Tháng 6/2021, người dân các phường Mỹ Xuyên, Đông Xuyên, Mỹ Phước, Mỹ Quý, Mỹ Hòa (nay là phường Long Xuyên) thuộc thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang vui mừng khi Ủy ban nhân dân thành phố tổ chức lễ khởi công xây dựng gói thầu cải tạo rạch Cái Sơn, rạch Ông Mạnh và rạch Bà Bầu. Dự án nằm trong tiểu dự án mở rộng và nâng cấp đô thị Việt Nam tại Long Xuyên, nhóm B, thuộc lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, giao thông và nông nghiệp, phát triển nông thôn cấp II, III, thực hiện từ năm 2018 đến 2023. Ủy ban nhân dân tỉnh là đơn vị quyết định đầu tư, Ủy ban nhân dân thành phố Long Xuyên là chủ đầu tư.
Dự án cải tạo ba con rạch có tổng mức đầu tư 350 tỷ đồng từ nguồn vốn vay ODA, nhằm mở rộng không gian đô thị, tạo môi trường xanh sạch đẹp và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Khi dự án khởi động, các hộ dân gần rạch rất phấn khởi vì trước đó, rạch không được cải tạo, nước tù đọng lâu ngày đen ngòm, bốc mùi hôi thối. Người dân chưa có ý thức, xả nước thải và rác xuống rạch khiến ô nhiễm ngày càng trầm trọng.
Công trình dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2023. Tuy nhiên, những ngày cuối năm 2023, người dân bất ngờ khi nhà thầu ngưng thi công và rút toàn bộ máy móc, nhân lực. Con đường đất bên rạch Bà Bầu mùa mưa ngập lụt do nước không thoát kịp. Việc thi công bỏ ngang để lại cảnh ngổn ngang: các con rạch tiếp tục ách tắc, trở thành nơi tụ nước bẩn, chứa rác rưởi, cỏ cây mọc um tùm, muỗi mòng sinh sôi. Mùa mưa, nhiều đoạn nước dâng cao gây ngập đường, ảnh hưởng việc đi lại; mùa nắng, mùi hôi từ nước thải bốc lên nồng nặc.
Trước khi sáp nhập tỉnh, tại các kỳ họp tiếp xúc cử tri, nhiều ý kiến phản ánh tình trạng này. Các cử tri được giải thích nguyên nhân chậm tiến độ do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, thiếu vật tư và tăng giá. Đến tháng 5/2026, tại kỳ họp tiếp xúc cử tri phường Long Xuyên, cử tri Phan Văn Chánh tiếp tục kiến nghị về tình trạng dự án bị bỏ hoang, thi công dở dang nhiều năm. Ông Chánh cho biết rạch Cái Sơn gánh nước thải từ nhiều nơi, ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Việc đào sâu lòng rạch rồi bỏ dở khiến nguồn nước tại các tuyến rạch ô nhiễm nặng, bốc mùi hôi thối, ảnh hưởng sức khỏe và chất lượng sống của các hộ dân xung quanh. Hạ tầng giao thông xuống cấp, bờ rạch bị đào bới nham nhở, đường lộ hai bên hư hại, di chuyển khó khăn và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Trả lời phản ánh, ông Lâm Quang Thi, Bí thư phường Long Xuyên thông tin, phường đã liên tục kiến nghị lên các cấp thẩm quyền và nhận được phương án xử lý dứt điểm. Cụ thể, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đã chính thức chuyển giao dự án cho Ban Quản lý Dự án đầu tư tỉnh làm chủ đầu tư mới. Ban này sẽ tiến hành giám định, kiểm toán lại toàn bộ kết quả công trình đã đạt được để làm cơ sở triển khai thi công giai đoạn tiếp theo. Như vậy, dự án nạo vét và kè hai bên bờ ba tuyến rạch Ông Mạnh, Bà Bầu, Cái Sơn sẽ chính thức khởi động trở lại; công tác thi công thực địa hoàn thiện các hạng mục còn lại sẽ được đồng loạt triển khai.
Ghi nhận thực tế tại các con rạch, phía đầu bờ sông Long Xuyên, rạch Ông Mạnh tiếp xúc sông Long Xuyên nên nước khá trong. Tuy nhiên, chạy xe men theo rạch hơn 600m, dòng nước bị bịt lại, càng vào sâu trong, lục bình, cỏ dại, rau mọc đầy um tùm phủ kín lòng rạch. Rạch Bà Bầu dù phía đầu tiếp xúc dòng sông Long Xuyên nhưng chưa thông dòng nên nước hôi hám, đi sâu vào vẫn là cảnh lục bình, cây cỏ mọc đầy, nhiều khối sắt công trình rỉ sét nhô lên. Tại rạch Cái Sơn, người dân cho biết con rạch này gánh nước thải của các phường cũ như Mỹ Quý, Mỹ Phước, Mỹ Long, không lưu thông được nên luôn bốc mùi thối. Nhờ lục bình, rau dại mọc đầy lọc lắng bớt mùi khó chịu nhưng muỗi mòng cũng sinh sôi. Người dân sống bên rạch rất mong công trình sớm khởi động lại, để rạch thông thoáng, trả lại mỹ quan đô thị cho vùng đất Long Xuyên, đồng thời bảo đảm môi trường, giúp người dân an tâm hơn về sức khỏe.
