Đại gia vàng Bảo Tín Minh Châu bị khởi tố vì vi phạm kế toán nghiêm trọng
Công an Thành phố Hà Nội vừa thông báo khởi tố ông Vũ Minh Châu, nhà sáng lập thương hiệu vàng Bảo Tín Minh Châu, vào ngày 2/4. Ông Châu bị cáo buộc về tội vi phạm quy định về kế toán trong quá trình kinh doanh, gây hậu quả nghiêm trọng. Đây là một bước ngoặt đáng chú ý đối với một thương hiệu gắn liền với lịch sử phát triển của ngành kim hoàn Hà Nội.
Lịch sử và sự phát triển của Bảo Tín Minh Châu
Nền móng của hệ thống “Bảo Tín” được đặt bởi bà Lương Thị Điểm (sinh năm 1936), xuất thân từ huyện Thường Tín. Từ những công việc buôn bán nhỏ lẻ, bà dần xây dựng uy tín và hình thành mạng lưới giao dịch vàng dựa trên niềm tin cá nhân. Từ nền tảng gia đình, nhiều thương hiệu “Bảo Tín” đã ra đời, trong đó nổi bật là Bảo Tín Minh Châu do ông Vũ Minh Châu sáng lập năm 1989.
Sau hơn 30 năm phát triển, doanh nghiệp này đã xây dựng hệ thống cửa hàng tại Hà Nội cùng hơn 200 đại lý trên toàn quốc. Sản phẩm chủ lực là vàng miếng và vàng nhẫn 24K mang thương hiệu Vàng Rồng Thăng Long - dòng sản phẩm được nhiều người dân miền Bắc ưa chuộng để tích trữ. Giá vàng tăng mạnh trong vài năm gần đây đã thu hút sự quan tâm lớn của người dân.
Những điểm đặc biệt và lùm xùm xung quanh doanh nghiệp
Một điểm đặc biệt là giá Vàng Rồng Thăng Long thường cao hơn đáng kể so với các thương hiệu tư nhân khác, có thời điểm chênh tới cả chục triệu đồng mỗi lượng. Dù vậy, sản phẩm này vẫn được săn đón nhờ khả năng giữ giá và tính thanh khoản cao. Không ít thời điểm, nhu cầu mua tăng mạnh đến mức khách hàng phải chấp nhận trả tiền trước và nhận giấy hẹn do doanh nghiệp không có sẵn vàng để giao ngay.
Tuy nhiên, song hành với danh tiếng, doanh nghiệp này cũng vướng không ít lùm xùm. Theo kết luận thanh tra năm 2025 của Ngân hàng Nhà nước, Bảo Tín Minh Châu đã vi phạm nhiều quy định trong hoạt động kinh doanh vàng, bao gồm:
- Chế độ hóa đơn, chứng từ kế toán không đúng quy định.
- Không tuân thủ nghĩa vụ thuế và báo cáo mua bán vàng miếng.
- Bán vàng với giá cao hơn giá niêm yết, vi phạm quy định về thương mại điện tử.
- Thiếu minh bạch thông tin trên website.
Một số vi phạm liên quan đến phòng chống rửa tiền cũng bị cơ quan chức năng xử phạt với tổng số tiền lên tới hơn 2,6 tỷ đồng. Ngày 6/8/2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã ban hành quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh đối với Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu, xử phạt 200 triệu đồng về hành vi đưa thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng.
Tình hình tài chính và những bất thường
Dù nổi tiếng và có quy mô doanh thu lớn, bức tranh tài chính của Bảo Tín Minh Châu lại khiến nhiều người bất ngờ. Năm 2023, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu thuần đạt 1.401 tỷ đồng, tăng hơn 30% so với năm trước, nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ đạt khoảng 4,5 tỷ đồng, tương đương biên lợi nhuận ròng chỉ 0,3%. Năm 2024, doanh thu tăng vọt lên hơn 6.952 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế chưa tới 49,2 tỷ đồng do chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp rất lớn.
Xu hướng “doanh thu lớn, lợi nhuận nhỏ” kéo dài nhiều năm, với lợi nhuận chỉ dao động vài tỷ đồng mỗi năm trong khi doanh thu luôn ở mức hàng trăm đến hàng nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, dù lợi nhuận thấp, doanh nghiệp vẫn liên tục mở rộng quy mô và tăng vốn, với vốn điều lệ được nâng lên 300 tỷ đồng vào năm 2024.
Hành vi vi phạm và thiệt hại cho ngân sách nhà nước
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội bước đầu xác định: Trước năm 2024, ông Vũ Minh Châu và con trai Vũ Minh Tú đã chỉ đạo nhân viên sử dụng hai hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai báo cáo thuế, bao gồm phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro, Excel và Misa. Từ nửa cuối năm 2024, để tránh kiểm tra, họ đã xóa dữ liệu trên phần mềm Hivi và chuyển sang sử dụng Excel cùng phần mềm Fox AI.
Theo dữ liệu trích xuất từ năm 2020-2023, doanh thu thực tế của công ty là khoảng 13.700 tỷ đồng, chênh lệch khoảng 9.700 tỷ đồng so với báo cáo thuế, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước khoảng 150 tỷ đồng. Ông Vũ Minh Châu cùng con trai và các nhân viên đã bị khởi tố trong vụ việc này.
Hiện tại, thị trường vàng đang có sự thay đổi, với giá vàng giảm khiến “phố vàng” Trần Nhân Tông trở nên vắng lặng, trái ngược với cảnh chen chân, xếp hàng mỗi khi giá tăng nóng. Sự việc này làm nổi bật những rủi ro và thách thức trong ngành kinh doanh vàng tại Việt Nam.
