Bộ Nội vụ đề xuất quy định mới về xử lý kỷ luật viên chức
Bộ Nội vụ hiện đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị định của Chính phủ, nhằm quy định chi tiết việc xử lý kỷ luật đối với viên chức. Dự thảo này được xây dựng để thay thế cho các quy định trước đây tại Nghị định số 112/2020 và Nghị định số 71/2023, với mục tiêu cập nhật và hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong công tác quản lý nhân sự.
Ba trường hợp chưa xem xét xử lý kỷ luật viên chức
Theo đề xuất của Bộ Nội vụ, dự thảo Nghị định xác định rõ ba trường hợp cụ thể mà viên chức chưa được xem xét xử lý kỷ luật, nhằm bảo vệ quyền lợi và hoàn cảnh đặc biệt của người lao động.
- Thứ nhất, viên chức đang trong thời gian điều trị bệnh hiểm nghèo, mất khả năng nhận thức, hoặc bị ốm nặng phải điều trị nội trú tại bệnh viện với xác nhận từ cơ quan y tế có thẩm quyền.
- Thứ hai, viên chức là nữ giới đang mang thai, nghỉ thai sản, hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung trường hợp viên chức là nam giới đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi trong hoàn cảnh vợ qua đời hoặc vợ không thể nuôi con do sự kiện bất khả kháng, trừ khi người vi phạm có văn bản đề nghị xử lý kỷ luật.
- Thứ ba, viên chức đang bị khởi tố, tạm giữ, tạm giam chờ kết luận từ cơ quan điều tra, truy tố, xét xử về hành vi vi phạm pháp luật, trừ khi có quyết định khác từ cấp có thẩm quyền.
Dự thảo cũng đề xuất bỏ quy định về việc chưa xem xét kỷ luật đối với viên chức đang nghỉ phép hàng năm, nghỉ theo chế độ, hoặc nghỉ việc riêng được phép, nhằm thống nhất với quy định áp dụng cho cán bộ, công chức và ngăn chặn tình trạng lợi dụng để trì hoãn xử lý.
Các trường hợp loại trừ, miễn, giảm trách nhiệm kỷ luật
Để đảm bảo tính công bằng và phù hợp với Luật Viên chức năm 2025, dự thảo Nghị định bổ sung các quy định cụ thể về trường hợp loại trừ, miễn, hoặc giảm trách nhiệm kỷ luật. Các tình tiết này bao gồm:
- Viên chức được xác nhận mất năng lực hành vi dân sự khi vi phạm.
- Vi phạm xảy ra trong tình thế cấp thiết, do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan theo quy định pháp luật.
- Đã thực hiện đúng quy trình, thủ tục, không vụ lợi nhưng gây thiệt hại vì lý do khách quan.
- Thực hiện đề xuất đổi mới, sáng tạo được cho phép, có động cơ trong sáng nhưng dẫn đến thiệt hại.
- Viên chức đã qua đời sau khi có hành vi vi phạm đến mức bị xử lý kỷ luật.
- Các trường hợp khác theo quy định của Bộ luật Hình sự và cấp có thẩm quyền.
Đồng thời, dự thảo cũng quy định các tình tiết tăng nặng mức kỷ luật, như không tự giác nhận lỗi, cản trở quá trình kiểm tra, hoặc lợi dụng chức vụ để trục lợi.
Bốn hình thức kỷ luật viên chức
Dự thảo Nghị định đề xuất bốn hình thức kỷ luật chính áp dụng cho viên chức, bao gồm: khiển trách, cảnh cáo, cách chức (đối với viên chức quản lý), và buộc thôi việc. Viên chức bị kỷ luật còn có thể bị hạn chế thực hiện hoạt động nghề nghiệp theo quy định pháp luật liên quan.
Một điểm đáng chú ý là dự thảo quy định viên chức bị Tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo, hoặc bị kết án về tội tham nhũng, sẽ đương nhiên bị buộc thôi việc kể từ ngày bản án có hiệu lực. Đối với viên chức quản lý phạm tội bị kết án, họ sẽ đương nhiên thôi giữ chức vụ được bổ nhiệm.
Dự thảo cũng làm rõ các hành vi vi phạm có thể bị xem xét xử lý kỷ luật, như vi phạm quy định của Đảng và pháp luật, đạo đức công vụ, hoặc nội quy cơ quan. Việc này nhằm đảm bảo kỷ luật được áp dụng công khai, minh bạch và phù hợp với thực tiễn quản lý hiện nay.
