Theo hướng dẫn mới nhất, đối tượng được xem xét đặc xá bao gồm những người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Quyết định số 457/QĐ-CTN ngày 7/4/2026 của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026.
Điều kiện để được đề nghị đặc xá
Người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù phải có quyết định của tòa án có thẩm quyền theo đúng quy định tại Điều 68 Bộ luật Hình sự năm 2015 hoặc Điều 62 Bộ luật Hình sự năm 1999. Ngoài ra, người đó phải có nơi cư trú rõ ràng, được xác nhận bởi Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú hoặc đơn vị quân đội được giao quản lý người bị kết án. Quyết định tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù của tòa án phải còn hiệu lực thi hành tính đến ngày 1/6/2026.
Đối tượng đặc biệt được xem xét đặc xá
Trong trường hợp đặc biệt, những người không đủ điều kiện đặc xá hoặc đang được hoãn chấp hành án phạt tù vẫn có thể được xem xét nếu đáp ứng yêu cầu về đối nội hoặc đối ngoại của Nhà nước. Cụ thể, các trường hợp này bao gồm: có văn bản thông báo ý kiến của Chủ tịch nước yêu cầu đặc xá; có văn bản của cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài hoặc tổ chức quốc tế đề nghị đặc xá; hoặc có văn bản của các bộ, cơ quan ngang bộ, các ban Đảng ở Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị đặc xá.
Trình tự, thủ tục lập hồ sơ và danh sách
Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu có trách nhiệm thông báo Quyết định số 457/QĐ-CTN cho người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù. Sau đó, họ lập danh sách và hồ sơ của những người đủ điều kiện để gửi đến Tổ thẩm định liên ngành. Trong trường hợp người được tạm đình chỉ cư trú ngoài địa giới hành chính của tòa án đã ra quyết định, tòa án đó phải thông báo kịp thời cho Tòa án nhân dân khu vực hoặc tòa án quân sự khu vực nơi người đó cư trú để lập danh sách và hồ sơ, sau đó chuyển về tòa án đã ra quyết định tạm đình chỉ để tổng hợp.
Thời gian gửi hồ sơ đến Tổ thẩm định liên ngành từ ngày 22/4/2026 đến ngày 2/5/2026. Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu phải thông báo bằng văn bản cho Viện Kiểm sát cùng cấp về kết quả lập danh sách để kiểm sát. Sau khi nhận được kết quả kiểm sát, tòa án tổng hợp danh sách và hồ sơ gửi Tổ thẩm định liên ngành.
Sau khi có ý kiến của Tổ thẩm định liên ngành, Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu tổng hợp, lập danh sách và hồ sơ của người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù được đề nghị đặc xá, cũng như danh sách và hồ sơ của những người không đủ điều kiện. Toàn bộ hồ sơ, tài liệu đặc xá được chuyển về Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá, qua Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Cục C10) Bộ Công an.
