Bộ Chính trị yêu cầu sửa đổi chính sách hình sự trong lĩnh vực kinh tế, công nghệ theo hướng giảm hình phạt tù, tăng chế tài xử lý kinh tế, khuyến khích đầu tư nguồn lực vào phát triển kinh tế. Nội dung này được nêu trong Kết luận số 56 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 48 của Bộ Chính trị khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.
Đánh giá 15 năm thực hiện Chỉ thị 48
Sau 15 năm thực hiện Chỉ thị số 48, Bộ Chính trị đánh giá công tác phòng, chống tội phạm đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhận thức và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội được nâng lên. Vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước tiếp tục được tăng cường. Tình hình tội phạm từng bước được kiềm chế, góp phần giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, Bộ Chính trị chỉ ra vẫn còn một số tồn tại, hạn chế chưa được giải quyết triệt để. Do đó, yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội cần nhận diện sớm, dự báo đúng diễn biến, xu hướng và phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm.
Chuyển hướng sang chủ động phòng ngừa
Bộ Chính trị yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy ứng phó, xử lý sang chủ động phòng ngừa, quản trị rủi ro, kết hợp chặt chẽ với đấu tranh quyết liệt, xử lý nghiêm minh mọi hành vi phạm tội. Cụ thể, kéo giảm bền vững các loại tội phạm; xây dựng và nhân rộng các địa bàn không có tội phạm; phát huy vai trò chủ trì của lực lượng Công an Nhân dân; nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành và giữa các địa phương.
Bộ Chính trị nhấn mạnh tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm vi phạm trong tổ chức thực hiện, bảo đảm mọi chủ trương, chính sách về phòng, chống tội phạm được thực hiện đồng bộ, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở.
Sửa đổi chính sách hình sự về kinh tế, công nghệ
Theo Kết luận số 56, Bộ Chính trị yêu cầu khẩn trương rà soát, sửa đổi, hoàn thiện chính sách, pháp luật về phòng, chống tội phạm, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, phù hợp với thực tiễn và luật pháp quốc tế. Đặc biệt, nghiên cứu áp dụng chính sách hình sự và chế tài nghiêm khắc hơn đối với các loại tội phạm về môi trường, an toàn thực phẩm, các hành vi xâm hại sức khoẻ cộng đồng.
Đối với lĩnh vực kinh tế, công nghệ, Bộ Chính trị chỉ đạo sửa đổi theo hướng giảm hình phạt tù, tăng chế tài xử lý kinh tế, khuyến khích đầu tư nguồn lực vào phát triển kinh tế. Đi kèm đó, yêu cầu xây dựng và triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035.
Tổng rà soát tụ điểm phức tạp và đổi mới thi hành án
Bộ Chính trị yêu cầu quán triệt thực hiện đồng bộ các giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Rà soát, giải quyết căn cơ nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm; nâng cao hiệu lực quản lý địa bàn, lĩnh vực trọng điểm về an ninh, trật tự. Đồng thời, đổi mới công tác thi hành án phạt tù, giáo dục, cải tạo phạm nhân; tổ chức hiệu quả đào tạo nghề, tạo việc làm, hỗ trợ vốn cho người sau cai nghiện ma túy và người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng.
Bộ Chính trị cũng chỉ đạo đổi mới toàn diện công tác tuyên truyền phòng, chống tội phạm, ứng dụng công nghệ, thông qua người có uy tín, tập trung vào nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Chú trọng xây dựng, bồi đắp nền tảng đạo đức, lối sống lành mạnh, lan tỏa giá trị tốt đẹp, tinh thần thượng tôn pháp luật trên không gian mạng và đời thực.
Kiểm soát tham nhũng và thu hồi tài sản
Bộ Chính trị yêu cầu nắm chắc tình hình, dự báo chiến lược về các loại tội phạm phát sinh trong không gian, lĩnh vực phát triển mới; tổ chức tổng rà soát đối tượng, tổ chức, đường dây, băng nhóm, điểm, tụ điểm phức tạp để triệt phá tận gốc. Kiểm soát hiệu quả các điều kiện phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nhất là lĩnh vực then chốt, trọng yếu, lĩnh vực mới tiềm ẩn nguy cơ cao.
Tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm kịp thời; điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án chuyên nghiệp, hiện đại, nghiêm minh, không để oan sai, không để lọt tội phạm, không cản trở hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt chú trọng công tác thu hồi tài sản do phạm tội mà có.
Kiện toàn tổ chức và ứng dụng công nghệ
Bộ Chính trị nhấn mạnh kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan quản lý Nhà nước, lực lượng chuyên trách về an ninh, trật tự bảo đảm tinh, gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với tổ chức chính quyền 3 cấp và không gian phát triển mới; ưu tiên địa bàn cơ sở. Xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, tinh thông nghiệp vụ, ngoại ngữ, công nghệ thông tin và khoa học, công nghệ.
Đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo đột phá chiến lược trong phòng, chống tội phạm. Ưu tiên xây dựng hệ thống theo dõi, cảnh báo sớm về an ninh, trật tự, xu hướng, nguy cơ phát sinh tội phạm. Hoàn thiện, kết nối, khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành; hình thành nền tảng dữ liệu dùng chung phục vụ quản trị an ninh, trật tự.
Ưu tiên nguồn lực và xã hội hóa
Bộ Chính trị yêu cầu ưu tiên bố trí nguồn lực phòng, chống tội phạm cho các địa bàn trọng điểm, nhất là vùng sâu, vùng xa, biên giới, địa bàn cơ sở; tập trung đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, hạ tầng dữ liệu, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; phát huy vai trò của Quỹ phòng, chống tội phạm; đẩy mạnh xã hội hóa, hợp tác công tư; hỗ trợ nguồn lực từ ngân sách địa phương.
