Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng
Bộ Nội vụ đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng số 02/2020/UBTVQH14. Mục tiêu chính là bảo đảm việc triển khai thực hiện đồng bộ và thuận lợi trong bối cảnh mới, đặc biệt sau khi cả nước chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025.
Tháo gỡ vướng mắc trong công nhận liệt sĩ
Theo Bộ Nội vụ, qua rà soát thực tiễn, Pháp lệnh hiện hành có 10 điều, khoản không còn phù hợp với cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Cụ thể, các quy định tại Điều 5; khoản 1 Điều 47; khoản 6 Điều 49; khoản 3, 7, 9, 10 Điều 50; và khoản 2 Điều 51 cần được điều chỉnh.
Một trong những vấn đề nổi cộm là việc công nhận liệt sĩ đối với thương binh chết do vết thương tái phát. Hiện nay, quy định yêu cầu phải có bệnh án điều trị từ bệnh viện tuyến huyện trở lên và biên bản kiểm thảo tử vong, nhưng điều này chưa phù hợp với thực tiễn. Nhiều thương binh, đặc biệt là những người có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên, thường được gia đình đưa về nhà khi gần tử vong, dẫn đến thiếu biên bản kiểm thảo.
Dự thảo mới đề xuất sửa đổi điểm l khoản 1 Điều 14, chỉ yêu cầu xác nhận vết thương tái phát là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong, với thủ tục cụ thể sẽ được hướng dẫn trong Nghị định thay thế. Điều này nhằm bảo đảm tính chặt chẽ nhưng linh hoạt hơn, phù hợp với phong tục tập quán của nhân dân.
Mở rộng đối tượng điều dưỡng hằng năm
Một nội dung quan trọng khác trong dự thảo là bổ sung đối tượng được điều dưỡng hằng năm. Hiện nay, chỉ có 5 nhóm đối tượng như cán bộ lão thành cách mạng, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, và thương binh có tỷ lệ tổn thương từ 81% trở lên được hưởng chế độ này, trong khi số lượng giảm dần qua các năm.
Theo số liệu dự toán năm 2026, chỉ có khoảng 19.101 người được điều dưỡng hằng năm, chiếm 2,2% tổng số, trong khi 811.055 người điều dưỡng 2 năm một lần chiếm gần 98%. Bộ Nội vụ đề xuất chuyển thêm nhóm thương binh, người hưởng chính sách như thương binh có tỷ lệ tổn thương từ 61% đến 80% sang điều dưỡng hằng năm, với ước tính 151.222 người được hưởng lợi.
Việc mở rộng này không chỉ giúp tận dụng công suất của các trung tâm điều dưỡng hiện đang hoạt động dưới mức thiết kế, mà còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước trong việc tri ân người có công.
Bổ sung trách nhiệm và chế độ mới
Dự thảo cũng bổ sung hai nội dung quan trọng. Thứ nhất, giao trách nhiệm giám định ADN cho Bộ Công an, nhằm đẩy nhanh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ, phù hợp với nhiệm vụ được Chính phủ giao.
Thứ hai, bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ cho cán bộ lão thành cách mạng và cán bộ tiền khởi nghĩa. Nhóm đối tượng này hiện đều đã cao tuổi, nhiều người không còn khả năng tự phục vụ, nhưng chưa được hưởng chế độ này theo quy định hiện hành. Việc bổ sung nhằm bảo đảm sự chăm lo đầy đủ hơn và thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
Hướng tới sự đồng bộ và phù hợp
Dự thảo Pháp lệnh được xây dựng dựa trên chủ trương của Đảng và Nhà nước, cụ thể là Văn kiện Đại hội XIV, Nghị quyết số 42-NQ/TW, và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm. Việc sửa đổi nhằm khắc phục những bất cập, bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng chính sách, và phù hợp với thực tiễn tổ chức sau khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Dự kiến, dự thảo sẽ được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua vào tháng 5/2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng.
