Cục Thuế thuộc Bộ Tài chính vừa đề xuất áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với các trường hợp nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên, nếu người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ kinh doanh đã đăng ký. Đề xuất này được nêu trong dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
Theo dự thảo, ngưỡng nợ thuế 1 triệu đồng được áp dụng cho cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật và chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Đây được xem là giải pháp mạnh nhằm xử lý tình trạng đăng ký địa chỉ không có thật và chống thất thu ngân sách.
Hiện nay, theo quy định, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh bị hoãn xuất cảnh nếu nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp trên 120 ngày. Tuy nhiên, với trường hợp bỏ địa chỉ kinh doanh, pháp luật chưa quy định ngưỡng nợ cụ thể, dẫn đến tình trạng người nợ vài chục nghìn đồng cũng có thể bị tạm hoãn xuất cảnh.
Cục Thuế cho biết, hơn 50% người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số nợ dưới 1 triệu đồng, chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế. Việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng nhằm bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa tính chất vi phạm và biện pháp quản lý, đồng thời loại trừ các khoản nợ nhỏ mang tính kỹ thuật hoặc sai sót hành chính.
Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh không áp dụng ngay khi phát sinh nợ. Theo dự thảo, chỉ sau khi người nộp thuế được xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, cơ quan thuế đã gửi thông báo và quá 30 ngày mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì mới xem xét áp dụng. Khoảng thời gian 30 ngày là khoảng đệm để người nộp thuế kiểm tra, đối chiếu và nộp thuế. Thực tế đã có khoảng 7.100 người chủ động liên hệ cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ và được hủy tạm hoãn xuất cảnh.
Trước ý kiến cho rằng mức 1 triệu đồng quá thấp, Cục Thuế khẳng định đây là quy định thu hẹp phạm vi so với hiện hành. Theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP, trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, pháp luật không quy định ngưỡng nợ tối thiểu, nghĩa là chỉ cần nợ thuế quá hạn dù rất nhỏ cũng có thể bị xem xét. Dự thảo mới bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng, loại trừ số lượng lớn người nợ nhỏ, thể hiện sự nới lỏng điều kiện áp dụng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cần có giải pháp linh hoạt như lắp đặt ki ốt điện tử tại cửa khẩu để nộp thuế trực tuyến ngay khi xuất cảnh. Mức 1 triệu đồng cũng nên được xem xét nâng lên để tránh ảnh hưởng quá rộng, vì nhiều trường hợp nợ nhỏ do thiếu thông tin hoặc lỗi hệ thống. Cơ quan thuế nên áp dụng tạm hoãn xuất cảnh với số nợ lớn hơn, thời gian nợ lâu hơn hoặc có tình tiết tăng nặng.
Tạm hoãn xuất cảnh tác động trực tiếp đến quyền đi lại, hoạt động thương mại, công tác, ký kết hợp đồng, học tập, chữa bệnh, thăm thân. Do đó, chính sách thuế cần bảo đảm đúng đối tượng, tương xứng với mức độ vi phạm và có cơ chế bảo vệ người nộp thuế thiện chí.
