Luật sư phản đối đề xuất giao UBND cấp xã kiểm tra hành nghề
Ngày 7 tháng 3, Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã tổ chức hội thảo quan trọng nhằm lấy ý kiến đóng góp cho dự án Luật Luật sư (sửa đổi). Sự kiện này thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, luật sư hàng đầu, với những tranh luận sôi nổi xoay quanh các chính sách quản lý nhà nước đối với nghề luật.
Ba nhóm chính sách trọng tâm trong dự thảo luật
Theo tờ trình của Bộ Tư pháp, dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) tập trung vào ba nhóm chính sách lớn, trong đó nổi bật là chính sách thứ ba về đổi mới quản lý nhà nước. Mục tiêu hướng đến việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả thông qua phân cấp, phân quyền và áp dụng chuyển đổi số. Đồng thời, dự thảo cũng đề cao năng lực tự quản của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong lĩnh vực luật sư.
Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất bổ sung các công cụ quản lý nhà nước. Cụ thể, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ chịu trách nhiệm tổ chức bồi dưỡng chính trị tư tưởng hằng năm cho luật sư, đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với các tổ chức hành nghề luật sư và tổ chức xã hội - nghề nghiệp liên quan.
Đặc biệt, dự thảo đề xuất giao cho UBND cấp xã thực hiện kiểm tra hành chính về tổ chức và hoạt động của luật sư, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng địa phương. Trong khi đó, Sở Tư pháp sẽ tiếp tục đảm nhiệm việc kiểm tra hoạt động của luật sư hành nghề với tư cách cá nhân tại các cơ quan, doanh nghiệp, chi nhánh có trụ sở trên địa bàn.
Phản ứng mạnh mẽ từ Liên đoàn Luật sư Việt Nam
Tuy nhiên, Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã bày tỏ quan điểm không đồng tình với nhiều đề xuất trong dự thảo. Tổ chức này đề nghị không nên giao nhiệm vụ bồi dưỡng chính trị tư tưởng cho UBND cấp tỉnh, mà thay vào đó nên để Liên đoàn Luật sư Việt Nam và các đoàn luật sư đảm nhiệm, với sự hỗ trợ và giám sát từ chính quyền địa phương.
Vấn đề gây tranh cãi nhất là đề xuất giao cho UBND cấp xã kiểm tra luật sư. Luật sư Phạm Công Hùng, nguyên thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, thẳng thắn cho rằng: "Không thể giao cho xã quản lý, kiểm tra luật sư. Như vậy là không phù hợp, cần phải quay trở lại thực tiễn hiện nay". Ông nhấn mạnh rằng UBND cấp xã hiện đang phải đối mặt với nhiều công việc cấp thiết khác sau quá trình sáp nhập, và việc kiểm tra luật sư đòi hỏi chuyên môn cao.
Luật sư - Tiến sĩ Đỗ Ngọc Thịnh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cũng đặt câu hỏi: "Có nên giao cho UBND cấp xã kiểm tra luật sư không? Đây là cơ quan gần như không có chuyên môn. UBND cấp xã có quá nhiều việc, giờ thêm việc này nữa liệu có ùn tắc không? Kiểm tra mà không nắm chắc chuyên môn có khi lại cản trở công việc".
Đề xuất giữ nguyên vai trò của Sở Tư pháp
Nhiều luật sư tham dự hội thảo đã đồng tình với quan điểm của Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Họ cho rằng nên duy trì quy định hiện hành, giao cho Sở Tư pháp thực hiện công tác kiểm tra luật sư. Lý do được đưa ra là cơ quan này đã thể hiện năng lực chuyên môn tốt trong nhiều năm qua và có đủ kinh nghiệm để đảm đương nhiệm vụ này.
Bên cạnh đó, Liên đoàn Luật sư Việt Nam còn đề nghị làm rõ vấn đề phân công trách nhiệm giữa Bộ Tư pháp và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Theo các nghị quyết của Trung ương, Liên đoàn Luật sư Việt Nam là một trong 29 tổ chức trực thuộc Mặt trận Tổ quốc, nhưng trong dự thảo luật, vai trò của cơ quan này lại được đề cập một cách mờ nhạt.
Tổ chức này yêu cầu cần xác định rõ ràng:
- Liên đoàn Luật sư Việt Nam có thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hay không?
- Vai trò cụ thể của Mặt trận Tổ quốc trong quản lý Liên đoàn Luật sư Việt Nam?
- Bộ Tư pháp hay Mặt trận Tổ quốc sẽ là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong quản lý nghề luật sư?
Bối cảnh phát triển của nghề luật sư tại Việt Nam
Đáng chú ý, tính đến tháng 9 năm 2025, cả nước có hơn 21.000 luật sư đang hoạt động trong hơn 6.300 tổ chức hành nghề luật sư. Con số này cho thấy sự tăng trưởng đáng kể so với năm 2006, với khoảng 17.000 luật sư được bổ sung. Sự phát triển này phản ánh nhu cầu dịch vụ pháp lý ngày càng cao từ cá nhân và tổ chức trong xã hội.
Hội thảo ngày 7.3 đã cho thấy những bất đồng quan điểm đáng kể giữa cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức nghề nghiệp. Việc thống nhất các chính sách trong dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) sẽ cần thêm thời gian thảo luận và điều chỉnh để đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn hành nghề luật sư tại Việt Nam.
