Đức đã chính thức thông qua Luật Bao bì sửa đổi (VerpackG2) với nhiều quy định mới về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, có hiệu lực từ ngày 1/7/2022. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Đức cần nắm rõ và tuân thủ.
Những thay đổi chính trong Luật Bao bì sửa đổi
Theo thông tin từ Hệ thống Mạng lưới Cơ quan Môi trường Đức, Luật Bao bì sửa đổi (VerpackG2) nhằm tăng cường bảo vệ môi trường, giảm thiểu rác thải bao bì và thúc đẩy tái chế. Một trong những thay đổi quan trọng là mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất đối với toàn bộ vòng đời của bao bì, từ thiết kế, sản xuất đến xử lý sau khi sử dụng.
Cụ thể, từ ngày 1/7/2022, các nhà sản xuất và nhà phân phối lần đầu tiên đưa bao bì ra thị trường Đức phải đăng ký với cơ quan quản lý (Stiftung Zentrale Stelle Verpackungsregister) và tham gia hệ thống thu gom, tái chế. Đối với bao bì thương mại (gewerbliche Verpackungen), các doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm thu hồi và tái chế, hoặc ủy quyền cho bên thứ ba.
Tác động đến doanh nghiệp Việt Nam
Việt Nam là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Đức tại châu Á. Năm 2021, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Đức đạt khoảng 7,7 tỷ USD, với nhiều mặt hàng như điện tử, dệt may, giày dép, nông sản... Do đó, các quy định mới về bao bì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, chuyên gia tư vấn xuất nhập khẩu, doanh nghiệp Việt cần lưu ý một số điểm: “Thứ nhất, bao bì sản phẩm phải đáp ứng tiêu chuẩn tái chế và giảm thiểu chất thải. Thứ hai, doanh nghiệp phải đăng ký bao bì với cơ quan chức năng Đức trước khi đưa ra thị trường. Thứ ba, cần hợp tác với đối tác nhập khẩu để thực hiện nghĩa vụ thu gom, tái chế.”
Lộ trình và biện pháp tuân thủ
Luật Bao bì sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/7/2022, nhưng các doanh nghiệp có thời gian chuyển tiếp đến ngày 1/1/2023 để hoàn tất đăng ký và tham gia hệ thống. Sau thời gian này, nếu không tuân thủ, doanh nghiệp có thể bị phạt tiền hoặc cấm lưu thông hàng hóa.
Để tuân thủ, doanh nghiệp Việt Nam cần thực hiện các bước: (1) Rà soát bao bì sản phẩm hiện tại, đánh giá mức độ tái chế và khả năng giảm thiểu; (2) Liên hệ với nhà nhập khẩu hoặc đối tác tại Đức để đăng ký bao bì; (3) Tham gia các hệ thống thu gom như Duales System (Grüner Punkt); (4) Cập nhật thông tin trên bao bì theo quy định mới.
Khuyến nghị từ cơ quan chức năng
Thương vụ Việt Nam tại Đức khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu và thích ứng với quy định mới. Theo bà Lê Thị Hồng Nhung, Tham tán thương mại Việt Nam tại Đức: “Doanh nghiệp nên làm việc trực tiếp với đối tác nhập khẩu để phân chia trách nhiệm, đồng thời tận dụng các dịch vụ tư vấn pháp lý để đảm bảo tuân thủ đầy đủ.”
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể tham khảo các tài liệu hướng dẫn từ Stiftung Zentrale Stelle Verpackungsregister hoặc các hiệp hội ngành hàng tại Đức để nắm rõ quy trình.
Kết luận
Việc Đức thông qua Luật Bao bì sửa đổi là bước đi quan trọng trong chiến lược bảo vệ môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đây vừa là thách thức vừa là cơ hội để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và gia tăng lợi thế cạnh tranh. Doanh nghiệp cần hành động ngay từ bây giờ để tránh gián đoạn xuất khẩu và tận dụng các ưu đãi từ việc tuân thủ sớm.
