuế.
Tác động đến người nộp thuế
Theo chuyên gia thuế, việc quy định trực tiếp 10 hành vi trốn thuế trong luật sẽ giúp người nộp thuế dễ dàng nhận biết và tuân thủ, đồng thời tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho cơ quan thuế trong xử lý vi phạm. Người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý các hành vi này để tránh bị xử phạt nặng. Các quy định mới dự kiến sẽ nâng cao hiệu quả công tác chống thất thu thuế tại Việt Nam.
