Tọa đàm điểm mới Luật Báo chí 2025: Cân bằng quản lý và sáng tạo trong kỷ nguyên số
Ngày 16/4 tại Hà Nội, Tạp chí Đời sống và Pháp luật đã tổ chức tọa đàm "Những điểm mới trong Luật Báo chí sửa đổi năm 2025". Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Luật Báo chí (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua, với mục tiêu tạo diễn đàn trao đổi, làm rõ nội dung cốt lõi và các vấn đề triển khai. Đây cũng là hoạt động ý nghĩa nằm trong chuỗi kỷ niệm 25 năm Tạp chí ra số báo đầu tiên, khẳng định vai trò của mình trong nền báo chí cách mạng Việt Nam.
Tham dự đa dạng từ các cơ quan và chuyên gia
Tọa đàm thu hút sự tham dự của đại diện từ Hội Luật gia Việt Nam, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Nhà báo Việt Nam, cùng nhiều cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực báo chí, truyền thông, pháp luật. Sự hiện diện này phản ánh tầm quan trọng của Luật Báo chí sửa đổi trong việc định hình tương lai ngành truyền thông.
Bảo đảm quản lý và khuyến khích sáng tạo
Tại tọa đàm, ông Nguyễn Văn Hiếu – Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trình bày những điểm mới của Luật. Ông nhấn mạnh Luật được xây dựng dựa trên chủ trương của Đảng, đặc biệt là các nghị quyết gần đây của Bộ Chính trị. Mục tiêu không chỉ hoàn thiện hệ thống pháp luật mà còn tạo hành lang pháp lý đồng bộ, bảo đảm quyền tự do báo chí và ngôn luận theo Hiến pháp, đồng thời điều chỉnh hoạt động trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh.
Theo ông Hiếu, Luật quán triệt quan điểm báo chí Việt Nam là báo chí cách mạng, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước. Đây là nguyên tắc xuyên suốt để bảo đảm định hướng chính trị, tư tưởng. Luật cũng cân bằng giữa quyền tự do báo chí và trách nhiệm, ngăn chặn lạm dụng ảnh hưởng đến lợi ích Nhà nước, tổ chức, cá nhân.
Một điểm đổi mới quan trọng là tư duy vừa bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo, khơi thông nguồn lực. Các quy định mang tính khung, nguyên tắc, trong khi chi tiết được giao cho Chính phủ và bộ, ngành, nhằm bảo đảm tính ổn định và linh hoạt. Luật còn chú trọng tính đồng bộ, khả thi trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, đẩy mạnh cải cách hành chính và phân cấp quản lý.
Mở rộng không gian hoạt động và thúc đẩy kinh tế báo chí
Luật Báo chí 2025 gồm 4 chương, 51 điều, tinh gọn hơn so với Luật 2016 và bổ sung nhiều nội dung đột phá. Ông Hiếu cho biết Luật khẳng định rõ báo chí Việt Nam là báo chí cách mạng, hướng tới "chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại" theo tinh thần Đại hội XIII. Điểm mới bao gồm quyền yêu cầu cải chính của công dân, nâng cao trách nhiệm cơ quan báo chí trong cung cấp thông tin chính xác.
Đặc biệt, Luật thiết lập nguyên tắc về mô hình hoạt động và kinh tế báo chí, mở rộng không gian hoạt động trên môi trường số. Lần đầu tiên, hoạt động xuất bản báo chí trên không gian mạng được quy định rõ, với các kênh nội dung số được công nhận là sản phẩm báo chí. Nhà nước sẽ đầu tư phát triển nền tảng số báo chí quốc gia và hạ tầng dữ liệu, thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ.
Luật còn cho phép cơ quan báo chí tích hợp dịch vụ trực tuyến và liên kết sản xuất nội dung (trừ lĩnh vực nhạy cảm), tạo thêm nguồn thu hợp pháp. Các phương thức giao nhiệm vụ, đặt hàng sản phẩm báo chí được quy định đầy đủ, đặc biệt cho vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Nguồn thu mới bao gồm khai thác bản quyền, dịch vụ sự nghiệp công, giúp báo chí tự chủ tài chính và phát triển bền vững.
Tăng cường quản lý và kỳ vọng phát triển
Luật sửa đổi, bổ sung quy định để tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, như làm rõ loại hình báo chí, siết chặt hoạt động trên không gian mạng, và nâng cao đạo đức nghề nghiệp. Điều kiện hoạt động, cấp phép được quy định chặt chẽ hơn, với vai trò giám sát của Hội Nhà báo Việt Nam.
Theo ông Hiếu, Luật Báo chí sửa đổi 2025 được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý vững chắc, vừa bảo đảm định hướng chính trị, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Điều này góp phần đưa báo chí Việt Nam phát triển mạnh mẽ, thích ứng với xu thế số và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.
