TAND Tối Cao Chính Thức Cho Phép Nộp Đơn Khởi Kiện Và Kháng Cáo Trên Môi Trường Số
Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao vừa ban hành Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP, hướng dẫn chi tiết về việc thực hiện thủ tục tố tụng và hành chính tư pháp trên môi trường số tại các Tòa án nhân dân. Nghị quyết này có hiệu lực ngay từ đầu tháng 3 năm 2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của ngành tư pháp Việt Nam.
Các Thủ Tục Được Thực Hiện Trực Tuyến
Theo Nghị quyết, nhiều thủ tục tố tụng giờ đây có thể được thực hiện hoàn toàn trực tuyến, mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dân và tổ chức. Cụ thể, các thủ tục bao gồm:
- Nộp đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, đơn kháng cáo, đơn đề nghị, kiến nghị, khiếu nại, và tố cáo.
- Cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ điện tử.
- Cấp, tống đạt, và thông báo văn bản pháp lý.
- Thanh toán án phí, lệ phí Tòa án, tạm ứng án phí, và các chi phí tố tụng khác thông qua hệ thống thanh toán điện tử hợp pháp.
Nghị quyết khẳng định rằng tất cả các thủ tục được thực hiện trên môi trường số đều có giá trị pháp lý tương đương với các phương thức truyền thống, đảm bảo tính hợp pháp và khoa học trong quy trình xét xử.
Quy Định Về Tài Liệu Điện Tử Và Phiên Họp Trực Tuyến
Điều 22 của Nghị quyết quy định rõ ràng rằng cơ quan, tổ chức, và cá nhân có thể gửi tài liệu, chứng cứ bằng phương tiện điện tử thông qua tài khoản giao dịch điện tử của mình. Tuy nhiên, Tòa án vẫn có quyền yêu cầu xuất trình bản gốc hoặc bản chính trong các trường hợp cụ thể, chẳng hạn khi có nghi ngờ về tính toàn vẹn của tài liệu điện tử hoặc khi nội dung không rõ ràng.
Đặc biệt, đối với các giấy tờ, tài liệu đã được số hóa và lưu trữ trong Hệ thống dịch vụ công Tòa án hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia, Tòa án sẽ không yêu cầu cung cấp lại, giúp giảm thiểu thủ tục giấy tờ rườm rà.
Một điểm nhấn quan trọng khác là Tòa án nay có thể tổ chức phiên họp trực tuyến để giải quyết và xét xử các vụ án, vụ việc. Đương sự sẽ nhận thông báo từ Tòa án và đăng nhập vào hệ thống xét xử trực tuyến để tham gia phiên họp. Họ có trách nhiệm bảo mật thông tin đăng nhập và đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật trong suốt quá trình tham gia.
Lợi Ích Và Ý Nghĩa Của Việc Chuyển Đổi Số
Việc triển khai các thủ tục tố tụng trên môi trường số không chỉ giúp tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí, và công sức cho các tổ chức và cá nhân, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả và minh bạch trong hoạt động tư pháp. Đây được xem là một bước đi chiến lược trong việc hiện đại hóa hệ thống Tòa án, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số toàn cầu.
Ngoài ra, Nghị quyết cũng cho phép cơ quan, tổ chức, và cá nhân yêu cầu cấp trích lục, bản sao bản án, hoặc quyết định của Tòa án thông qua Hệ thống dịch vụ công Tòa án hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa trong việc tiếp cận thông tin pháp lý.
Với những quy định mới này, TAND Tối cao kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số trong ngành tư pháp, đồng thời đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội về một hệ thống tư pháp hiện đại, công bằng, và hiệu quả.
