Chính phủ ban hành Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử
Ngày 30/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 254/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế Nghị định số 123/2020/NĐ-CP, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý trong quản lý thuế, thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước về thuế.
Nghị định quy định toàn diện về quản lý và sử dụng hóa đơn, chứng từ điện tử, bao gồm hóa đơn điện tử có mã và không có mã của cơ quan thuế, hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Đồng thời bổ sung quy định về khai thác, tra cứu, cung cấp và sử dụng dữ liệu hóa đơn điện tử phục vụ quản lý, kiểm tra, kiểm soát hàng hóa lưu thông và phòng chống gian lận hóa đơn.
Cơ chế thưởng cho người tiêu dùng tố giác
Một điểm mới đáng chú ý là cơ chế khuyến khích người tiêu dùng tham gia giám sát việc chấp hành pháp luật về hóa đơn. Theo đó, người tiêu dùng phát hiện và tố giác hành vi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nhưng không lập, không giao hóa đơn điện tử sẽ được xem xét khen thưởng.
Cụ thể, người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử được khen thưởng khi đáp ứng các điều kiện: cung cấp thông tin trung thực, chính xác, kịp thời; có căn cứ xác định thời gian, địa điểm và người vi phạm; nội dung phản ánh đúng thực tế, đủ cơ sở để cơ quan thuế xác định tính chất, mức độ vi phạm và kiểm tra, xác minh; trên cơ sở thông tin đó, cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn.
Việc khen thưởng dựa trên kết quả xác minh, xử lý của cơ quan thuế và quyết định xử phạt, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đồng thời bảo mật thông tin người cung cấp. Mỗi vụ việc chỉ được xem xét khen thưởng một lần. Nếu nhiều người cùng cung cấp thông tin về một hành vi vi phạm, thì khen thưởng cho người cung cấp đầu tiên hoặc người có thông tin đầy đủ, có giá trị nhất theo xác nhận của cơ quan thuế.
Mức chi khen thưởng không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa 10.000.000 đồng/vụ việc, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người bán và phát huy vai trò giám sát của toàn xã hội.
Nhận tiền đặt cọc chưa phải xuất hóa đơn
Theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn khi cung cấp dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ, không phân biệt đã thu tiền hay chưa. Trường hợp thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ thì thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền. Tuy nhiên, quy định này không bao gồm trường hợp thu tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự 2015 để bảo đảm thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ.
So với quy định cũ tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 123/2020/NĐ-CP, trước đây chỉ miễn xuất hóa đơn cho tiền đặt cọc/tạm ứng đối với một số dịch vụ cụ thể như kế toán, kiểm toán, tư vấn tài chính, thuế, thẩm định giá, khảo sát, thiết kế kỹ thuật, tư vấn giám sát, lập dự án đầu tư xây dựng. Nay quy định mở rộng cho mọi trường hợp nhận tiền đặt cọc nhằm bảo đảm giao kết, thực hiện hợp đồng, không giới hạn loại dịch vụ.
Bổ sung dịch vụ phải có thời gian đối soát lập hóa đơn sau 7 ngày
Theo điểm a khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, Chính phủ bổ sung các dịch vụ với số lượng lớn, phát sinh thường xuyên, cần thời gian đối soát số liệu giữa doanh nghiệp và khách hàng, đối tác, bao gồm: dịch vụ hoa tiêu hàng hải; dịch vụ quảng cáo trên báo điện tử; dịch vụ công nghệ số, nền tảng số; dịch vụ công nghệ thông tin bao gồm trung gian thanh toán trên nền tảng viễn thông, công nghệ thông tin; dịch vụ tài sản mã hóa; dịch vụ hỗ trợ giao dịch trên sàn giao dịch các-bon; dịch vụ bảo hiểm; dịch vụ bảo vệ; dịch vụ cung cấp suất ăn công nghiệp; dịch vụ của sở giao dịch hàng hóa; dịch vụ thông tin tín dụng; dịch vụ kinh doanh vận tải hành khách (bằng xe taxi, xe hợp đồng, xe mô tô hai bánh sử dụng phần mềm hỗ trợ kết nối vận tải) cung cấp cho khách hàng là doanh nghiệp, tổ chức.
Bổ sung trường hợp lập hóa đơn tổng cuối ngày
Theo điểm m khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, cơ sở khám chữa bệnh được tổng hợp lập hóa đơn điện tử cho các dịch vụ y tế trong ngày khi người đến khám chữa bệnh thực hiện các dịch vụ có in phiếu thu tiền như chụp, chiếu. Điều kiện gồm: cơ sở khám chữa bệnh có sử dụng phần mềm quản lý khám chữa bệnh; quản lý viện phí, từng giao dịch khám chữa bệnh và thực hiện dịch vụ có in phiếu thu tiền; có lưu trên hệ thống công nghệ thông tin; người đến khám không có nhu cầu lấy hóa đơn. Nếu khách hàng có nhu cầu lấy hóa đơn, cơ sở phải lập hóa đơn điện tử giao cho khách hàng.
Bổ sung trường hợp phát sinh giao dịch trong giờ làm việc ban đêm
Theo khoản 5 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, trường hợp người bán không có phần mềm lập hóa đơn tự động thì thời điểm lập hóa đơn chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo.
