Cảnh sát đề nghị truy tố 14 bị can trong vụ án thực phẩm chức năng giả quy mô lớn
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 14 bị can liên quan đến vụ án sản xuất và buôn bán hàng giả có quy mô rất lớn. Số lượng thực phẩm chức năng bị thu giữ trong vụ án này lên tới trên 100 tấn, gây chấn động dư luận.
Các bị can là cựu cán bộ hải quan và dược
Trong số các bị can, có ba người từng giữ chức vụ quan trọng trong cơ quan nhà nước. Cụ thể, Nguyễn Hữu Tuân (cựu Phó Trưởng phòng Giám quản 5, Cục Giám sát quản lý về Hải quan), Nguyễn Thế Việt (cựu Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về Hải quan) và Phan Công Chiến (cựu Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược, Cục Quản lý dược) đều bị đề nghị truy tố về tội Nhận hối lộ.
Theo cáo trạng, Nguyễn Năng Mạnh, Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA và Giám đốc Công ty MegaPharco, cùng các đồng phạm đã thành lập nhiều doanh nghiệp khác nhau để tổ chức sản xuất sữa và các mặt hàng thực phẩm chức năng. Nhiều sản phẩm trong hệ thống công ty của Mạnh đã bị cơ quan kiểm định đánh giá là "có một hoặc một số chỉ tiêu chất lượng dưới 70% so với công bố, là hàng giả".
Quy trình sản xuất và nhập khẩu nguyên liệu bất hợp pháp
Giai đoạn từ năm 2020 đến 2025, để chủ động sản xuất cho hai nhà máy của mình, Nguyễn Năng Mạnh đã chỉ đạo Công ty Hùng Phương dưới quyền nhập khẩu nguyên liệu từ Trung Quốc. Vào tháng 3/2023, Công ty Hùng Phương mở tờ khai hải quan tại Phú Thọ để nhập khẩu hàng Chondroitin, khai báo là nguyên liệu thực phẩm.
Tuy nhiên, theo văn bản của Cục Điều tra chống buôn lậu thuộc Tổng cục Hải quan, nguyên liệu bán thành phẩm Chondroitin thuộc danh mục "Nguyên liệu làm thuốc xuất khẩu, nhập khẩu là dược chất và bán thành phẩm thuốc". Do đó, việc Công ty Hùng Phương khai báo mặt hàng này là nguyên liệu thực phẩm đã không đúng quy định của Bộ Y tế và cần được kiểm tra.
Sau khi nhận được cảnh báo, vào tháng 11/2023, Công ty Hùng Phương vẫn tiếp tục nhập khẩu 4 lô hàng, khai báo là nguyên liệu thực phẩm chức năng, trong đó có một lô chứa chất Chondroitin Sulfate Sodium, nhưng không được thông quan.
Chi tiết vụ hối lộ để tháo gỡ khó khăn
Để tìm cách tháo gỡ tình thế, Nguyễn Năng Mạnh đã chỉ đạo Nguyễn Thị Thu Hòa, Trưởng phòng Xuất nhập khẩu của Công ty Hùng Phương, tìm người giúp đỡ. Hòa đã liên hệ với Nguyễn Hữu Tuân, khi đó đang giữ chức Phó Trưởng phòng Giám quản 5 tại Cục Giám sát quản lý về Hải quan.
Sau cuộc gặp, Tuân trao đổi với Hòa rằng sẽ hỏi ý kiến bộ phận chuyên môn và báo lại. Tuân sau đó đã gặp Nguyễn Thế Việt, Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về Hải quan, để nhờ giúp đỡ Công ty Hùng Phương. Việt đồng ý và yêu cầu Tuân hỏi doanh nghiệp về mức "chi phí" cụ thể.
Vài ngày sau, Tuân gọi điện cho Hòa để hẹn gặp, và lần này Nguyễn Năng Mạnh cũng có mặt. Hai bên đã thống nhất mức chi 1,5 tỷ đồng cho Tuân để có được văn bản hướng dẫn từ Bộ Y tế, nhằm giải quyết vướng mắc của Công ty Hùng Phương.
Tuy nhiên, khi trở về cơ quan, Tuân báo lại với cấp trên là Nguyễn Thế Việt rằng "số tiền doanh nghiệp đồng ý chi là 800 triệu đồng". Việt đồng ý và yêu cầu Tuân nói doanh nghiệp đưa trước 300 triệu đồng để làm việc với Cục Quản lý Dược.
Vào chiều ngày 14/12/2023, Mạnh đã đến cổng trụ sở Tổng cục Hải quan và đưa cho Tuân 300 triệu đồng như thỏa thuận, đồng thời hẹn sẽ đưa 1,2 tỷ đồng còn lại khi có văn bản từ Bộ Y tế. Tuân nhận tiền và vào phòng làm việc của Việt để đưa lại toàn bộ số tiền này.
Hậu quả và kết luận điều tra
Ngay sau đó, Việt đã gọi điện cho Phan Công Chiến, Trưởng Phòng Quản lý doanh nghiệp dược tại Cục Quản lý dược, để trao đổi về vấn đề của Công ty Hùng Phương. Đồng thời, Việt ký văn bản gửi Cục Quản lý Dược về vướng mắc khi thông quan mặt hàng có chất Chondroitin.
Đến ngày 25/12/2023, Việt nhờ người chuyển 50 triệu đồng cho Chiến. Sau khi nhận tiền, Chiến đã duyệt văn bản trả lời phía hải quan và trình lên Phó cục trưởng Cục Quản lý Dược ký. Văn bản này đã "gỡ khó" cho Công ty Hùng Phương, giúp thông quan hàng tồn và cho phép nhập thêm lô hàng mới.
Do đó, Mạnh đã chuyển nốt 1,2 tỷ đồng như thỏa thuận trước đó cho Nguyễn Hữu Tuân. Cơ quan điều tra xác định, sau khi nhận tiền từ Mạnh, Tuân đã đưa cho Việt 400 triệu đồng, vì Việt nói rằng "giữ lại 100 triệu tiền công môi giới".
Vụ án này đã làm nổi bật những sai phạm nghiêm trọng trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm và hải quan, đồng thời cho thấy sự phức tạp của các đường dây sản xuất hàng giả quy mô lớn.
