Ban Quản lý Dự án Phát triển hạ tầng Khu kinh tế Vĩnh Long được thành lập vào tháng 10 năm 2025 trên cơ sở sáp nhập ba đơn vị quản lý hạ tầng từ Bến Tre, Trà Vinh và Vĩnh Long. Đơn vị này được giao quản lý hàng triệu mét vuông đất công nghiệp và dân cư. Tuy nhiên, qua công tác thanh tra, cơ quan chức năng đã phát hiện sự lỏng lẻo trong quản lý, dẫn đến lãng phí tài nguyên đất đai quy mô lớn.
Sai phạm từ các đơn vị thành phần
Tại các đơn vị thành phần trước khi sáp nhập, công tác phòng chống lãng phí chưa được quan tâm đúng mức. Cụ thể, Ban Quản lý Dự án Phát triển hạ tầng các Khu công nghiệp tỉnh Bến Tre và Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng các khu và tuyến công nghiệp tỉnh Vĩnh Long đã không thực hiện báo cáo kê khai tài sản công, không xây dựng đầy đủ các biện pháp phòng chống lãng phí nhà, đất theo quy định.
Hậu quả là tại các khu công nghiệp, hàng loạt doanh nghiệp đã thuê đất nhưng không đưa vào sử dụng hoặc chỉ sử dụng một phần, gây lãng phí nghiêm trọng.
Thực trạng lãng phí đất tại ba tỉnh
Tại Bến Tre
Có 4 doanh nghiệp thuê đất nhưng chưa đưa vào sử dụng hoặc mới triển khai một phần, với tổng diện tích đất bỏ hoang lên tới 103.960,5 mét vuông. Điển hình như Công ty Cổ phần Sản xuất gạch Nam Việt thuê 6.548,3 mét vuông từ năm 2013 nhưng đến nay chỉ dựng cột bê tông, đổ đà kiềng rồi bỏ trống. Công ty TNHH MTV Nidec Tosok Precision Việt Nam và Công ty TNHH Unisoll Vina cũng chậm trễ đưa hàng chục nghìn mét vuông đất vào sử dụng.
Tại Trà Vinh
Tổng diện tích đất doanh nghiệp đã thuê nhưng dừng sử dụng hoặc chưa đưa vào sử dụng tại Khu công nghiệp Long Đức là 80.418,4 mét vuông, chiếm 24,11% tổng diện tích đất đã cho thuê. Một số doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Công nghệ GHL và Công ty Cổ phần Lý Khải Minh không chỉ tạm ngừng hoạt động mà còn nợ tiền thuê quyền sử dụng đất và hạ tầng hàng trăm triệu đồng.
Tại Vĩnh Long
Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng kéo dài. Tại Tuyến công nghiệp Cổ Chiên và Khu dân cư Cổ Chiên, vẫn còn 12 hộ dân chưa bàn giao mặt bằng với tổng diện tích lên đến 51.633,2 mét vuông. Việc chậm trễ này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả triển khai thực hiện dự án từ nhiều năm nay.
Sai phạm nghiêm trọng tại Công ty Mía đường Bến Tre
Sai phạm nghiêm trọng nhất được Thanh tra tỉnh chỉ ra nằm ở Công ty Cổ phần Mía đường Bến Tre thuộc Khu công nghiệp An Hiệp. Doanh nghiệp này thuê hơn 80.165 mét vuông đất trả tiền hàng năm nhưng ngưng hoạt động sản xuất đường từ năm 2018. Thay vì trả lại đất hoặc sử dụng đúng mục đích, công ty này đã tự ý cho Doanh nghiệp tư nhân ép dầu Lương Quới (nay là Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới) thuê lại mặt bằng và nhà xưởng với diện tích 8.204 mét vuông để sản xuất cơm dừa nạo sấy. Việc cho thuê trái pháp luật này diễn ra từ tháng 10 năm 2008 đến tháng 6 năm 2025, giúp Công ty Mía đường Bến Tre thu lợi bất chính số tiền 2.373.567.318 đồng.
Ngoài ra, Công ty TNHH Chế biến dừa Lương Quới còn đang sử dụng 20.000 mét vuông đất tại Khu công nghiệp An Hiệp làm kho chứa hàng hóa từ ngày 15 tháng 5 năm 2023 cho đến nay nhưng hoàn toàn chưa ký kết hợp đồng thuê đất với Ban quản lý. Nguyên nhân được chỉ ra là do cơ quan chức năng chưa xác định được giá thuê đất.
Kiến nghị xử lý của Thanh tra tỉnh
Trước hàng loạt sai phạm trên, Chánh Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đã kiến nghị các biện pháp xử lý. Cụ thể, yêu cầu Giám đốc Công ty Cổ phần Mía đường Bến Tre nộp toàn bộ số tiền thu lợi bất hợp pháp hơn 2,37 tỷ đồng vào tài khoản tạm giữ của Thanh tra tỉnh. Đồng thời, chấm dứt ngay việc cho Công ty TNHH Chế biến dừa Lương Quới thuê diện tích 8.204 mét vuông trái quy định pháp luật.
Kiến nghị Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Vĩnh Long chỉ đạo các Sở, ban ngành liên quan rà soát, xử lý dứt điểm các trường hợp doanh nghiệp "găm" đất, chậm đưa đất vào sử dụng như Công ty TNHH Unisoll Vina, Công ty Cổ phần Mía đường Bến Tre, Công ty Cổ phần Sản xuất gạch Nam Việt. Nếu vi phạm kéo dài, cương quyết thu hồi đất theo Luật Đất đai.
Về trách nhiệm cá nhân, Ban Quản lý Khu kinh tế Vĩnh Long phải tổ chức kiểm điểm đối với một số lãnh đạo, quản lý giai đoạn 2019-2025 do để xảy ra các hạn chế, sai phạm trong địa bàn mình phụ trách.
