Cựu Bộ trưởng Y tế chỉ định thầu trái quy định, gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng
Cơ quan điều tra vừa công bố kết luận về vụ án liên quan đến cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, trong đó xác định Bộ Y tế đã chỉ định thầu trái quy định của Chính phủ đối với một số pháp nhân nước ngoài. Hành vi này dẫn đến thất thoát hơn 70 tỷ đồng của Nhà nước trong các dự án xây dựng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2.
Thiệt hại lớn từ việc thuê tư vấn nước ngoài
Theo kết quả điều tra, bị can Nguyễn Thị Kim Tiến và đồng phạm đã gây thất thoát tổng cộng 800 tỷ đồng tại hai dự án bệnh viện trọng điểm. Trong đó, hơn 733 tỷ đồng là lãng phí tiền vốn đã chi cho việc xây dựng, còn hơn 70 tỷ đồng thất thoát cụ thể từ việc "thuê tư vấn nước ngoài lập dự án đầu tư, thiết kế kỹ thuật, thiết kế thi công".
Pháp nhân nước ngoài được xác định trong vụ án là Công ty VK Group, một doanh nghiệp có loại hình Công ty trách nhiệm hữu hạn đại chúng đến từ Vương quốc Bỉ, nhưng hiện không còn tồn tại. Các pháp nhân liên quan bao gồm:
- VK Architects and Engineers: Thương hiệu chung được sử dụng để quảng bá dịch vụ.
- Công ty TNHH MTV VK Việt Nam: Có chủ doanh nghiệp là VK Asia Pacific Limited, đại diện pháp luật ban đầu là ông Peter Maurits Elza Van Kerckhove, sau thay đổi thành Paul Michel H. Corbeel. Công ty này cũng đã ngừng hoạt động.
- Công ty VK Studio Architects, Planners and Designers: Có địa chỉ tại Vương quốc Bỉ.
Vi phạm quy trình và quy định pháp luật
Về sai phạm trong việc thuê tư vấn nước ngoài, điều tra xác định tháng 8/2013, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân đã kết luận cần làm rõ yêu cầu về cơ chế đặc thù. Tuy nhiên, tháng 12/2013, bị can Nguyễn Thị Kim Tiến, với tư cách Bộ trưởng Bộ Y tế, đã ký tờ trình kiến nghị cơ chế đặc thù cho phép thuê tư vấn nước ngoài.
Đáng chú ý, tháng 1/2014, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định phê duyệt đề án đầu tư 5 bệnh viện nhưng không có nội dung đồng ý cho thuê tư vấn nước ngoài. Dù vậy, Bộ Y tế vẫn tiến hành và không thực hiện kết luận của Phó Thủ tướng về việc làm rõ thiết kế phải có sự tham gia của công ty nước ngoài.
Kết luận điều tra chỉ rõ, dù Chính phủ không cho phép, Ban Y tế trọng điểm Bộ Y tế dưới sự chỉ đạo của Giám đốc Nguyễn Chiến Thắng vẫn đề nghị Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến quyết định cho phép thuê tư vấn nước ngoài. Hành vi này nhằm hợp thức hóa việc thuê Công ty VK Studio Architects, Planners and Designers tư vấn thiết kế, vi phạm Luật Đấu thầu và Quy chế thuê tư vấn nước ngoài trong hoạt động xây dựng tại Việt Nam.
Chi tiết các khoản thất thoát
Đối với hợp đồng tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng mới Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2, Ban Y tế trọng điểm đã thanh toán cho Công ty VK Group hơn 22 tỷ đồng. Trong khi đó, quy định của Bộ Xây dựng chỉ cho phép chi tối đa hơn 4,8 tỷ đồng, dẫn đến thiệt hại hơn 17,2 tỷ đồng.
Tương tự, với hợp đồng cho Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2, số tiền thanh toán là hơn 22,3 tỷ đồng, vượt quá mức tối đa 4,9 tỷ đồng theo quy định, gây thất thoát hơn 17,4 tỷ đồng.
Sai phạm còn xảy ra tại các gói thầu tư vấn xây dựng (TVBM-04 và TVVĐ-04) về thiết kế kỹ thuật và bản vẽ thi công. Cụ thể:
- Gói TVBM-04: Bộ Xây dựng quy định chỉ được chi gần 29 tỷ đồng, nhưng Bộ Y tế đã trả cho Công ty VK Studio hơn 46,8 tỷ đồng, gây thiệt hại gần 18 tỷ đồng.
- Gói TVVĐ-04: Chỉ được chi hơn 28,6 tỷ đồng, nhưng Bộ Y tế trả hơn 46,2 tỷ đồng, dẫn đến thất thoát hơn 17,5 tỷ đồng.
Tổng cộng, các sai phạm trong việc chỉ định thầu và thuê tư vấn nước ngoài đã gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng, làm gia tăng thiệt hại chung lên đến 800 tỷ đồng trong toàn bộ vụ án. Vụ việc hiện đang được cơ quan điều tra xử lý theo quy định pháp luật.
